විශේෂාංග

රිදී ජුබිලිය සමරන ගොඩගේ සාහිත්‍ය සම්මාන උළෙල හෙට

විසිපස් වැනි ගොඩගේ ජාතික සාහිත්‍ය සම්මානෝත්සවය හෙට (15) වැනිදා බදාදා ප.ව. 2.30 ට කොළඹ 07, නිදහස් මාවතේ ජාතික පුස්තකාල හා ප්‍රලේඛන සේවා මණ්ඩල ශ්‍රවණාගාරයේදී පැවැත්වේ. මේ ලිපිය ඒ නිමිත්තෙනි.

14 November 2023

හොඳ නරක එකට එක්වූ අයවැයක්

වර්ෂ 2024 වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් කළ අයවැයෙහි අන්තර්ගතය බොහෝ අංශවලින් 2023 වසර වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් කළ අයවැය ලේඛනයට සමානය. මෙම අයවැයෙන් සමාජ ආරක්ෂණය, තරගකාරී වෙළෙඳපොළ ආර්ථිකයක් ඇති කිරීම, ආර්ථිකය ඩිජිටල්කරණය, නීල හරිත ආර්ථිකයක් ගොඩනැගීම සහ තරගකාරී ශ්‍රම බළකායක් ඇති කිරීම යනාදී අංශ කෙරෙහි ප්‍රමුඛාවධානයක් යොමු කර තිබේ.

14 November 2023

ජාත්‍යන්තරයෙන් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් තහනම

මෙරට ජාතික ක්‍රීඩාව නොවූව ද ජනප්‍රියම ක්‍රීඩාව ක්‍රිකට්ය. ලෝක සිතියමේ අබැටක් තරම් කුඩා රටක් වුව ද ජාත්‍යන්තරය තුළ අභිමානයෙන් නැගී සිටීමට මේ රටට හැකි වූයේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ ආනුභාවයෙනි.

14 November 2023

අය වැය මූණදෙන අභියෝග

පසුගිය ඔක්තෝබර් 30 වැනි දින පැවැති අමාත්‍ය මණ්ඩල රැස්වීමේ දී 2024 වසරේ ජනවාරි මස පළමු වැනි දින සිට ක්‍රියාත්මක වෙන පරිදි එකතු කළ අගය මත බද්ද හෙවත් වැට් බැද්ද සියයට 15 සිට 18 දක්වා වැඩි කිරීමටත් දැනට බද්දට යටත් නොවෙන සමහර භාණ්ඩ හා සේවා බද්දට යටත් කිරීමටත් නව බදු වර්ග කිහිපයක් හඳුන්වා දීමටත් අනුමතය හිමි විය.

13 November 2023

බදු තොරතුරු පිටවීම වැළැක්විය නොහැකිද?

සීනි කොතරම් පැණි රස වුවද පසුගිය දිනවල සීනි සම්බන්ධයෙන් ඇසුණේ තිත්ත කතාවකි. සත 25කට තිබූ සීනි කිලෝවක බද්ද රුපියල් 50 දක්වා ඉහළ දැමීමත් ඒ බදු වැඩි කිරීමට මුවා වී සීනි ආනයනකරුවන් කිහිප දෙනකු රුපියල් කෝටි ගණනින් අයුතු ලාබයක් ලැබූ බවත් ඒ තිත්ත කතාවට පදනම් වී තිබිණි. මේ ආකාරයේම තිත්ත සීනි කතාවක් මීට පෙරද අනාවරණය විය. ඒ ගනුදෙනුවෙන් බඩ කට පිරෙන්නම අයුතු ධනයක් උපයා ගත් වෙළෙඳුන් පිරිසකගේ නම්ගම්ද මාධ්‍ය ඔස්සේ ප්‍රසිද්ධියට පත්විය.

13 November 2023

අනාගතයට බරක් නැති බදුක්‍රමයක්

ඉදිරියේ දී වැට් බදු වැඩිකිරීමට රජය ගත් තීරණය හේතුවෙන් රට තුළ මේ වනවිට විශාල ආන්දෝලනයක් ඇති වී තිබේ. 2011 වර්ෂයෙන් පසු ලංකාවේ වැට් බදු ප්‍රතිශතය සලකා බැලීමේ දී වැඩිම වැට්බදු ප්‍රතිශතයකින් අය කිරීමට නියමිතව ඇත්තේ 2024 වසරේ සිටය. එම අගය සියයට 18 කි. කෙසේ වෙතත් ලංකාවේ වැට් බදු මෙයට පෙර සියයට 15 මට්ටමක පැවති බව දත්ත මගින් පෙන්නුම් කරයි. එහෙත් 2020/2021 වර්ෂවලදී පමණක් වැට් බදු ප්‍රතිශතය සියයට 8ක් වැනි පහළ මට්ටමකින් අය කර තිබේ.

11 November 2023

ක්ෂුද්‍ර මූල්‍ය ආයතන නියාමනයට අධිකාරියක් රටේ අවශ්‍යතාවක්

ක්ෂුද්‍ර මූල්‍ය ආයතන නියාමනය කිරීම සඳහා නව අධිකාරියක් පිහිටුවීමට කටයුතු කරන බවට මුදල් රාජ්‍ය අමාත්‍ය ආචාර්ය රංජිත් සියඹලාපිටිය මහතා කර ඇති ප්‍රකාශය පාදක කරගෙන ලියැවුණු ප්‍රවෘත්තියක් නොබෝදා අප පුවත්පතේ පළවූයේය. මේ වන විට රට තුළ ක්ෂුද්‍ර මූල්‍ය ආයතන 11000ක් පමණ ක්‍රියාත්මක වුවද ඉන් ලියාපදිංචි කර ඇත්තේ පහක් පමණක් බවත් එබැවින් ඒවා දැඩි නියාමනයකට යටත් කළ යුතු බවත් එම පුවතේ සඳහන් වේ.

11 November 2023

ග්‍රාමීය ආර්ථිකයෙන් රට පෙරට

ලංකාව මේ නින්දෙන් නැගිටිය යුතු ය. ඊට පෙර තමා නින්දකට දමා තිබෙන බව අවබෝධ කරගත යුතු ය. මෙරට අනාගතය ගැන අලු‍ත් පරිකල්පනයකට මෙරට පුරවැසියන් අවදි විය යුතු ය. අප දමා තිබෙන නින්ද අනෙකක් නොව, පවතින තත්ත්වය (status quo) අපගේ අනාගතය ලෙස පිළිගැනීම පිළිබඳ නින්දයි. මෙය උගුලකි.

10 November 2023

දූෂණ විරෝධී පනතේ සංශෝධන සාධාරණ සමාජයකට පිටිවහලක්

‘‘දූෂණ විරෝධය’’ හුදු ජනප්‍රිය සටන් පාඨයකි. එය තම තමන්ගේ දේශපාලන අරමුණු මුදුන් පමුණුවා ගැනීම සඳහා තමන්ට අවශ්‍ය මාත්‍රාවෙන් වරනගන ලද්දකි. එහෙයින් එම සටන් පාඨයෙන් රටට ලැබුණු අලුත් ජයග්‍රහණ නැත. එහෙයින් විය යුතුව තිබුණේ දේශපාලනඥයන්ගේ කතා සාප්පුවල ‘‘සේල්’’ එකට දමා තිබූ දූෂණ විරෝධී සටන් පාඨය ක්‍රියාත්මක තලයට රැගෙන ඒමය. එහෙත් එය පහසු ක්‍රියාවක් නොවන බව ඒකාන්ත සත්‍යයකි. මන්ද යත් සියල්ලටම වඩා චෞර වළල්ල බලවත් හෙයිනි.

10 November 2023

හමාස් - ඊශ්‍රායල් ගැටුම තවත් ලෝක යුද්ධයක් අත ළඟද?

ඊශ්‍රායලය සහ පලස්තීනය අතර පවතින යුද්ධය පිළිබඳ නැවත සමාජය තුළ සාකච්ඡාවට බඳුන්වන්නේ පසුගිය ඔක්තෝබර් 07 වැනිදා හමාස් සටන්කරුවන් ඊශ්‍රායලයට එල්ල කළ ප්‍රහාරය හා ඊශ්‍රායලය එල්ල කළ ප්‍රතිප්‍රහාරය සමගය.

09 November 2023

සිරිලක එකලු කළ අසිරිමත් මිණිපහන

මහාචාර්ය ගුණපාල මලලසේකර මහතාගේ අභාවයෙන් 50 වසරකට පසුව අදට (09) යෙදෙන ජන්ම දිනය නිමිත්තෙන් පළවන ලිපියකි.

09 November 2023

බදු ආදායම් නැංවීමට විකල්ප

දෙදහස් දහනවයට පෙර ලංකාවේ වැට් බදු අය කළේ අවුරුද්දකට රුපියල් මිලියන 12 කට වැඩි සැපයුමක් තිබූ ආයතනවලින් සහ පුද්ගලයන්ගෙනි. 2019 බලයට පත්වූ අලුත් ආණ්ඩුව වැට් බදු අය කළ සීමාව රුපියල් මිලියන 12 සිට රුපියල් මිලියන 300 දක්වා ඉහළ දමයි. එනම් රුපියල් මිලියන 300 කට වඩා පහළ සැපයුමක් තිබූ ආයතන හා පුද්ගලයන් වැට් බද්දෙන් නිදහස් කරයි.

09 November 2023

ජනතා හඬට සවන්දීමත් බලවතුන්ගේ වගකීමක්

අයවැයක් ආසන්න වන විට විවිධ ආකාරයේ සහන ඉල්ලා වෘත්තීය සමිති, වෘත්තිකයන්ගේ සංවිධාන ඇතුළු කණ්ඩායම් උද්ඝෝෂණය කිරීම මේ රටට හුරුපුරුදු ක්‍රියාවකි. එහෙත් මෙවර එම ක්‍රියාවලියේ කිසියම් වෙනසක් බැලූ බැල්මට පෙනෙන්නට තිබේ.

09 November 2023

ජනමත විමසුම් විමසුමක්

විවිධාකාර සමීක්ෂණ, පර්‌යේෂණ සහ සංගණන පැවැත්වූ බව ප්‍රකාශ කරමින් රට පිළිබඳවත්, රටේ ආර්ථික සමාජ සහ දේශපාලන තත්ත්වය පිළිබඳවත් විවිධ චිත්‍ර රූපගත කිරීමට විවිධ පිරිස් මේ දිනවල සූදානමින් සිටින බව පෙනේ. මහජනතාවගේ අදහස් ලෙස හෝ යම් යම් අංශවල සංඛ්‍යා දත්ත ලෙස හෝ ප්‍රකාශයට පත්කර ඇති එවැනි වාර්තාවලින්, සැබෑ තත්ත්වය දරුණු ලෙස විකෘත කර ඇති අවස්ථා ද දක්නට ලැබේ.

08 November 2023

විදේශ පුහුණුවට නිවාඩු අරන් ගෙදර ඉඳගෙන දීමනා ගැනීම

කොළඹ ජාතික රෝහලේ බාහිර රෝගී අංශයේ නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්‍ෂවරියක ලෙස සේවය කළ වෛද්‍යවරියක 2019 වසරේ දී සිංගප්පූරුවේ විදේශ පුහුණුවක් සඳහා නිවාඩු අනුමත කරගෙන ඇතත් මාස අටක කාලයක් මෙරට රැඳී සිටිමින් එම විදේශ පුහුණු දීමනාව ලබාගෙන ඇතැයි රජයේ ගිණුම් පිළිබඳ පාර්ලිමේන්තු කාරක සභාව මගින් පත්කෙරුණු අනුකාරක සභාවේ දී තොරතුරු අනාවරණය වූ බව සඳහන් පුවතක් අප පුවත්පත ඉකුත්දා වාර්තා කළේය.

08 November 2023

නිර්මාණ කොල්ලයට නිසි විසඳුමක් ඕනෑ

ලූෂන් බුලත්සිංහල මහතා මෙරට සුභාවිත ගීතය පෝෂණය කළ ප්‍රකට ගීත පද රචකයෙකි. විශිෂ්ට නාට්‍යවේදියෙකි. ලේඛකයෙකි. ප්‍රවීණ මාධ්‍යවේදියෙකි.

08 November 2023

අර්බුදයට අයි.එම්.එෆ් විසඳුමක්ද?

එකතු කළ අගය මත බද්ද නොහොත් වැට් බද්ද 2019 දී පැවතියේ සියයට 12 ක අගයකය. 2022 දී එය සියයට 15 දක්වා වැඩි කළේය. 2024 ජනවාරි පළමු වැනි දින සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි වැට් බදු අය කෙරෙන ප්‍රතිශතය සියයට 18 දක්වා පසුගිය දා ඉහළ නංවනු ලැබීය. වැට් යනු වක්‍ර බද්දකි. එය අප මිලදී ගන්නා බොහෝ භාණ්ඩ හා සේවාවලට අදාළ වේ.

07 November 2023

රටට වටින මිනිසකුගේ උතුම් සත් ක්‍රියාවක්

රටක වටිනාම සම්පත මානව සම්පත වේ. එම මානව සම්පත ආධ්‍යාත්මිකව හා ගුණාත්මකව දියුණු විය යුතු ය. එහෙත් එය ඉබේ සිදු නොවේ. එසේ දියුණුවීමට බලගතු ආදර්ශ අවැසි ය. එහෙත් අප රට යනු එබඳු බලගතු ආදර්ශ දුලබ රටකි. එවන් පසුබිමක මෙම කාලයට අනුව සිතා ගැනීමටවත් නොහැකි තරමේ බලගතු ආදර්ශයක් සැපයූ ගුණවත් සත්පුරුෂ තරුණයකු සම්බන්ධ පුවතක් අප පුවත්පත ඉකුත්දා වාර්තා කළේ ය.

07 November 2023

අප කරන්නේ රට ගොඩදැමීම : එදා වගේම අදත් පොජපෙ ප්‍රබලයි

ජනාධිපතිවරයාට එල්ලවන ප්‍රහාර, දෙපාර්ශ්වය අතර එකඟතා බිඳී ගිහින්ද, ඉහළයන බදු, විදුලි බිල, අයවැය සම්බන්ධයෙන් දරන ස්ථාවරය කුමක් ද යනාදී කරුණු පිළිබඳව එජාප මහ ලේකම් පාලිත රංගේ බණ්ඩාර සහ ශ්‍රී ලංකා පොදුජන පෙරමුණේ මහ ලේකම් නීතිඥ සාගර කාරියවසම් යන මහත්වරු දැක් වූ විවේචනාත්මක අදහස් මෙවර සඳුදා හමුවෙන් මෙසේ එළිදක්වමු.

06 November 2023

බදු ගෙවීම් පැහැර හැරීම වගකීම් පැහැර හැරීමක්

හිඟ බදු ගෙවීම පැහැර හැරි මත්පැන් නිෂ්පාදන සමාගම් පහක බලපත්‍ර අත්හිටවූ බව සඳහන් පුවතක් සුරාබදු දෙපාර්තමේන්තුව උපුටමින් නොබෝදා වාර්තා කළේය. සුරාබදු කොමසාරිස් ජනරාල් සමන් ජයසිංහ මහතා ප්‍රකාශ කර තිබුණේ බලපත්‍ර අත්හිටවූ සමාගම්වල නිෂ්පාදනය හා නිෂ්පාදන තොග බෙදාහැරීම ද තහනම් බව ය.

06 November 2023

පැවැත්මට ප්‍රශ්න ඉවසීම

ආණ්ඩුවේ වැඩ කටයුතු දෙස බලන විට අප මේ දකින්නේ තවත් යහපාලන ආණ්ඩුවක්දැයි කෙනකු තුළ ප්‍රශ්නයක් මතුවුවහොත් එය පුදුම වීමට කරුණක් නොවේ.

04 November 2023

දේශපාලන බලයට මුවාවී හොර ජාවාරම් කරන්නෝ

දේශපාලනය සහ සුරාව අතර පවතින්නේ අනවරත සම්බන්ධයකි. ඇතැම් දේශපාලනඥයන් ප්‍රසිද්ධ වේදිකාවේ සුරාවට එරෙහිව දේශන පවත්වමින් සුරාවෙන්ම යැපෙන බව කවුරුත් දන්නා සංසිද්ධියකි. මන්ත්‍රී පදවියක් නැතිනම් මහජන නියෝජිත ධූරයක් ලබා ගැනීම සුරා සලක් සඳහා බලපත්‍රයක් ලබා ගැනීමට තිබෙන එක්තරා මාර්ගයක් බව ද ප්‍රකට කරුණකි. එහෙත් සුරාව අලෙවි කිරීමටත් වඩා සුරාව තමන්ගේ පක්ෂ කාර්යාලය තුළම නිෂ්පාදනය කර අලෙවි කරන්නේ නම් එය බරපතළ සමාජ විරෝධී ක්‍රියාවකි.

04 November 2023

අයවැයේ ආර්ථික අභියෝග

මෙවර කිවිදා දැක්ම ලියන්නට තිබෙන්නේ වත්මන් රජයේ 2024 අය වැය ලේඛනය පිළිබඳව රටේ සාකච්ඡාවක් ඇති වී තිබෙන වෙලාවකය. අය වැය පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරන්නේ තවත් සතියකින් පසුවය. ඒ නිසාම මෙවර මා ලියන්නේ අයවැයට සම්බන්ධ කාරණා කීපයක් පිළිබඳවය.

03 November 2023

මැතිවරණ කොමිසමේ මිලදී ගැනීම් ගැන විගණන වාර්තා

මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව යනු ඉතා වැදගත් එමෙන්ම වගකිවයුතු ආයතනයකි. රටේ ජනතාවගේ ඉරණම තීරණය කරන මැතිවරණ පැවැත්වීමේ වගකීම මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව සතුය. එහෙත් අප පුවත්පත වාර්තා කළ ප්‍රවෘත්තියකින් කියැවුණේ එම ආයතනයේ ගරු ගාම්භීරත්වයට තරම් නොවන කතාවකි.

03 November 2023

අයවැය පොරොන්දු වගවීම

එළඹෙන 2024 සඳහා වන අය වැය යෝජනා මේ නොවැම්බර් 13 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතය. අය වැය මගින් රට හමුවේ තබන යෝජනා ක්‍රියාත්මකවීමේ ප්‍රගතිය දිගින් දිගටම පල්ලම් බසින බව වෙරිටේ රිසර්ච් මගින් කර තිබෙන විමර්ශනයකින් අනාවරණය වෙයි. ඒ අනුව 2017 සිට 2021 අතර කාලයේ දී ප්‍රගතිය තක්සේරු කිරීමට නොහැකිවූ අය වැය පොරොන්දුවල ප්‍රතිශතය සියයට 45 කි. එහෙත් 2022 සිට 2023 වනවිට එය සියයට 70 දක්වා ඉහළ ගොසිනි.

02 November 2023

එකම මාදිලියේ විෂයන් එකම අමාත්‍යංශයකට ඕනෑ

එකම විෂය පථයකට අයත් දැනට බෙදී වෙන්ව පවතින අමාත්‍යංශ ඒකාබද්ධ කිරීමට ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා තීරණය කර ඇතැයි අපගේ ලංකාදීපය පසුගියදා වාර්තා කර තිබිණි. ආයතනවල කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නැංවීම, නාස්තිය අවම කිරීම, ජනතාවට කාර්යක්ෂම සේවාවක් ලබාදීම සහ රජයට ලාභ ලැබෙන පරිදි ආයතන සකස් කිරීම යන අරමුණු ඉටුකර ගැනීම මේ තීන්දුව ගැනීමට හේතු වී ඇතැයි ද සඳහන් ය.

02 November 2023

පොල්කට්ටෙන් බොන දිය බිඳක රස

බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත යුගය ආරම්භයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ සිටි කීර්තිමත් පරිපාලන නිලධාරියකු වූ ජෝන් ඩොයිලි, සිංහල භාෂාවෙන් චතුරව කතා කළ හැකි, සිංහලෙන් කවි පබැඳිය හැකි, තම නිවසේ විවේකීව සිටින විට සරමකින් පමණක් සැරසී උඩුකය නිරාවරණව මඳ පවනේ සිසිල විඳිමින් සිටි බව ඉතිහාසය කියැවූවෝ දනිති. ජෝන් ඩොයිලි ඉංග්‍රීසි ජාතිකයකු වූවද සිංහල සංස්කෘතියට බෙහෙවින් අනුගතව සිටි අයෙකි. බොහෝ සෙයින් ආදරය කළ අයෙකි.

01 November 2023

වසර 137 ක් සපුරන ආනන්දය

19 වැනි සියවසේ බෞද්ධ පුනර්ජීවනයේ අග්‍රතම ඵලයක් වන කොළඹ ආනන්ද විද්‍යාලයට අදට (1) වසර 137ක් සම්පූර්ණ වෙයි. මේ ලිපිය ඒ නිමිත්තෙනි.

01 November 2023