ශ්රී ලංකාව අද වන විට මනෝවිද්යාත්මක මෙන්ම ආයතනික වශයෙන් දුර්ලභ හැරැවුම් ලක්ෂ්යයකට පැමිණ තිබේ. මීට කෙටි කලකට පෙර මෙරට පොදු කතිකාව වෙළාගත් දරුණු ආර්ථික අර්බුදය, ණය පැහැර හැරීම සහ භාණ්ඩ හිඟය හමුවේ සමාජ සම්මුතිය බිඳවැටී දේශීය හා ජාත්යන්තර විශ්වාසය බරපතළ ලෙස පළුදු වී තිබුණි. කෙසේ වෙතත්, 2024 සිට අප දකිමින් සිටින්නේ හුදෙක් ජනතා මනෝභාවයේ තාවකාලික පිබිදීමක් නොව, මහජන අපේක්ෂාවල සිදු වී ඇති ව්යුහාත්මක ප්රති-කළමනාකරණයකි.
වේරිටේ පර්යේෂණ ආයතනය මගින් 2026 පෙබරවාරි මාසයේදී නිකුත් කරන ලද ජාතියේ මනෝභාවය (Mood of the Nation) නමැති නවතම සමීක්ෂණ වාර්තාවට අනුව මෙම පරිවර්තනය පිළිබඳ පැහැදිලි සාක්ෂි සපයයි. එහි දත්තවලට අනුව,
රජයේ ක්රියාමාර්ග පිළිබඳ මහජන අනුමැතිය 2024 ජුලි මාසයේ පැවැති සියයට 24 සිට 2026 පෙබරවාරි වන විට සියයට 65 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
ආර්ථිකය නිවැරැදි මගට පැමිණෙමින් පවතින බව විශ්වාස කරන පිරිස සියයට 30 සිට සියයට 64 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත. ආර්ථික විශ්වාස දර්ශකය වසර හතරක ඉහළම අගය වන +36 සටහන් කර ඇත.
සමීක්ෂණ ඉතිහාසයේ ප්රථම වතාවට, ආර්ථිකය ‘දුර්වල’ බව පවසන පිරිසට වඩා එය ‘යහපත්’ හෝ ‘විශිෂ්ට’ බව පවසන ලාංකිකයන් සංඛ්යාව ඉහළ ගොස් තිබේ. මෙය අර්බුදයෙන් පසු ජන මනස වෙළාගත් අසුභවාදයෙන් මිදීමක් පෙන්නුම් කරන මනෝවිද්යාත්මක ජයග්රහණයකි. වැදගත්ම කරුණ නම්, මෙම වෙනස හුදෙක් හැඟීම්වලට පමණක් සීමා වූවක් නොවීමයි. ‘දිට්වා’ සුළි කුණාටුවෙන් පසු 2026 ජනවාරි මස කොළඹ විශ්වවිද්යාලයේ සමාජ විද්යාඥයන්ගේ සංගමය (SSA) සිදු කළ දීපව්යාප්ත සමීක්ෂණය ද මෙම විශ්වසනීයත්වයේ රටාව තහවුරු කරයි. එම වාර්තාවට අනුව:
සමස්ත ආපදා කළමනාකරණ ක්රියාවලිය පිළිබඳ සියයට 74ක තෘප්තිමත්භාවයක් පවතී. ජනාධිපතිවරයාගේ නායකත්වය පිළිබඳ ප්රසාදය සියයට 78කි. එය උතුරේ සියයට 86ක්, නැගෙනහිර සියයට 89ක් සහ වයඹ සියයට 97ක් ලෙස වාර්තා වීම හරහා පෙනී යන්නේ රජයේ ක්රියාමාර්ග සහ නායකත්වය කෙරෙහි පවතින විශ්වාසය ජාතික සමගියක පදනම වී ඇති බවයි.
ආධාර කළමනාකරණයේ විනිවිදභාවය පිළිබඳ සියයට 71ක විශ්වාසයක් පවතී. හමුදාව (සියයට 91) සහ පොලිසිය (සියයට 84) කෙරෙහි විශ්වාසය අතිශය ඉහළ මට්ටමක පවතී.
ණය පැහැර හැරීමකට ලක්වූ රටක මෙවැනි සංඛ්යාලේඛන මගින් හැඟවෙන්නේ රාජ්යයේ ක්රියාකාරිත්වය, සේවා සැපයීම සහ පාලන හැකියාව පිළිබඳ පුරවැසියන් නැවත තක්සේරු කරමින් සිටින බවයි. වේරිටේ සහ SSA සොයාගැනීම් දෙස සමස්තයක් ලෙස බැලූ විට පෙනී යන්නේ, මෙය තාවකාලික දේශපාලන ජනප්රියත්වයකට වඩා ගැඹුරු දෙයක් බවයි. එනම්, රාජ්ය ආයතන නිසි පරිදි ක්රියාත්මක වන බවටත්, නායකත්වයේ පවතින උපායමාර්ගික නිපුණතාව සහ තීරණාත්මකභාවය ඉතා යහපත් බවටත්, රටේ දිශානතිය තවදුරටත් අතරමං වී නැති බවටත් වන රාජ්ය නීත්යනුකූලභාවය පිළිබඳ විශ්වාසය යළි ගොඩනැගෙමින් පවතින බවයි. රාජ්යයක් අර්බුදයකදී ක්රියා කරන ආකාරය අනුව එහි නීත්යනුකූලභාවය හා මහජන විශ්වාසය තීරණය වේ.
මහජන විශ්වාසය ඉහළ යන්නේ ආර්ථික ස්ථායීතාව, නීතිය ක්රියාත්මක වීම, ඵලදායි අර්බුද කළමනාකරණය සහ පාලනයේ විනිවිදභාවය වැනි සාධක හේතුවෙනි. මෙම විශ්වාසය මෙහෙයවන ව්යුහාත්මක බලවේග පිළිබඳව දැන් විමසා බලමු.
පළමුව; ආර්ථික ප්රතිපත්තියක් ලෙස නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම
වේරිටේ පර්යේෂණ සමීක්ෂණයේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන සොයා ගැනීමක් වන්නේ, වත්මන් රජය පිළිබඳ මහජනතාව දක්වන ඉහළම ප්රසාදය වාර්තා වී ඇත්තේ මත්ද්රව්ය සහ අපරාධ මැඩලීම සඳහා රජය ගෙන යන දැඩි ක්රියාමාර්ග වෙනුවෙනි. මෙය අහම්බයක් නොවේ. සමාජ ස්ථාවරත්වය සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය යනු වෙන් කළ නොහැකි සාධක දෙකක් බව පුරවැසියන් තේරුම් ගෙන ඇති බව මෙයින් පිළිබිඹු වේ. මෙයට ගැඹුරු ආර්ථික විද්යාත්මක පසුබිමක් පවතී. නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම යනු හුදෙක් පොලිස් කටයුත්තක් නොව සැබෑ සංවර්ධන කටයුත්තකි.
මත්ද්රව්ය උවදුර පවුල් ඒකක බිඳ දමමින් මානව ප්රාග්ධනය ගොඩනැගීමේ ක්රියාවලිය අඩාළ කරන අතර, එය දිගුකාලීන ආර්ථික වර්ධන විභවය හීන කරයි. නූතන ආර්ථික සංවර්ධනය රඳා පවතින්නේ හුදෙක් ප්රාග්ධනය රැස් කිරීම මත නොව, විනය ගරුක, දක්ෂ සහ සමාජයීය වශයෙන් ස්ථාවර මානව ප්රාග්ධනය මතයි. යටිතල පහසුකම් යළි ඉදිකළ හැකි වුව ද සමාජ විනය පිරිහුණහොත් වර්ධන විභවය විනාශ වී යයි. ආයෝජකයන් ද බලන්නේ අයවැය දත්ත දෙස පමණක් නොව සමාජ ස්ථාවරත්වය සහ නීතිය ක්රියාත්මක වීමේ විශ්වසනීයත්වය දෙසය.
නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම ශක්තිමත් වන විට අවිධිමත් බල ජාලයන් දුර්වල වී ගනුදෙනු පිරිවැය අඩු වන අතර, බදු ගෙවීම් ඇතුළු නීතිමය අනුකූලතාව ශක්තිමත් වේ. ඒ අනුව, මත්ද්රව්ය හා අපරාධවලට එරෙහි සටන ආර්ථික ප්රකෘතිමත් වීමේ කේන්ද්රීය සාධකයකි. එබැවින්, තම තරුණ පරපුර මත්ද්රව්යවලින් ආරක්ෂා කරන සමාජයක් හුදෙක් සාපරාධි නීතිය බලාත්මක කරනවා පමණක් නොව, එය සිය අනාගත ශ්රම බළකාය සහ පරම්පරාගත අඛණ්ඩතාව ද ආරක්ෂා කරගනියි. මත්ද්රව්ය විරෝධි ව්යාපාරය පුරවැසියන් අතර මෙතරම් ප්රබල ලෙස අනුනාද වන්නේ එබැවිනි. එය ආරක්ෂාව ගැන පමණක් නොව, රටේ ආර්ථික පැවැත්ම ගැන ද කතා කරයි.
නීති බලාත්මක කිරීම වෙළෙඳපොළ ආර්ථිකයක කොඳු නාරටියයි. බලාත්මක කිරීමකින් තොරව වෙළෙඳපොළ විකෘති වන අතර, විනයකින් තොරව ඵලදායිතාව පහළ වැටේ. ඵලදායිතාවකින් තොරව ආර්ථික වර්ධනය තිරසාරව පවත්වාගත නොහැකිය. සංවර්ධන ආර්ථික විද්යාවට අනුව ජාතියක වටිනාම වත්කම වන්නේ මානව ප්රාග්ධනයයි. මානව ප්රාග්ධනය සඳහා අධ්යාපනය සහ සෞඛ්යය මෙන්ම ස්ථායිතාව, විනය සහ සමාජ ඒකාබද්ධතාව ද අත්යවශ්ය වේ. සාමාන්ය මහජනතාව මෙම යථාර්ථය සිය ප්රායෝගික අත්දැකීම් තුළින් තේරුම් ගෙන සිටිති. උද්ධමන සංඛ්යාලේඛන හෝ අයවැය අනුපාතවලට වඩා නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම මහජන විශ්වාසයේ ප්රබලම ගාමක බලවේගය ලෙස මතු වී ඇත්තේ එබැවිනි.
දෙවැනුව; ආර්ථික යටිතල පහසුකමක් ලෙස ‘විශ්වාසය’
මහජන විශ්වාසය යනු නොපෙනෙන යටිතල පහසුකමකි. සාමාන්යයෙන් අප යටිතල පහසුකම් මැන බලන්නේ මාර්ග, වරාය සහ විදුලි බලාගාර ආදිය මගිනි. වෙළෙඳපොළ ක්රියාත්මක වන්නේ හුදෙක් භෞතික යටිතල පහසුකම් මත පමණක් නොව ‘අපේක්ෂාව’ ද මතයි. එනම් නීතිය ක්රියාත්මක වන බවටත්, රාජ්ය මූල්ය විනය දැඩිව පිළිපදින බවටත්, අක්රමිකතා දෛනික ජීවිතය ආක්රමණය නොකරන බවටත් පවතින විශ්වාසයයි.
අපරාධ ඉහළ ගොස් මත්ද්රව්ය ජාල නිදහසේ ක්රියාත්මක වන විට ප්රජාව කැබලි වේ. විධිමත් බලය වෙනුවට අවිධිමත් බල ව්යුහ පැනනගී. සහයෝගිතාව වෙනුවට බිය රජ කරයි. ගනුදෙනු පිරිවැය ඉහළ ගොස් ආයෝජන මන්දගාමි වේ. එහෙත් නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේ පවතින විනය සහ විනිවිදභාවය නිසා ආයෝජන උත්තේජනය වී ආර්ථික වර්ධනය තිරසාර වේ. 2024-2025 සාර්ව ආර්ථික දත්ත මගින් මෙම සම්බන්ධතාව මනාව තහවුරු වේ.
2025 පළමු මාස නවය තුළ ආර්ථික වර්ධනය සියයට 5.5කි. විදේශ ප්රේෂණ ඩොලර් බිලියන 8.1ක් සහ නිල සංචිත ඩොලර් බිලියන 6.8ක් දක්වා ශක්තිමත් වී ඇත. අයවැය හිඟය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් සියයට 2.4ක් දක්වා අඩු වී ඇති අතර, මෙය 1956 වසරෙන් පසු වාර්තා වූ අවම අගයයි.
තෙවැනුව; සමාජයීය සහ අධ්යාත්මික පදනම
ශ්රී ලංකාව යනු ගැඹුරින් මුල් බැසගත් සදාචාරාත්මක සහ ආගමික සම්ප්රදායයන් මත පදනම් වූ ශිෂ්ටාචාරාත්මක සමාජයකි. ආත්ම දමනය, මත්පැන් හා මත්ද්රව්යවලින් තොර වීම සහ පවුල් වගකීම් වැනි පොදු මූලධර්ම සමාජය ස්ථාවර කරන ප්රධාන සාධක වේ. මත්ද්රව්යවලට ඇබ්බැහි වීම නිසා නිවෙසක ස්ථාවරත්වය බිඳවැටුණු විට සමාජ ඒකාබද්ධතාව බිඳී යයි. නීතිය ක්රියාත්මක කිරීම හරහා සදාචාරාත්මක පර්යාය ශක්තිමත් වන විට, එය දිගුකාලීන සමාජ ඒකාබද්ධතාව සහ ආර්ථික ජයග්රහණය උදෙසා අත්යවශ්ය සාධකයක් වේ. මත්ද්රව්ය විරෝධි සටනට පුළුල් සහයෝගයක් ලැබෙන්නේ එය ආරක්ෂාව පිළිබඳ ප්රශ්නයක් පමණක් නොව, අපේ ශිෂ්ටාචාරාත්මක සහ ආර්ථික පැවැත්ම පිළිබඳ ප්රශ්නයක් වන බැවිනි.
ආයතනික ප්රතිසංස්කරණ සහ ප්රකෘතිමත් වීමේ පුළුල් අර්ථය
සමීක්ෂණ දත්ත අනුව මහජන විශ්වාසය ප්රධාන වශයෙන් විධායක නායකත්වය වටා ගොනු වී ඇතත්, එය දීර්ඝකාලීන ප්රජාතන්ත්රවාදි ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් බවට පත්කරගැනීම අත්යවශ්ය වේ. විශ්වාසය යනු කොන්දේසි සහිත දෙයකි. එය පවතින්නේ නායකත්වය සහ ආයතනික ප්රතිසංස්කරණ සමගාමීව ගමන් කරන්නේ නම් පමණි. සැබෑ ප්රකෘතිය යනු සමාජ සම්මුතිය කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය අඛණ්ඩව තහවුරු කිරීමකි. මත්ද්රව්යවලින් තොර තරුණ පරපුරක් සහ යුක්තිගරුක ආයතන පද්ධතියකින් ගොඩනැගෙන මහජන විශ්වාසය රටේ ආර්ථික පුනරුදයේ සැබෑ පදනමයි. දැනට පවතින සත්යය නම් මහජන විශ්වාසය ශක්තිමත්ව ඉහළ යමින් තිබෙන බවයි. එය ගොඩනැගී ඇත්තේ නීතිය, මූල්ය විනය සහ රාජ්යය කෙරෙහි ඇති වූ නව බලාපොරොත්තුව මත වන අතර, එම පදනම ආරක්ෂා කිරීම අනුල්ලංඝනීය වගකීමකි.
(***)
රුහුණ විශ්වවිද්යාලයේ ආර්ථික විද්යාව පිළිබඳ
ජ්යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය
ආචාර්ය චන්දික ගුණසිංහ
COMMENTS
Reply To:
Sisira - cb chds hcdsh cdshcsdchdhd