මතක හා මතය

ලෙනින් සහ දොස්තොයෙව්ස්කි

සෝවියට් සමූහාණ්ඩුවේ නිර්මාතෘවර ව්ලැඩිමීර් ඉලිච් ලෙනින්ගේ විප්ලවවාදය ගැන බහුලව කතා වෙතත් ඔහුගේ සාහිත්‍ය ප්‍රේමය හා විචාර චින්තනය ගැන සාකච්ඡා වන අවස්ථා අතිදුර්ලභය. ලෙනින් නමැති විප්ලවවාදී රාජ්‍ය නායකයා ඉතා කුලුපගව ඇසුරු කළ ඔහුගේ විප්ලව වාදී සමකාලිකයෙක් වූ ජී.එම්.

09 September 2025

බුදුන් වහන්සේගේ සන්නිවේදන න්‍යාය (2)

බුදුන් වහන්සේ ධරමාන කාලයේ අසමාන ස්වරයෙන් හෙවත් කටහඬින් මෙන්ම විවිධ ධර්ම දේශනා විලාසයන්ගෙන්ද සජ්ජිත තම ශ්‍රාවක සත් නමක් උන්වහන්සේගෙන් අග තනතුරු ලැබීමෙන් ඉඳුරා සනාථ වන්නේ කුමක්ද?

02 September 2025

බුදුන් වහන්සේගේ සන්නිවේදන න්‍යාය (1)

මාධ්‍යය , ජන මාධ්‍යය , සන්නිවේදනය , ජන සන්නිවේදනය යන යෙදුම් මෑතදී බටහිරින් ණයට ගත් විද්‍යාංගයකට අයත් පාරිභාෂික පදය.

26 August 2025

මුල් අවධියේ ගුවන්විදුලියෙන්:

සිංහල නාට්‍ය ඉදිරිපත් කළ ශිල්පීන් නාට්‍ය සංගම් හා විද්‍යාල කවරේද යන්න හෙළි කරන වාර්තාවක් ඇත. එඩ්වින් පෙරේරා ; තැපැල් හා විදුලි සංදේශ නාට්‍ය සංගමය ; මීගමුවේ මිනර්වා නාට්‍ය සංගමය ; සී.ඒ. ෆොන්සේකා ; ගාල්ලේ මහින්ද විද්‍යාලය ; කුරුණෑගල රජයේ සේවක සංගමය ; මීතොටමුල්ලේ ජයදේව පෙරේරා බලපිටියේ ඇල්ටන් ද සිල්වා ; ආනන්ද සරත් විමලවීර යන නම් එකී වාර්තාවේ සඳහන් වේ. එම වාර්තාව මගින් හෙළි වන වැදගත් කරුණක් ඇත. එනම් ලංකා ගුවන් විදුලිය මුල් අවධියේ සිටම සිංහල ගුවන්විදුල

21 August 2025

ගුවන්විදුලි නාට්‍ය පුරා වත (2)

ලංකා ගුවන්විදුලි ප්‍රචාරය ආරම්භ වීමෙන් අනතුරුව මෙරට අසන්නන්ගේ ආස්වාදය අරබයා බ්‍රිතාන්‍ය ගුවන්විදුලි ආයතනයෙන් (B.B.C) ලබාගත් කෙටි නාට්‍ය මේ නව ශ්‍රව්‍ය මාධ්‍යය ඔස්සේ විකාශනය කිරීමට එහි බලධාරීහු උත්සුක වූහ.

12 August 2025

ගුවන්විදුලිය කීර්තිමත් කළ ප්‍රේමකීර්ති

(කෘතහස්ත සන්නිවේදක , ප්‍රශස්ත ගේය කාව්‍ය රචක ප්‍රේමකීර්ති ද අල්විස්හුගේ 36 වන ගුණ සමරුව නිමිත්තෙනි.)

05 August 2025

ගුවන්විදුලි නාට්‍ය පුරා වත - 01

බ්‍රිතාන්‍ය යටත් විජිත අතරින් ගුවන් විදුලි ප්‍රචාරය පටන් ගත් මුල්ම යටත් විජිතය ලංකාව වන අතර රජයට අයත් පළමු ගුවන්විදුලි ආයතනය බිහි වූයේද එහිය.

29 July 2025

ගුවන්විදුලියට තිලකයක් වන් තිලක සුධර්මන්: මගේ ගුවන්විදුලි මතකය (3)

මගේ කටහඬ නෑඹුලින් ගුවනට උරුම කළ තිලක සුධර්මන් ද සිල්වා නම් මාධ්‍ය මහාශයාහට ඔහු ජීවතුන් අතර සිටියදීම කළ ගුණ පිණිස කිසිදු ගුරුපුදක් පිරිනැමුමට අවස්ථාවක් නොලැබීම ගැන අදද මම බලවත් ලෙස ශෝක වෙමි.

22 July 2025

මගේ ගුවන්විදුලි මතකය (2)

එකල මෙකල මෙන් ගුවන්විදුලි ආයතනය ඉදිරිපිට ඇති මහ පාර වසා නොතිබුණි. එදා එය ප්‍රසිද්ධ වූත් ප්‍රධාන වූත් බස් පාරකි. ඒ මග ඔස්සේ එදා දිව ගියේ 116 සහ 195 යන රූට් නොම්මර දෙකේ බස්ය.

15 July 2025

මගේ ගුවන්විදුලි මතකය (1)

ඒ 1950 අවුරුද්දේ මැද භාගය විය යුතුය. මම එකල නුගේගොඩ ශාන්ත ජෝන් විදුහලේ පෙර දෙටු පෙළ පන්තියේ ඉගෙන ගනිමින් සිටියෙමි.

08 July 2025

මහත්මා ගාන්ධි සහ හික්කඩුවේ සුමංගල නා හිමි

ඉන්දියානුවන්ට අයිති විශාල සමාගමක් දකුණු අප්‍රිකාවේ විය. එකී සමාගම විසින් පවරන ලද වන්දි නඩුවක නීති උපදේශක වශයෙන් කටයුතු කිරීමේ කාර්ය එකල කෘතහස්ත බැරිස්ටර්වරයෙක් වූ මහත්මා ගාන්ධි භාර ගත්තේය.

01 July 2025

අප්‍රකටව දිවි ගෙවූ සුප්‍රකට ලේඛකයා

ඒ 06 වන දශකයයි. අංකුර සාහිත්‍ය ලෝලීන් හා මාධ්‍ය ලෝලීන් වශයෙන් අප භද්‍ර යෞවනයේ පසුවුණු සුන්දර අවධියයි. එකල අපි එක සේ දිවාචරයන් මෙන්ම නිශාචරයෝද වීමු. මගේ දිවාචර දිවියේත් නිශාචර දිවියේත් කුලුපග සගයන් අතර සුනන්ද මහේන්ද්‍රයෝ අග තැන් ගත්හ.

24 June 2025

සෞන්දර්ය රසාකරයක් වන් මානවසිංහයෝ

සංස්කෘත භාෂාව හැදෑරීමේ ආශා බීජය මගේ ළය ආලවාලයෙහි නමෝ විත්තියෙන් රෝපණය වූයේ ශ්‍රී චන්ද්‍රරත්න මානවසිංහයන් තම ’කෝමල රේඛා’ කව් - ගී සංග්‍රහයට ප්‍රස්තාවනා වශයෙන් ලියූ’පෙර තලය’ නම් ක්ෂුද්‍ර කාව්‍යයේ ආනුභාවයෙනි. එය හුදු ප්‍රස්තාවනාවක් නොව මධුර, මනෝහර, ස්නිග්ධ, කෝමල පදාවලියෙන් අලංකෘත එකම වාග් ආශ්චර්යකි. එකම වාක් ප්‍රාතිහාර්යකි. එකම වාක් වික්‍රමයකි.

17 June 2025

ඒකාධිපති ව්‍යවස්ථා ශාපය මුලින්ම ⁣හෙළි කළ අනාගත වක්තෘ

මගේ තිඹිරි ගෙය වූයේ සොයිසා ලයිනිං හෝම් එක වුවද මා හැදුණේ වැඩුණේ කළුබෝවිල ගමේ මගේ අම්මාගේ මහ ගෙදරය.

10 June 2025

එක වැකියෙන් කතු වැකි ලියූ මහා ලේඛකයා

එක්තරා දිනක හවස් යාමයේ මගේ පොත් රාක්කය පීරමින් මා කල් ගත කළේ කලකට පෙර මවිසින් කියවන ලද පොතක් යළි අතට ගෙන කියවීමේ අභිලාෂයෙනි. එහෙත් එකී පොත සොයාගන්නට මා මහත් සේ වෙහෙස ගෙන කළ උත්සාහය ව්‍යර්ථ විය.

03 June 2025

මහා ගත්කරුගේ අවසන් උපන් දින සාදය

මට ඔහු මුලින්ම හඳුනා ගන්නට වාසනාව ලැබුණේ මා විශ්වවිද්‍යාලයේ අවසන් වසර ගත කරන සමයේය. එනම් විශ්ව විද්‍යාලයේ දර්ශන අංශ සඟරාවේ ඒ වසරේ සංස්කාරක වූ මා ඊට ලිපියක් සපයන ලෙසට ආරාධනා කිරීමට මගේ විශ්වවිද්‍යාල සගයෙක් වූ සෝමරත්න දිසානායකයන් (පසුව නීතිඥ සෝමරත්න දිසානායක )සමග ඔහුගේ නාවල නිවෙසට ගිය දිනයේය. ඒ ලිපිය හා බැඳුණ මන බඳින සිද්ධියක් ඇත.

27 May 2025

මහලු බවේ මහිමය!

මා මේ ඔබට ඉදිරිපත් කරන්නේ සිංහල පන්සිය පනස් ජාතක පොතේ එන කෙටි ජාතක කතාවකි. එය එහි හැඳින්වෙන්නේ ’අත්ථද්වාර ජාතකය’ යන නමිනි.

20 May 2025

මිනිස් බුදුන් සහ මුල් බුදු සමය

H.G.Wells (1866 - 1946)යනු ඉංග්‍රීසි ජාතික නවකතාකරුවෙකි. ඔහුගේ සම්පූර්ණ නම Herbert George Wells ය.

13 May 2025

’’සා දුකින් පෙළෙන උන් දැන් ඉතින් නැගිටියවු’’

රුසියානු ඔක්තෝබර් විප්ලවය උදෙසා පීඩිත ජන බලවේග ඒකරාශී කිරීමෙහිලා ඒක නින්නාද නැගූ විප්ලව කාහලයක් වැනි ජාත්‍යන්තර විප්ලව ගීතයක් විය. එය ඉංග්‍රීසියෙන් මෙසේය:

06 May 2025

සැළමුතු පෙමක මහිම

ඉංග්‍රීසි ජාතික Thomas Hardy (1840-1928) ලෝ පතළ උසස් නවකතා කරුවෙකි. කවියෙකි. අසූ විය පිරී සිටි ඔහු දිනක් තම ලියන මේස ලාච්චුවක් අස් කරමින් සිටියේය.

29 April 2025

ටෝල්ස්ටෝයි විප්ලවයේ කැටපත වන්නේ කෙසේද?

[Not by politics alone - The other Lenin නම් මාහැඟි කෘතිය 1973 දී ඉංග්‍රීසියෙන් ලියා පළ කරන ලද්දේ Tamara Deutscher නම් කීර්තිමත් ලේඛිකාව විසිනි.

22 April 2025

ගෝර්කි සහ ට්‍රොට්ස්කි

මැක්සිම් ගෝර්කිගේ අභාවය සිදුවූ අවස්ථාවේ ලියොන් ට්‍රොට්ස්කි විසින් 1936 ජූලි 09 වැනි දින සහිතව නෝර්වේහිදී ලියන ලද සමරු සටහනේ මෙම ඉංග්‍රීසි පරිවර්තනය, 1936 සැප්: - ඔක්: International Review හි පළමු වරට පළ වූවකි

15 April 2025

ෂේක්ස්පියර් හා භර්තෘහරි

මිනිසාගේ ජීවන දසා පිළිබඳ සනාතන සත්‍ය විවරණයක් විලියම් ෂේක්ස්පියර් කිවිඳුන්ගේ සුඛාන්ත නාට්‍යයන්ගෙන් (comedies) එකක් වන ’As you like it’ නාට්‍යයෙහි හමුවෙයි. මේ ලිපිය මගින් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් වන්නේ ඒ විශ්ව විවරණයයි.

08 April 2025

එංගල්ස්ගේ ඇසින් දුටු මාක්ස්

ලොව ජීවමානව සිටි ශ්‍රේෂ්ඨතම චින්තකයා මාර්තු 14වැනි දා පස්වරු තුනට කාලක් තිබියදී තම චින්තන ක්‍රියාවලිය නතර කළේය. ඔහුට තනිව සිටින්නට ඉඩ හැරියේ යන්තම් විනාඩි දෙකක් පමණි. අප ආපසු එන විට ඔහුට හාන්සි පුටුව මත ශාන්ත ලෙස නින්ද ගොස් තිබුණි.ඒ සදහටමය.

01 April 2025

රේඩියෝව හා රෙදෙව්ව

ශ්‍රී ලංකා ගුවන්විදුලිය ආරම්භ කොට 2025 දෙසැම්බර් 16 වන දිනට ශත සංවත්සරයක් ආයුෂ සපිරෙයි. එහි පදවීතිහාරයේ හෙවත් ගමන් මගේ සුලමුල ආවර්ජනයට ගත් තැතකි මේ.

25 March 2025

සන්මිතු ගම්ලතු

සුචරිත ගම්ලත් පණ්ඩිත ශිරෝමණීහු ස්වකීය මානව ජීවන සම්ප්‍රදානය අරභයා භුවංගත වූයේ ක්‍රෛස්තවාබ්‍ද 1934 මැදින් මාසයේ 10 වනදාය.

18 March 2025

අල්පේශාඛ්‍යයෝ සහ මහේශාඛ්‍යයෝ

සිංහල භාෂාව හා ව්‍යාකරණය මෙන්ම පාලි හා සංස්කෘත මිශ්‍ර පැරණි ගද්‍ය පද්‍ය සිංහලයද එසේම ඉංග්‍රීසියද ව්‍යක්ත ලෙස හදාරා නොමැතිකම නිසා උපන් හීනමානය සඟවා ගැනීම සඳහා අනවශ්‍ය ඉංග්‍රීසි පද සහ අපභ්‍රංශ සංස්කෘත පද බහුල ලෙස වහල් කර ගැනීම අද මෙරට විචාරක වේශයෙන් වැජඹෙන එක්තරා අල්පශ්‍රැත.

11 March 2025

හොඳ හරුප හා කුණු හරුප

සක් දෙවිගේ ඇරියුමෙන් දෙව්ලොව ගිය ගුත්තිල ගඳඹ ඇදුරිඳු යළි මනුලොවට පැමිණි බව ඇසූ පුරවැසියෝ ඔහු කරා එළැඹ සුරපුර සිරිසර ගැන තොරතුරු හෙළි කරන ලෙස අයැද සිටියහ.

04 March 2025