නියඟයක් මැදින් ආ අසාමාන්‍ය වැස්ස තව කල් තියේවිද?

පසුගිය දිනවල දිවයිනට බලපෑ අධික වර්ෂාපතනය සහ තද සුළං තත්ත්වය පිළිබඳව සමාජය තුළ විශාල සංවාදයක් නිර්මාණය විය. දීර්ඝ නියං කාලගුණයක් අපේක්ෂාවෙන් සිටි ජනතාවට මෙම හදිසි වර්ෂාපතනය අසාමාන්‍ය ලෙස දැනුණද, මෙහි පවතින විද්‍යාත්මක පදනම සහ ඉදිරියට ඇති කාලගුණික ප්‍රවණතා පිළිබඳව නිවැරදිව දැනුවත් වීම ඉතා වැදගත් වේ.

නියං මනෝභාවය සහ නිරිතදිග මෝසමේ සක්‍රිය වීම

සාමාන්‍යයෙන් නිරිතදිග මෝසම් කාලගුණය අගෝස්තු අග හෝ සැප්තැම්බර්, ඔක්තෝබර් මාස දක්වා සක්‍රියව පවතියි. ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී මේ කාලයේදී වැසි ලැබීම සාමාන්‍ය සිදුවීමකි. කෙසේ වෙතත්, මෙවර පසුගිය කාල සීමාව පුරාම ප්‍රචාරය වී තිබුණේ දැඩි පායන කාලයක් (නියඟයක්) පැමිණෙන බවයි. මුහුදු ජලය පවා පිරිපහදු කිරීමට සිදුවනු ඇතැයි යන මානසිකත්වයකට රටම සූදානම් වී සිටියේය.

නමුත් එල්නිනෝ තත්ත්වය, වායුගෝලයේ සහ ඉහළ වායුගෝලයේ සිදුවූ කැළඹිලි ස්වභාවයන් හේතුවෙන් නිරිතදිග මෝසම් සුළඟ සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා සක්‍රිය විය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නිරිතදිගින් පැමිණි තද සුළං සමග තෙත් කලාපයේ කඳුමුදුන් වෙත අධික වර්ෂාපතනයක් ලැබුණි. මෙය කිසිසේත්ම අසාමාන්‍ය සංසිද්ධියක් නොවන අතර, ජනතාව නියඟයකට සූදානම් වී සිටීම නිසා මෙය හදිසි ආපදාවක් ලෙස අත්විඳීමට සිදු විය.

ධීවර ප්‍රජාවට සහ නාවික ක්ෂේත්‍රයට වූ බලපෑම

මෝසම් සුළඟ වෙනදට වඩා සක්‍රිය වීම නිසා මුහුදේ රළ ස්වභාවය සහ ඉහළ යෑම වැඩි විය. නැව් පවා ඇලවීමට තරම් මුහුද රළු වූ අතර ධීවර බෝට්ටුවලට ද හානි සිදු විය. මෙම තත්ත්වය කලින් පුරෝකථනය කිරීමට හැකියාව තිබූ අතර, එය සිදු නොවීම යම් ගැටලුකාරී තත්ත්වයකි.

ඉදිරි දින කිහිපයේ කාලගුණික අනාවැකිය

ජපානය අසල පැසිෆික් සාගරයේ උතුරු බටහිර ප්‍රදේශයේ හටගනිමින් පවතින දැවැන්ත චක්‍රවාතය හේතුවෙන් ඉහළ වායුගෝලයේ කැළඹිලි ඇතිවී තිබේ. එමගින් ලංකාව අවට අහසේ සහ මුහුදේ වෙනස්කම් කිහිපයක් සිදුවෙමින් පවතියි.

කාලසීමාව	අපේක්ෂිත කාලගුණ තත්ත්වය
අගෝස්තු 4 – 6	වර්ෂාපතනයේ සහ සුළගේ වර්ධනයක් දක්නට ලැබේ.
අගෝස්තු 7 – 9	පවතින දත්ත අනුව වර්ෂාපතනය තරමක් ඉහළ මට්ටමක පවතියි.
අගෝස්තු 10 – 14	වර්ෂාපතනය ක්‍රමානුකූලව අඩු වී මෝසම් තත්ත්වය අවසන් වේ.
අගෝස්තු 15 සිට	කාලගුණය සංවාහන තත්ත්වයකට (Convectional Period) පත් වේ.
අගෝස්තු 28 – සැප්. 7	ඉර ශ්‍රී ලංකාවට මුලින්ම මුදුන් වේ. දහවලට දැඩි රස්නයත්, රාත්‍රියට අකුණු සහිත සංවාහන වැසිත් බලාපොරොත්තු විය හැක.

ඉදිරි මාසවල දීර්ඝකාලීන තත්ත්වය (ඊසානදිග මෝසම)

අගෝස්තු 15න් පසු එළඹෙන සංවාහන කාලයෙන් අනතුරුව, නොවැම්බර්, දෙසැම්බර්, ජනවාරි සහ පෙබරවාරි යන මාස හතර තුළ ඊසානදිග මෝසම සක්‍රිය වේ. මෙවර එල්නිනෝ බලපෑමත් සමග ඔක්තෝබර් අග සිට ආරම්භ වන මෙම මෝසම හරහා ඉතා දැඩි වර්ෂාපතනයක් ලැබීමේ වැඩි හැකියාවක් පවතියි.

ප්‍රදේශ මට්ටමින් ජල කළමනාකරණය:

උතුරු මැද සහ කුරුණෑගල

අනුරාධපුරය, පොළොන්නරුව සහ කුරුණෑගල ප්‍රදේශවලට මහවැලි ජලය ගලාගෙන යන බැවින් වැව් සහ ජලාශ ඉක්මනින් පිරී යනු ඇත.

මොනරාගල සහ අම්පාර

සේනානායක සමුද්‍රය ඇතුළු ජලාශවල දැනට පවතින වියළි තත්ත්වය මත මහවැලි ජලය ලැබීම අඩුය. අගෝස්තු 15න් පසු සහ නොවැම්බර් මෝසමෙන් හොඳ වැසි ලැබෙන තෙක් පවතින ජලය ඉතා ප්‍රවේසමෙන් භාවිත කළ යුතුය.

ගොවිතැන් කටයුතු

වගාවල අවසාන මාසයේ තව ජල මුර 2-3ක් අවශ්‍ය වන බැවින් පානීය ජලය, වගා ජලය සහ සතුන්ගේ ජල අවශ්‍යතා ඉතා නුවණින් කළමනාකරණය කළ යුතුය.

මහජනතාව සහ සංචාරකයින් සඳහා විශේෂ ආරක්ෂිත උපදෙස්

ජාතික ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ සංවිධානය (NBRO), ආපදා කළමනාකරණ මධ්‍යස්ථානය (DMC) සහ වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව විසින් නිකුත් කරන නිවේදන කෙරෙහි දැඩි ලෙස අවධානය යොමු කරන්න.

නායයෑම් සහ ගංවතුර අවදානම

රත්නපුර, මහනුවර, නුවරඑළිය, කෑගල්ල යන කඳුකර දිස්ත්‍රික්ක නායයෑම් ගැනත්, ගම්පහ, කොළඹ, කළුතර, ගාල්ල, මාතර යන වෙරළබඩ දිස්ත්‍රික්ක ගංවතුර තත්ත්වයන් ගැනත් සූදානමින් සිටිය යුතුය.

විනෝද ගමන් සහ පාසල් චාරිකා

අධික වර්ෂාව පවතින කාල සීමාවේ කඳුකර ප්‍රදේශවල සංචාරය කිරීමෙන් වළකින්න. ගංවතුර හෝ නායයෑම් නැරඹීමට යාමෙන් සම්පූර්ණයෙන් වළකින්න.

දියඇලි සහ ගංගා භාවිතය

උඩරට ප්‍රදේශවලට ඇදහැලෙන වැසි සමග දියඇලිවලින් ගල් සහ පස් හෝදාගෙන පැමිණිය හැකි බැවින් දියඇලිවල නෑවීමෙන් වළකින්න.

තද වැසි සහ අධික ශීතල සහිත කාලගුණය හෘදයාබාධ වැනි හදිසි අසනීප තත්ත්වයන්ට හේතු විය හැක. යතුරුපැදි සහ ත්‍රිරෝද රථ පදවන්නන් වැස්සට නොතෙමී ආරක්ෂිතව ගමන් කිරීමට වගබලා ගත යුතුය. නුවරඑළිය ඇතුළු කඳුකර මාර්ගවල රාත්‍රී කාලයේ දැඩි මීදුම් තත්ත්වයක් පැවතිය හැකි අතර, නුහුරු මාර්ග, පල්ලම් සහ වංගු සහිත ස්ථානවල කඳු පාමුලින් ගමන් කිරීමේදී පස් හෝ ගල් කඩා වැටීමේ අවදානමක් පවතියි. එබැවින් අනවශ්‍ය ගමන් බිමන් සීමා කර නිවෙස්වල හෝ ආරක්ෂිත ස්ථානවල රැඳී සිටීම නුවණට හුරුය.