ශ්‍රී ලාංකිකයන් දහස් ගණනකට, ඊශ්‍රායලයේ රැකියා සඳහා වන රජයේ රාජ්‍යයන් අතර (G2G) බඳවාගැනීමේ වැඩසටහන යනු පෞද්ගලික ආයතනවල අධික ගාස්තු අය කිරීම්වලින් තොරව සාධාරණ මුදලකට විදේශ රැකියාවක් ලබාගැනීමට ඇති ඉතා වැදගත් ජීවන මාර්ගයකි. කෙසේ වෙතත්, විභාග ප්‍රමාදයන්, කාල සීමා සහිත දැඩි ඇගයීම්, එස්.එම්.එස්. පණිවුඩ නොලැබීම සහ සිදුවූවා යැයි කියන නොපනත්කම් පිළිබඳ දැඩි පැමිණිලි හේතුවෙන් අයැදුම්කරුවන් රැසක් කලකිරීමට පත්ව සිටිති. ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය කිසිදු වරදක් සිදුවී නොමැති බව පවසමින්, ඊශ්‍රායලයේ දැඩි උපදෙස් මත කටයුතු කළ බව ප්‍රකාශ කළද, උද්ගතව ඇති මෙම මතභේදාත්මක තත්ත්වය හමුවේ අසරණ වූ රැකියා අපේක්ෂකයන්ගේ බලාපොරොත්තු කළමනාකරණය කිරීමේදී පාරදෘශ්‍යභාවයක ඇති අත්‍යවශ්‍යතාව ඉස්මතු කෙරේ.
 
දහස් සංඛ්‍යාත ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට ඊශ්‍රායලයේ රැකියාවක් ලැබීම යනු හුදෙක් විදේශයක රැකියාවක් සොයා ගැනීමට වඩා වැඩි යමක් වේ. එය පවුලක් නඩත්තු කිරීමට තරම් ප්‍රමාණවත් මුදලක් සෙවීම පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකි. ණය ගෙවා දැමීම, වයස්ගත දෙමාපියන්ට සැලකීම, දරුවන්ට වඩා හොඳ අධ්‍යාපනයක් ලබා දීම හෝ අවසානයේ ගෙයක් දොරක් හදා ගැනීමට තරම් මුදලක් එකතු කර ගැනීම එහි අරමුණයි.
 
නවතම ඊශ්‍රායල් බඳවාගැනීමේ වැඩසටහන සඳහා අයැදුම් කළ බොහෝ දෙනෙකුට, මෙම අවස්ථාවෙන් තවත් එක හා සමාන වැදගත් දෙයක් ලැබිණි “ එනම් අධික ගාස්තු අය කරන පෞද්ගලික බඳවාගැනීමේ ආයතන මත යැපීමට සිදු නොවීමත්, රජයේ මැදිහත්වීමෙන් සිදුවන ක්‍රියාවලියක් හරහා විදේශ රැකියාවක් ලබා ගැනීමට අවස්ථාව හිමිවීමත්ය. මෙම වැඩසටහන සඳහා මෙතරම් ඉහළ ඉල්ලු‍මක් පැවැත්වීමට හේතුව එයයි.
 
රාජ්‍යයන් අතර පවතින රැකියා අවස්ථා සිය නිල මාර්ග ඔස්සේ ප්‍රසිද්ධ කරමින්, ඒවා සඳහා පහසුකම් සැලසීමේ ප්‍රධාන කාර්යභාරයක් ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය විසින් ඉටු කරනු ලබයි. නමුත් මෙම වැඩසටහන මගින් අයැදුම්කරුවන් දහස් ගණනක් තුළ බලාපොරොත්තු ඇති කළද, තේරීම් ක්‍රියාවලියට මුහුණ දුන් ඇතැම් අය පවසන්නේ තමන් මුහුණ දුන් අත්දැකීම් නිසා පැහැදිලි පිළිතුරු නැති ගැටලු‍ රැසක් මතුවී ඇති බවයි. විභාග මධ්‍යස්ථානවල සිදුවූ ප්‍රමාදයන්, ඇතැම් පරීක්ෂකයන්ගේ අයහපත් සැලකිලි, ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණවලදී මුහුණදීමට සිදුවූ ගැටලු‍ සහ දෙවන වටයේ සම්මුඛ පරීක්ෂණ සඳහා වන දැනුම්දීම් ලැබීමේදී ඇතිවූ බාධා පිළිබඳව ඔවුහු චෝදනා කරති. කෙසේ වෙතත්, තේරීම් ක්‍රියාවලිය අසාධාරණ ලෙස හෝ අයථා ලෙස සිදු වූ බවට එල්ල වන චෝදනා ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය දැඩි ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර, තමන් කටයුතු කළේ ඊශ්‍රායලය මගින් පනවන ලද දැඩි කොන්දේසිවලට අනුව බව පවසයි.
 
සීමිත අවස්ථාවක් සඳහා තරග කරන දහස් සංඛ්‍යාත පිරිසක්
 
නවතම බඳවාගැනීමේ ක්‍රියාවලිය ආරම්භ වූයේ ඊශ්‍රායල් G2G වැඩසටහනේ මාර්ගගත අයැදුම්පත් පද්ධතිය (Online Application ) ඔස්සේය. 2026 අගෝස්තු 10 වන දින, ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය ඊශ්‍රායලයේ ආපනශාලා ක්ෂේත්‍රයේ රැකියා අපේක්ෂකයින් සඳහා ද්වාරයක් (Portal ) විවෘත කළේය. පස්වරු 12.00 ට විවෘත වූ මෙම පද්ධතිය ඔස්සේ අයැදුම්කරුවන් 4,000 කට ඉඩකඩ වෙන්කර තිබිණි. පැය දෙකකට පසු, එනම් පස්වරු 2.00 ට, ප්‍රතිසංස්කරණ ක්ෂේත්‍රය සඳහා තවත් ද්වාරයක් විවෘත විය. මෙවර පුට්ටි සහ ජිප්සම් වැඩ, බ්ලොක් ගල් හා කොන්ක්‍රීට් ඉදිකිරීම්, ප්ලාස්ටර් කිරීම සහ සෙරමික් ටයිල් ඇල්ලීම යන කාණ්ඩ හතර සඳහා අයැදුම්කරුවන් 12,000 කට අවස්ථාව සලසා තිබුණි.
 
ලියාපදිංචි වීමට හැකි වූ පිරිසට මාර්ගගත අයැදුම්පත යනු පළමු පියවර පමණි. ඉන්පසුව අයැදුම්කරුවන්ට විවිධ විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශ මධ්‍යස්ථානවලදී පැවැත්වෙන ශාරීරික ඇගයීම්, ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණ සහ සම්මුඛ පරීක්ෂණ සඳහා මුහුණ දීමට සිදු විය. බොහෝ දෙනෙක් විශාල බලාපොරොත්තු ඇතිව මෙයට යොමු වූහ. නමුත් ඇතැම් අයැදුම්කරුවන් පවසන්නේ විභාග මධ්‍යස්ථාන වෙත ළඟා වූ පසු එම බලාපොරොත්තු බිඳ වැටීමට පටන් ගත් බවයි.
 
‘අපි ආවේ උදේ 7 ට කලින්’
 
අප  සමග අදහස් දැක්වූ අයැදුම්කරුවන් කිහිප දෙනෙකු පැවසුවේ, තමන්ට ලබාදී තිබූ උපදෙස් පරිදි උදෑසන 7.00 ට පෙර විභාග මධ්‍යස්ථාන වෙත පැමිණි බවයි. එසේ වුවද, ඔවුන්ට අනුව විභාග ආරම්භ වී ඇත්තේ උදෑසන 10.00 ට පමණ ය. පරීක්ෂකවරුන් ද විවිධ වේලාවන්හි පැමිණි අතර, ඇතැම් පරීක්ෂකවරුන් උදෑසන 10.00 ට ආසන්න වේලාවන්හි පැමිණි බවටද අයැදුම්කරුවෝ චෝදනා කළහ.
 
අයැදුම්කරුවන් තවත් අමනාපයට පත් කළ කරුණ වූයේ, සිදුවූ ප්‍රමාදය සම්බන්ධයෙන් ඇතැම් විභාග ශාලාධිපතිවරුන් අයැදුම්කරුවන්ටම චෝදනා කිරීමයි. දුර බැහැර ගෙවා පැමිණ පැය ගණනක් බලා සිටි ජනතාවට මෙම තත්ත්වය තේරුම් ගැනීම දුෂ්කර විය. ප්‍රමාද වීම වැළැක්වීමේ අරමුණින් ඔවුන් වේලාවට පැමිණියද, අවසානයේ සිදුවූයේ ක්‍රියාවලිය ආරම්භ වන තෙක් පැය ගණනක් බලා සිටීමටය.
 
ප්‍රමාදයන්ට එහා ගිය චෝදනා
 
මෙම පැමිණිලි බලා සිටීමේ කාලයට පමණක් සීමා නොවීය. සම්මුඛ පරීක්ෂණ අතරතුර පරීක්ෂකවරුන් සැරපරුෂ සහ තර්ජනාත්මක භාෂාවක් භාවිත කළ බවට ඇතැම් අයැදුම්කරුවෝ චෝදනා කළහ.
 
වඩාත් බරපතළ කරුණ නම්, රුපියල් 100,000 ක මුදලක් ලබා දුන්නොත් විභාගයෙන් සමත් කරවීමට සැලකිය හැකි බවට ඇතැම් අපේක්ෂකයින්ට පැවසූ බවට කෙරෙන චෝදනාවයි. කෙසේ වෙතත්, ඩේලි මිරර් පුවත්පත මගින් මෙම චෝදනාව ස්වාධීනව තහවුරු කරගෙන නොමැති අතර, මෙම අවස්ථාවේදී කිසිදු පරීක්ෂකයෙකු මුදල් ඉල්ලා සිටි බවට හෝ ලබා ගත් බවට කිසිදු සොයා ගැනීමක් සිදු කර නොමැත. මෙය ඉතා බරපතල චෝදනාවකි. එය තහවුරු වුවහොත්, රජයේ මැදිහත්වීමෙන් ක්‍රියාත්මක වන විදේශ රැකියා වැඩසටහනක විශ්වාසනීයත්වය පිළිබඳව මූලික ප්‍රශ්න මතුවනු ඇත.
 
කෙසේ වෙතත්, එම චෝදනා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබීය. විභාග ක්‍රියාවලියේදී අල්ලස් ගැනීම්, පක්ෂපාතීත්වයන් සහ වංචා සිදු වූ බවට එල්ල වන එවැනි චෝදනා එමගින් නිෂේධනය කෙරිණි.
 
පටිගත කිරීම් නොකරන ලෙස අපේක්ෂකයින්ට පැවසුවේ ඇයි?
 
විභාග මධ්‍යස්ථාන තුළ ජංගම දුරකථන භාවිත කිරීම සම්බන්ධයෙන්ද අයැදුම්කරුවෝ කනගාටුව පළ කළහ. අපේක්ෂකයින් පවසන පරිදි, ඔවුන්ට ජංගම දුරකථන ක්‍රියා විරහිත කරන ලෙස උපදෙස් දී ඇති අතර, සම්මුඛ පරීක්ෂණ හෝ ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණ පටිගත නොකරන ලෙසද තර්ජනාත්මක ලෙස දැනුම් දී ඇත. යම් පැමිණිල්ලක් ඇත්නම් මධ්‍යස්ථානයෙන් පිටව යාමට පෙර පරීක්ෂකවරුන්ට දැනුම් දෙන ලෙසද ඔවුන්ට පවසා ඇත. ඇතැම් අපේක්ෂකයෝ මෙහි ඇති සාධාරණත්වය ප්‍රශ්න කළහ. විභාගයක් අතරතුර යම් අක්‍රමිකතාවක් සිදු වූ බවට අයැදුම්කරුවෙකු විශ්වාස කරන්නේ නම්, පටිගත කිරීම තහනම් කර ඇති විට එය පසුව ඔප්පු කරන්නේ කෙසේ ද?
 
කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය පවසන්නේ මෙම සීමා පැනවීමට පැහැදිලි හේතුවක් තිබූ බවයි. විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශයේ අතිරේක ජෙනරාල් කළමනාකාර (විදේශ රැකියා) ඒ.කේ.යූ. රෝහණ ඩේලි මිරර් පුවත්පතට පැවසුවේ, අපේක්ෂකයින් විසින් විභාග ප්‍රශ්න සහ ක්‍රියාපටිපාටීන් ඡායාරූප ගත කිරීමට හෝ පටිගත කිරීමට ඉඩ ඇති බැවින් ජංගම දුරකථන සහ අනෙකුත් විද්‍යුත් උපකරණ තහනම් කළ බවයි. විභාග කටයුතු ඉතා විනිවිදභාවයෙන් සිදු කළ බවත්, පරීක්ෂකවරුන්ට තනි තනි අයැදුම්කරුවන්ට විශේෂ සැලකිලි දැක්වීමට කිසිදු ඉඩක් නොතිබූ බවත් ඔහු පැවසීය.
 
අයැදුම්කරුවන්ගේ දැඩි පැමිණිල්ල එල්ල වී ඇත්තේ ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණ සම්බන්ධයෙනි. ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ කාර්යයන් කිහිපයක් සම්පූර්ණ කිරීමට තමන්ට සිදු වූ බවත්, ලබා දී ඇති කාලය තුළ එම කාර්යයන් නිම කිරීම ඉතා දුෂ්කර බවත් ඇතැම් අපේක්ෂකයෝ පැවසූහ. 
 
ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණය: තත්පර පවා වැදගත් වේ
 
අයැදුම්කරුවන්ගේ දැඩි පැමිණිල්ල එල්ල වී ඇත්තේ ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණ සම්බන්ධයෙනි. ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ කාර්යයන් කිහිපයක් සම්පූර්ණ කිරීමට තමන්ට සිදු වූ බවත්, ලබා දී ඇති කාලය තුළ එම කාර්යයන් නිම කිරීම ඉතා දුෂ්කර බවත් ඇතැම් අපේක්ෂකයෝ පැවසූහ. එමෙන්ම, පරීක්ෂකවරුන් විසින් කාර්යයන් පැහැදිලි කිරීමට ගන්නා කාලයද විභාග කාලයට එකතු කළ බවට ඔවුහු චෝදනා කළහ.
 
තවත් පැමිණිල්ලක් වූයේ ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණ ස්ථාන අසල ගසා තිබූ නාමපුවරු සම්බන්ධයෙනි. ඇතැම් නාමපුවරු වැරදි ලෙස සටහන් කර තිබූ බවට ඇතැම් අයැදුම්කරුවෝ චෝදනා කළහ. ඔවුන් ඒ පිළිබඳව ප්‍රශ්න කළ විට හෝ පැහැදිලි කිරීමක් ඉල්ලා සිටි විට, ඔවුන්ගේ කාලය අවසන් වී ඇති බවත් ඔවුන් අසමත් වී ඇති බවත් පැවසූ බවට අයැදුම්කරුවෝ පවසති. අසමත් වූ පිරිස විභාග මධ්‍යස්ථානවලින් පිටතට යවා ඇත.
අපේක්ෂකයින්ට ඇති ගැටලු‍ව වන්නේ තමන්ට අවශ්‍ය කුසලතා තිබේද යන්න පමණක් නොවේ. බඳවා ගැනීමේ වැඩසටහනකට යම් ප්‍රමිතියක් තිබිය යුතු බව ඔවුහු පිළිගනිති. ඔවුන්ගේ ගැටලු‍ව වන්නේ එම කුසලතා පෙන්වීමට සෑම දෙනාටම එක හා සමාන අවස්ථාවක් ලැබුණාද යන්නයි.
 
ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණය ගැන විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය කියන කතාව
 
ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණය හිතුමනාපයට සිදු කළ බවට නැගෙන චෝදනා කාර්යාංශය දැඩි ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කරයි. රෝහණ පැවසුවේ ඊශ්‍රායලයේ ජනගහන හා ආගමන අධිකාරිය (PIBA ) මගින් නිකුත් කරන ලද උපදෙස්වලට අනුව දැඩි නිරීක්ෂණය යටතේ ශාරීරික හා ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණ සිදු කළ බවයි. ප්‍රථමයෙන් වෛද්‍ය කණ්ඩායම් විසින් අයැදුම්කරුවන් ඉදිරිපත් කළ යුතු ලේඛන පරීක්ෂා කර අදාළ වෛද්‍ය පරීක්ෂණ සිදු කළ බව ඔහු පැවසීය. ශාරීරික පරීක්ෂණයෙන් සමත් වූ අපේක්ෂකයින් එදිනම හෝ වෙනත් නියමිත දිනයක ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණය සඳහා කැඳවනු ලැබීය.
 
රෝහණ අනුව අපේක්ෂකයින්ට ප්‍රායෝගික කාර්යයන් පහක් සම්පූර්ණ කිරීමට සිදු විය. ඊළඟ කාර්යයට යාමට පෙර සෑම කාර්යයක්ම සාර්ථකව නිම කළ යුතුව තිබුණි. ශාරීරික හා ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණ සඳහා වෙන් කර ඇති කාලය PIBA  හි උපදෙස් අනුව තීරණය කර ඇති බව ඔහු අවධාරණය කළේය. වෙනත් වචනවලින් කියනවා නම්, අපේක්ෂකයෙකුට යම් කාර්යයක් දුෂ්කර වූ පමණින් විභාග කාලය දීර්ඝ කිරීමට විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශයට හිමිකමක් නොතිබිණි.
 
එකම එක අවස්ථාවක් - දෙවන උත්සාහයක් නැත
 
අයැදුම්කරුවන් අතර විශාල කලකිරීමක් ඇති වූ තවත් තැනක් වන්නේ මෙතැන් සිටය. අසමත් වූ අපේක්ෂකයින් පැවසුවේ තමන්ට හැකියාවන් පෙන්වීමට තවත් අවස්ථාවක් අවශ්‍ය බවයි. නමුත් රෝහණ පැවසුවේ අදාළ විභාගයට පෙනී සිටීමට අපේක්ෂකයින්ට ලබා දිය යුත්තේ එකම එක අවස්ථාවක් පමණක් බවට PIBA  ආයතනය පැහැදිලිව උපදෙස් දී ඇති බවයි. එබැවින් අපේක්ෂකයින්ට තවත් අවස්ථාවක් ලබා දීමට කාර්යාංශයට නොහැකි බව ඔහු පැවසීය.
 
අසමත් වූ බොහෝ අයැදුම්කරුවන් විභාගය නැවත කිරීමට අවසර දෙන ලෙස පරීක්ෂකවරුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියද ඊශ්‍රායලයෙන් ලැබුණු උපදෙස් ඊට ඉඩ නොදුන් බව ඔහු පැවසීය. විභාගයකදී සිදුවිය හැකි සැබෑ මතභේද, තාක්ෂණික ගැටලු‍ හෝ වෙනත් කරුණු සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කිරීමට යම් යාන්ත්‍රණයක් තිබිය යුතුද යන්න පිළිබඳව මෙම නීතිය හේතුවෙන් ඇතැම් අපේක්ෂකයින් තුළ ප්‍රශ්න මතු වී ඇත.
 
එස්.එම්.එස්. ගැටලු‍ව
 
තවත් ගැටලු‍වක්ද පැවතිණි “ මෙවර ඉතා කුඩා, නමුත් එක හා සමානව වැදගත් විය හැකි දෙයක් සම්බන්ධයෙනි: එනම් කෙටි පණිවුඩයක්  පිළිබඳවය.
 
ලියාපදිංචි වීමේදී ලබාදුන් දුරකථන අංකවලට සාමාන්‍ය එස්.එම්.එස්. පණිවුඩ හරහා දෙවන වටයේ සම්මුඛ පරීක්ෂණ සම්බන්ධ දැනුම්දීම් යවා ඇති බව අයැදුම්කරුවෝ පැවසූහ. ඇතැම් අපේක්ෂකයින් චෝදනා කළේ එම පණිවුඩ ඔවුන්ගේ දුරකථනවල ස්පෑම් (Spam ) හෝ බ්ලොක් (Blocked ) පණිවුඩ කොටසට ගොස් ඇති බවයි. බොහෝ අයැදුම්කරුවන් පණිවුඩය මෙසේ වෙන්වී ඇති බව නොදැන සිටි බැවින් දැනුම්දීම දැකීමට අපොහොසත් වූ බව ඔවුහු පැවසූහ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔවුන්ට දෙවන සම්මුඛ පරීක්ෂණය මග හැරී ගියේය.
 
පණිවුඩය නොදැකීම නිසා පැමිණීමට අපොහොසත් වූ අයට නැවත අවස්ථාවක් ලබාදීමට විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය කටයුතු නොකළ බව අපේක්ෂකයෝ චෝදනා කළහ. ඉහළ තරගකාරීත්වයක් සහිත බඳවා ගැනීමේ ක්‍රියාවලියක මුල් අදියරයන් දැනටමත් නිම කර ඇති අයෙකුට, සන්නිවේදන ගැටලු‍වක් නිසා සම්මුඛ පරීක්ෂණයක් මග හැරී යාම දැඩි කනගාටුවට කරුණකි. එය ප්‍රායෝගික ප්‍රශ්නයක්ද මතු කරයි: මෙතරම් විශාල අවස්ථාවක් පරදුවට තබා ඇති විට, වැදගත් සම්මුඛ පරීක්ෂණ දැනුම්දීමක් තනි එස්.එම්.එස්. පණිවුඩයක් මත පමණක් තීරණය විය යුතු ද?
 
සැබවින්ම පරදුවට තබා ඇත්තේ කුමක් ද?
 
මෙම සියලු‍ පැමිණිලි පිටුපස ඇත්තේ වඩා විශාල ප්‍රශ්නයකි “ එනම් මුදල් ය. අයදුම්කරුවන් පවසන්නේ බඳවා ගැනීමේ ක්‍රියාවලිය සඳහා සූදානම් වීමට තමන් විශාල වශයෙන් මුදල් ආයෝජනය කළ බවයි. ඔවුන් ලේඛන එකතු කර, සුදුසුකම් ලබාගෙන, විභාග මධ්‍යස්ථාන වෙත ගමන් කරමින් මග දිගට මුදල් වියපැහැදම් කළහ. ඔවුන් එසේ කළේ රාජ්‍යයන් අතර (G2G ) වැඩසටහන මගින් ඊශ්‍රායලයේ රැකියා සඳහා තාත්වික සහ දැරිය හැකි මාර්ගයක් ලැබෙනු ඇතැයි විශ්වාස කළ බැවිනි.
 
රජයේ වැඩසටහන මගින් රැකියා ලබා ගැනීමට අපොහොසත් වන අපේක්ෂකයින් අවසානයේ පෞද්ගලික බඳවාගැනීමේ ආයතන වෙත යොමු විය හැකි බවට ඇතැම් අයැදුම්කරුවෝ බිය පළ කරති. ඊශ්‍රායල් රැකියා සඳහා පෞද්ගලික ආයතන මගින් රුපියල් මිලියන 4.5 කට වඩා ඉල්ලා සිටිය හැකි බව අයැදුම්කරුවෝ චෝදනා කළහ. ඬේලි මිරර් පුවත්පතට එම අගය ස්වාධීනව තහවුරු කර ගැනීමට නොහැකි වූ අතර, සියලු‍ම පෞද්ගලික ආයතන එවැනි මුදල් අය කරන බව එයින් අදහස් නොවේ. නමුත් මෙම චෝදනාව මගින් විදේශගත වීමට වෙහෙසෙන රැකියා අපේක්ෂකයින් මුහුණ දෙන මූල්‍ය පීඩනය ඉස්මතු කරයි.
 
ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශයේ රෝහණ පැවසුවේ කාර්යාංශය හරහා ඊශ්‍රායලයේ රැකියාවක් ලබා ගැනීමේ උපරිම පිරිවැය ගුවන් ටිකට් පතද ඇතුළුව රුපියල් 600,000 ක් පමණ වන බවයි. එය පෞද්ගලික මාර්ග හරහා ගෙවීමට සිදුවන බවට අයැදුම්කරුවන් පවසන මුදලෙන් ඉතා කුඩා කොටසකි.
 
රජයේ මාර්ගය වැදගත් වන්නේ ඇයි?
 
මෙම පිරිවැයේ ඇති විශාල වෙනස මගින් විදේශ රැකියා අපේක්ෂකයින්ට විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශයේ වැඩසටහන මෙතරම් වැදගත් වී ඇත්තේ මන්දැයි පැහැදිලි කරයි. දැනටමත් මූල්‍යමය වශයෙන් අසීරුතාවයෙන් පසුවන පවුලකට, විදේශ රැකියාවක් සඳහා රුපියල් මිලියන ගණනක් සෙවීම සරලවම කළ නොහැකි දෙයකි. රුපියල් 600,000 කට ආසන්න මුදලක් වැය වන රජයේ අනුග්‍රහය ලත් වැඩසටහනකින් ලැබෙන්නේ ඊට සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් අස්වැසිල්ලකි.
 
නමුත් ඒ වාසියත් සමග වගකීමක්ද පැමිණේ. රජයේ ක්‍රියාවලිය විනිවිදභාවයෙන් යුක්ත, නිසියාකාරව කළමනාකරණය වූ සහ සාධාරණ එකක් වනු ඇතැයි අයදුම්කරුවෝ බලාපොරොත්තු වෙති. සෑම දෙනාම සමත් වනු ඇතැයි හෝ සෑම අයැදුම්කරුවෙකුටම රැකියාවක් ලැබෙනු ඇතැයි හෝ ඔවුන් බලාපොරොත්තු වන්නේ නැත. සීමිත පුරප්පාඩු ප්‍රමාණයක් පවතින බවත්, කුසලතා පරීක්ෂා කළ යුතු බවත් ඔවුන්ට තේරෙයි. ඔවුන් බලාපොරොත්තු වන්නේ සාධාරණ අවස්ථාවක් බව ඔවුහු පවසති.
 
විභාගයෙන් පසු තවත් ලොතරැයියක්
 
ලංකාවේ තේරීම් ක්‍රියාවලිය සමත් වීම පවා ඊශ්‍රායලයේ රැකියාවක් නියත වශයෙන්ම සහතික නොකරයි. රෝහණ පැහැදිලි කළේ තේරී පත් වූ අපේක්ෂකයින්ගේ ලැයිස්තුව ඊශ්‍රායලයට යැවූ පසු, එම අපේක්ෂකයින් ලොතරැයි පද්ධතියකට (Lottery system ) ඇතුළත් කරන බවයි. වත්මන් ක්‍රමවේදය යටතේ, විභාග ලකුණු කොතරම් ඉහළ වුවද, සියයට 75 ක් තේරී පත්වන්නේ ලොතරැයිය මගිනි.
 
ඉතිරි අපේක්ෂකයින් අසමත් වූවන් ලෙස සලකනු ලබන අතර, විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශයේ වෙබ් අඩවියේ පළ කිරීම සඳහා නැවත එවන ලදී. PIBA හි උපදෙස් අනුව, එම අසමත් වූ අපේක්ෂකයින්ට එකම රැකියා කාණ්ඩය සඳහා නැවත අයදුම් කළ නොහැක.
 
එබැවින් අයැදුම්කරුවෙකුට බාධක කිහිපයක් තිබේ:
  • පළමුව මාර්ගගත අයදුම්පත 
  • ඊළඟට ශාරීරික ඇගයීම
  • ඊට පසු ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණය සහ සම්මුඛ පරීක්ෂණ
  • ඉන්පසු ඊශ්‍රායල් තේරීම් ක්‍රියාවලිය
  • අවසානයේ ලොතරැයිය
මුළු පවුලකම ආර්ථික තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට බලාපොරොත්තු වන අයෙකුට එය දිගු ගමනකි.
 
කාර්යාංශයට තවත් විකල්ප අවශ්‍යයි
 
අසමත් වූ අපේක්ෂකයින්ගේ කලකිරීම කෙරෙහි විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය අවධානය යොමු නොකර සිටින්නේ නැතැයි පවසයි. රෝහණ පැවසුවේ ඊශ්‍රායල් රජය සමග ඇති ප්‍රධාන ගිවිසුමට අමතරව ඊශ්‍රායලය සමග තවත් ගිවිසුම් හතකට කාර්යාංශය අත්සන් කර ඇති බවයි. එබැවින් අසමත් වූවන් අතුරින් තවත් අපේක්ෂකයින් පිරිසක් තෝරා ගැනීමට සලකා බලන ලෙස ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය PIBA  ආයතනයෙන් ඉල්ලා සිටී.
 
වැඩි අපේක්ෂකයින් සංඛ්‍යාවක් තෝරා ගැනීමට, අසමත් වූ අයැදුම්කරුවන්ට ස්ථානගත කිරීමේ පරීක්ෂණ සඳහා මුහුණ දීමට තවත් අවස්ථාවක් ලබා දීමට හෝ මාස හයකට හෝ වසරකට පසුව පවතින පද්ධතියට ඇතුළත් වීමට ඉඩ සැලසෙන පරිදි දැනට පවතින ගිවිසුමට සංශෝධන එකතු කරන ලෙසද කාර්යාංශය ඉල්ලා ඇත. ඊශ්‍රායලය මෙම යෝජනාවලට එකඟ වන්නේද යන්න ඉදිරියේදී දැකගත හැකිය.
 
සමාජ මාධ්‍ය සහ පෞද්ගලික බඳවාගැනීමේ ප්‍රශ්නය
 
රෝහණ තවත් ගැටලු‍වක්ද මතු කළේය. සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේද ඇතුළුව, රජයේ මාර්ග භාවිත කිරීමෙන් අයැදුම්කරුවන් වැළැක්වීමටත්, පෞද්ගලික බඳවාගැනීමේ ආයතන වෙත යොමු වීමටත් අයැදුම්කරුවන් උනන්දු කරවන සංවිධානාත්මක උත්සාහයන් පවතින බව ඔහු පැවසීය.
 
පෞද්ගලික ආයතන අධික ගාස්තු අය කිරීම ගැන පමණක් කාර්යාංශය සැලකිලිමත් වන්නේ නැතැයි ඔහු පැවසීය. එහි ප්‍රධාන සැලකිල්ල වන්නේ විනිවිදභාවය පවත්වා ගැනීම සහ රජයේ සහාය ලබන රැකියා ලබා ගැනීමට අපොහොසත් වීමෙන් පසු අයැදුම්කරුවන් අධික වියදම් සහිත විකල්ප වෙත තල්ලු‍ නොවන බවට වගබලා ගැනීමයි. විය හැකි පිරිවැයේ වෙනස රුපියල් මිලියන ගණනක් වන විට මෙම ගැටලු‍ව විශේෂයෙන් වැදගත් වේ.
 
ඉතිරිව පවතින ප්‍රශ්න
 
අයැදුම්කරුවන් විසින් කරනු ලබන චෝදනා තවමත් චෝදනා මට්ටමේ පවතී. ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය හෝ කිසියම් පරීක්ෂකයෙකු අක්‍රමිකතාවක නිරත වූ බවට මෙතෙක් සොයාගෙන නොමැත. නමුත් මතු කර ඇති ගැටලු‍ පැහැදිලි පිළිතුරු ලබා දීමට තරම් බරපතල ය:
 
  • සියලු‍ම අපේක්ෂකයින්ට හරියටම එකම කාලයක් ලබා දුන්නේ ද?
  • සෑම දෙනාටම උපදෙස් ලබා දුන්නේ එකම ආකාරයකට ද?
  • ඇගයීම් සඳහා අපේක්ෂකයින් කැඳවීමට පෙර පරීක්ෂකවරුන් පැමිණ සිටියේ ද?
  • දෙවන සම්මුඛ පරීක්ෂණ දැනුම්දීම් ලබා දෙන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව අයැදුම්කරුවන්ට නිසි ලෙස දැනුම් දුන්නේ ද?
  • වැදගත් එස්.එම්.එස්. පණිවුඩයක් ස්පෑම් ලෙස වෙන් වූ විට කුමක් සිදුවේ ද?
  • පරීක්ෂකයෙකු තමන්ට අසාධාරණ ලෙස සැලකූ බව විශ්වාස කරන අයැදුම්කරුවෙකුට ඇති ස්වාධීන යාන්ත්‍රණය කුමක් ද?
 
මෙම ප්‍රශ්න වැදගත් වන්නේ ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය යනු හුදෙක් බඳවා ගැනීමේ සමාගමක් නොවන බැවිනි. එය විදේශ රැකියා සඳහා පහසුකම් සැලසීම සහ ශ්‍රී ලාංකික විදේශගත ශ්‍රමිකයන් ආරක්ෂා කිරීම සම්බන්ධයෙන් වගකීම දැරිය යුතු රාජ්‍ය ආයතනයයි. එබැවින් රජයේ අනුග්‍රහය ලත් බඳවාගැනීමේ වැඩසටහනක් හුදෙක් පුරප්පාඩු පිරවීමට එහා ගිය වගකීමක් දරයි. එය විශ්වාසයක්ද ගොඩනැගිය යුතුය.
 
විදේශ රැකියාවකට එහා ගිය දෙයක්
 
මෙම ඊශ්‍රායල් පුරප්පාඩු සඳහා අයදුම් කළ ජනතාවට, මෙම ක්‍රියාවලිය යනු හුදෙක් රැකියාවක් ලබා ගැනීම පමණක්ම නොවේ. එය එම රැකියාවෙන් ඉටු කර ගත හැකි දේ පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකි. විදේශයකදී උපයන පඩියෙන් පවුලකට ණය ගෙවා දැමීමට උපකාර විය හැක; දරුවෙකුගේ අධ්‍යාපනයට වියපැහැදම් කළ හැක; තවත් වැඩ කිරීමට නොහැකි දෙමාපියන්ට උපකාර කළ හැක; ගෙයක් දොරක් හදාගැනීමට උපකාර විය හැක; පවුලකට මෙතෙක් නොතිබූ මූල්‍යමය සුරක්ෂිතතාවක් ලබා දිය හැක.
 
තේරීම් ක්‍රියාවලියේ සෑම අදියරක්ම මෙතරම් වැදගත් වන්නේ එබැවිනි. අයැදුම්කරුවන් ඉල්ලන්නේ සියලු‍ දෙනාම තෝරා ගන්නා ලෙස නොවේ. ඔවුන් ඉල්ලන්නේ තරග කිරීමට තමන්ට සාධාරණ අවස්ථාවක් ලැබුණාද යන්නයි.
 
ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය පවසන්නේ තමන් නීති රීති අනුගමනය කළ බවත්, එම නීති රීති බොහෝ දුරට ඊශ්‍රායල් බලධාරීන් විසින් පනවන ලද ඒවා බවත්, අවශ්‍යතා සපිරීමට අපොහොසත් වූ අපේක්ෂකයින්ට නැවත අවස්ථාවක් ලබා දිය නොහැකි බවත්ය.
 
අයැදුම්කරුවන් දකින්නේ ඊට වෙනස් පැත්තකි. ඔවුන්ට ප්‍රශ්නය වන්නේ නීති රීති අනුගමනය කළා ද යන්න පමණක් නොවේ. එම නීති සාධාරණ ලෙස, පැහැදිලි ලෙස සහ ගෞරවාන්විත ලෙස ක්‍රියාත්මක වූයේ ද යන්නයි.
 
රුපියල් 100,000 ක් ඉල්ලූ බව කියන සිද්ධිය, විභාග මධ්‍යස්ථානවල සිදුවූ ප්‍රමාදයන්, පරීක්ෂකවරුන්ගේ හැසිරීම, ප්‍රායෝගික පරීක්ෂණ ක්‍රියාපටිපාටීන්, පටිගත කිරීමේ සීමාවන්, එස්.එම්.එස්. දැනුම්දීම් සහ දෙවන සම්මුඛ පරීක්ෂණ මග හැරුණු අපේක්ෂකයින්ට තවත් අවස්ථාවක් නොමැති වීම ඇතුළුව අයැදුම්කරුවන් නැඟූ චෝදනා සම්බන්ධයෙන් ඬේලි මිරර් පුවත්පත ශ්‍රී ලංකා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශයෙන් කරුණු විමසා ඇත.
 
දැනට, ඊශ්‍රායල් රැකියා වැඩසටහන දහස් සංඛ්‍යාත ශ්‍රී ලාංකිකයින්ගේ ප්‍රධාන බලාපොරොත්තුවක් ලෙස පවතී. නමුත් ඒ බලාපොරොත්තුවත් සමගම තවත් එක හා සමාන වැදගත් දෙයක් සඳහා වන ඉල්ලු‍ම වර්ධනය වෙමින් පවතී “ එනම් එම අවස්ථාව වෙත යන මාවත සාධාරණ බවට වන විශ්වාසයයි. මන්දයත් එම විභාග ශාලාවල සිටගෙන, තමන්ගේ නම කියවන තෙක් බලා සිටින, ප්‍රායෝගික කාර්යයක් සම්පූර්ණ කිරීමට කාලය සමග තරග කරන ජනතාවට, මෙය තවත් එක බඳවා ගැනීමේ පරීක්ෂණයක් පමණක් නොවන බැවිනි. එය තත්පරවලින් මැන බැලෙන ඔවුන්ගේ අනාගතයයි.
 
(ඩේලි මිරර් අනුග්‍රහයෙනි)
චතුරංග ප්‍රදීප් සමරවික්‍රම