විශේෂාංග

කෝටි අනූදාහක බදු අහිමි කරගත් රටක්

අපේ රටේ ජාතික ආදායම අඩුවීම රට බංකොළොත් තත්ත්වයට ඇද දැමූ එක් ප්‍රධාන සාධකයකි. ජාතික ආදායම එකතු කර ගැනීම නිසි ලෙස කළමනාකරණය කර ගැනීමට අසමත් වීම කොතරම් බරපතළ තත්ත්වයක් දක්වා වර්ධනය වී දැයි පසුගියදා නිකුත් කර තිබූ රාජ්‍ය මූල්‍ය ප්‍රකාශන විගණන වාර්තාවකින් අනාවරණය විය. එම වාර්තාවට අනුව රජයට ආදායම් රැස්කරන ප්‍රධාන ආයතන හතරෙන් රැස් කළ යුතු වූ ආදායමෙන් කෝටි 97,133ක් රැස්කර ගැනීමට 2022 වසරේදී අසමත්ව ඇතැයි සඳහන් වෙයි.

25 November 2023

ආර්ථික අර්බුදයේ උරුමක්කාරයෝ

ආර්ථික අර්බුදය මගින් තම මූලික අයිතිවාසිකම් කඩ කළ බව කියමින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ ගොනුකළ නඩුකර සම්බන්ධයෙන් බෙදුණු තීන්දුවක් පසුගිය සතියේ ප්‍රකාශයට පත්විය. පහත එන්නේ එසේ ලබාදුන් තීන්දු දෙකින් අතිශය විද්‍යාත්මක හා වෘත්තීමය කරුණු මත පදනම්ව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු ප්‍රියන්ත ජයවර්ධන මහතා තම තීන්දුව ලබා දීමට පාදක කරගත් හේතු පිළිබඳ විමර්ශනයකි.

23 November 2023

මහත්වරුන්ගෙන් ගිලිහුණු අපේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව

ක්‍රිකට් වසන්තය එක්වරම රුදුරු ගිම්හානයකට යටත් වී තිබේ. ඉතිහාසයේ පළමුවරට ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය මෙරට ක්‍රිකට් තහනම් කර තිබේ. එක්වරක් ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය දිනාගත් රටක් හා දෙවරක් ක්‍රිකට් ලෝක අනුශූරයන් වූ රටක් මෙන්ම විස්සයි - 20 ලෝක කුසලානය දිනූ රටක් වන ශ්‍රී ලංකාවට මෙම තහනම නින්දනීය කැළලකි. දැවැන්තම අවමානයකි. මෙම තහනම තව දුරටත් තහවුරු කිරීමට ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කවුන්සිලය ඉකුත් 21 වැනිදා තීරණය කළේය.

23 November 2023

යුක්තිගරුක පාලනයකට ප්‍රවේශයක්

දූෂණය තුරන් කිරීම ඉතා ජනප්‍රිිය මාතෘකාවකි. මෑත කාලය තුළ බලයේ සිටි ආණ්ඩුවල පැවැති දූෂිත සිද්ධි සහ ඇතැම් චෝදනා ඉතාම බරපතළය. මේවායේ ඇත්ත නැත්ත පැහැදිලි නැත. කෙසේ වෙතත් සමහර සිදුවීම්, මහජනතාවගේ පිළිකුලට හේතු වී තිබේ. පහළම පරිපාලන ඒකකයේ සිට ඉතාම මෑතක දී පාර්ලිමේන්තු කමිටුවල කටයුතු දක්වා මෙම පරාසය විහිදී ඇත. මහජන මුදල් ඉතාම පරෙස්සමෙන් විනිවිද පෙනෙන ක්‍රමවේද අනුව වැයකරන්නට ආණ්ඩු වගබලාගත යුතුය. එහෙත් එසේ වෙන්නේ නැත.

22 November 2023

රට අගාධයට ගෙනයන නිලධාරි පැළැන්තිය

‘මේ රට හදන්න බැරිද?’ යන ප්‍රශ්නය ආර්ථික අර්බුදය උග්‍රව ජනයා කබලෙන් වැටීමත් සමඟ සමාජයේ පතුළ බිඳගෙන ප්‍රකාශයට පත්වූ ප්‍රශ්නයකි. මන්දයත් මේ රට යනු සාපිපාසිතව ජනයාට අකාලයේ මියයාමට සිදු නොවන රටක් වන හෙයිනි. එහෙත් නිර්මාණය වූයේ එබඳු රටකි. එබඳු රටක් නීර්මාණය වූයේ අතීතයේ සිටම මේ රට පාලනය කළ සෑම වර්ණයකටම අයත් දේශපාලනඥයන් නිසා බව පොදුවේ නැගුණ චෝදනාව විය.

22 November 2023

අයවැයේ සැගවුණු අරමුණ

ශ්‍රී ලංකා රජය ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සමග එළැඹ ඇති ණය ගිවිසුම අනුව සමහර රාජ්‍ය ආයතන පෞද්ගලිකකරණය කිරීමට රජය එකඟ වී තිබේ. ඉදිරි වසර කීපය තුළ රාජ්‍ය ආයතන ගණනාවක් ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණයට ලක් කිරීමට සූදානම් බව රජය විසින් දැනටමත් ප්‍රකාශයට පත්කර ඇත. ඒ ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය කවර ස්වරූපයක් ගනීද යන්න පිළිබඳව දැනගත හැකිවනුයේ එක් එක් ආයතනය වෙනුවෙන් රජය විසින් අනුගමනය කිරීමට බලාපොරොත්තු වන්නේ කවර ක්‍රියාමාර්ගයක් ද පිළිබඳව ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් පසුවය.

22 November 2023

අලි-මිනිස් ගැටුම් වළක්වන ක්‍රමවේද සොයාගන්න බැරිද?

සෝමාවතිය රක්ෂිතයේ ඇතකු සහ අලි රංචුවක අලි සිව්දෙනකු මැදිරිගිරිය වටදාගෙය රක්ෂිතයේ කුඩා ප්‍රදේශයක දින පහක් තිස්සේ රැඳී සිටිමින් මැදිරිගිරිය නගරය අවට ගම්මානවලට රාත්‍රියේ සහ දිවා කාලයේ කඩා වැදීම නිසා ප්‍රදේශවාසීන් භීතියට පත් වීමේ පුවත නොබෝදා අප පුවත්පතේ, ‘‘අලි රංචුවක් කඩාවැදී මැදිරිගිරියේ ගම් පහක ගම්මු බියෙන්’’ යන හිසින් පළ වූයේය.

22 November 2023

ඉංගිරිසියෙන් ඉගැන්වීම මවු බසේත් ජාතියෙත් විනාශයයි

ලංකාවේ අධ්‍යාපනය ඉංගිරිසි බසින් කළ යුතුය යන හඬ වරින් වර නැඟී මැකී යයි. නොබෝ දා රටේ මහ තැන් කිහිපයෙකින් ම ඒ හඬ ඉතා බලවත් වැ නැඟෙන්නට විය. එහෙයින් ඒ ගැන යන්තම් හෝ විමසා බැලීම කාලීන අවශ්‍යතාවක් වැ ඇත්තේය.

21 November 2023

ඉබාගාතේ ගිය රාජ්‍ය මූල්‍ය කළමනාකරණය

ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා මුදල් අමාත්‍යවරයා ලෙස 2024 අයවැය ලේඛනය ඉදිරිපත් කරමින් ඉකුත් 13 වැනි දින පාර්ලිමේන්තුව ඇමතුවේය. ශ්‍රී ලංකාව නිදහස ලබා ගත වූ වසර 75 තුළ රටක් වශයෙන් අප ආදායමට වඩා වියදම් කළ බවත් විදේශ ණය ලබාගැනීම හා මුදල් අච්චු ගැසීමෙන් රාජ්‍ය සේවක වැටුප් වැඩි කිරීම හා විවිධ සහනාධාර ලබාදුන් බවත් පාඩු ලබමින් රාජ්‍ය ව්‍යවසාය පවත්වාගෙන ගොස් ඇති බවත් ඔහු ප්‍රකාශ කළේය.

21 November 2023

බාල ඖෂධ ජාවාරමේ මහ මොළකරු අල්ලනු

බාල ඖෂධ ජාවාරම අපේ රටට කාලයක් තිස්සේ මහ පොදු සාධකයකි. එහි ඉතිහාසය බොහෝ ඈතකට ඇදී යයි. ඒ හැම අවස්ථාවකදීම සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශයට අරක් ගත් නිලධාරි කණ්ඩායමක් දම්වැලක් සේ බැඳී සිටිමින් මේ ජාවාරම මෙහෙය වූහ. ඒ දූෂිත දම්වැලේ අග කෙළවරේ ඒ කාලවල සිටි සෞඛ්‍ය කැබිනට් අමාත්‍යවරුන් සහ රාජ්‍ය අමාත්‍යවරුන් සිටි බවට චෝදනා එල්ල වූයේ වරක් දෙවරක් නොවේ. හිටපු සෞඛ්‍ය ඇමැති කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල මහතාට සිය ධුරය අහිමි වූයේද මෑත කාලයේ සිදු වූ බාල ඖෂධ ජාවාරමේ ඍජු ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි

21 November 2023

අයි.එම්.එෆ් මුදල් නොලැබුණොත් රට හාන්සියි

මෙවර අයවැයෙන් ජනතාවට සහන දුන්නාද? රට හදන වැඩපිළිවෙළක් අයවැයේ අඩංගු ද? රට තවත් ණය කරන්නේ ඇයි? යනාදී කරුණු සහ අයවැයට එල්ලවෙන චෝදනා සම්බන්ධයෙන් ඇමැති ආචාර්ය බන්දුල ගුණවර්ධන මහතා සමඟ කළ සාකච්ඡාව මෙවර සඳුදා හමුවෙන් මෙසේ එළිදක්වමු.

20 November 2023

ශිෂ්‍යත්වය සමත් අසමත් දරුවන්ට පණිවිඩයක්

පහ වසර ශිෂ්‍යත්ව විභාගයේ ප්‍රතිඵල ඉකුත් දා නිකුත් විය. අතිශයින්ම තරගකාරී විභාගයකින් ඉහළ ලකුණු ලැබ ඉහළින් ම සමත් වූ දුවා දරුවන්ට අපගේ උණුසුම් සුබපැතුම් පළමුව පිරිනමමු. අපේක්‍ෂිත ඉලක්කය ඒ අයුරින්ම සපුරා ගැනීමට අසමත්වූ දුවා දරුවන්ට මේ ගිලිහී ගියේ එක් අවස්ථාවක් පමණක් බවත් ඉදිරියේ තව බොහෝ අවස්ථා ඇති බවත් එම අභියෝග ජය ගැනීමට හැකි බවත් සිහිපත් කරමු. එම අභියෝග ජය ගැනීමට ඇවැසි ශක්තිය දිරිය නොඅඩුව ලැබේවායි අපි ප්‍රාර්ථනය කරමු.

20 November 2023

උතුර දිනීමේ ඉන්දු - චීන අරගලය

මෙරට දෙමළ ජනමාධ්‍යවල ප්‍රවෘත්ති ප්‍රමුඛතාව බොහෝ විට සිංහල හා ඉංග්‍රීසි ජනමාධ්‍යවල ප්‍රවෘත්ති ප්‍රමුඛතාවලට වඩා වෙනස් වේ. සියලුම ජනමාධ්‍ය එකම කාලයේ දී එකම ප්‍රවෘත්තිවලට ප්‍රමුඛතාව දීමක් සිදු නොවන බව මින් අදහස් නොවේ. එවැනි කාල වකවානු ද තිබේ.

18 November 2023

ක්‍රිකට් වංශ කතාවේ අපේ අරවින්දය

පින්නදූවගේ අරවින්ද ද සිල්වා යනු ක්‍රිකට් පුරාවෘතයකි. මෙරටින් බිහිවූ සාර්ථකම ප්‍රහාරාත්මක පිතිකරුවා ඔහු බව ඒකාන්තය. මෙරට ක්‍රිකට් වංශ කතාව වෙනස් කිරීමට මෙරට ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව ජාත්‍යන්තරය තුළ ඔසොවා තැබීමට අනූපමේය මෙහෙවරක් කළ අරවින්ද ද සිල්වා අන්තර් ජාතික ක්‍රිකට් සභාවේ විශේෂ උපහාරයකින් ඉකුත්දා පිදුම් ලැබුවේය. ඒ අන්තර් ජාතික ක්‍රිකට් සභාවේ අතිවිශිෂ්ටයන්ගේ නාමාවලියට අරවින්දගේ නම ඇතුළත් කිරීමෙනි.

18 November 2023

අයි.එම්.එෆ්.වන්දනාවේ යන අයවැය

වත්මන් ආණ්ඩුවේ 2024 අයවැය ලේඛනය පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළේ මේ සතියේය. ඒ නිසාම මෙවර කිවිඳා දැක්මෙන් සාකච්ඡා කළ යුත්තේ අයවැයේ හොඳ නරක ගැනය. ඒ අදහසින් මෙම ලිපිය ආරම්භ කළත් ඒ කාරණය සාකච්ඡා කිරීමට කලින් සඳහන් කළ යුතු තවත් කාරණයක් ද කරළියට පැමිණ ඇත.

17 November 2023

දරුවකු බිලිගත් පාසල් තාප්පය හැදුවේ කවුද?

වැල්ලම්පිටිය වේරගොඩ විද්‍යාලයේ ජල කරාම පද්ධතිය සවිකර තිබූ අනාරක්ෂිත සිමෙන්ති බැම්මක් කඩා වැටීමෙන් ඊට යටවූ එම පාසලේ පළමු වසරේ ඉගෙන ගනිමින් සිටි ෂෙහන්සා නෙත්සරණි නමැති හය හැවිරිදි දියණිය මියගොස් තවත් දරුවන් සිව් දෙනකු තුවාල ලැබීමේ පුවත සියලු පුරවැසියන්ගේ දෙනෙත් කඳුළෙන් තෙත්කර කම්පාවට පත්කර ඇත.

17 November 2023

අයවැය යෝජනා විමර්ශන

රාජ්‍ය අය වැය ලේඛනය අවුරුද්දක් ඉලක්ක කරගත් කෙටිකාලීන ලේඛනයක් වූවාට එය රටේ මැදි හා දිගුකාලීන ආර්ථික සංවර්ධන සැලැස්ම පිළිබිඹු කරන කැඩපතකි. දිගුකාලීන සහ මැදි කාලීන ඉලක්ක සපුරා ගන්නේ කෙටිකාලීන සැලසුම් මතය. 2019 සිට රටේ ආර්ථිකය දැඩි පසුබෑම්වලට මුහුණ දෙයි. දිගටම ආර්ථිකය හැකිළෙයි. වර්ධනය ඍණ වෙයි.

16 November 2023

සෑම ජන කොටසකම ප්‍රශ්න ගැන බලන්න ඕනෑ

2024 වසර සඳහා වන අයවැය යෝජනා ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා විසින් ඉකුත් 13 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරනු ලැබීය. සුපුරුදු පරිදි ඒ සම්බන්ධයෙන් ප්‍රශංසා මෙන්ම විවේචන ඉදිරිපත් වෙමින් තිබේ. ඕනෑම දෙයක් තම තමන් දරන දේශපාලන මතවාද වලට අනුව විග්‍රහ කිරීම ජාතික සිරිතක්ව වර නැගෙන හෙයින් ඒ සම්බන්ධයෙන් අමුතු විමතියක් ඇති කර ගත යුතුද නැත.

16 November 2023

දුප්පතාට හිතවාදී අයවැයක්

පාර්ලිමේන්තුවට සඳුදා ඉදිරිපත් කරන ලද 2024 වසර සඳහා වූ අයවැය ලේඛනය පිළිබඳව සාකච්ඡා කළ හැකි වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ වර්තමාන ආර්ථික තත්ත්වය පිළිබඳව ද සැලකිල්ල දක්වමිනි.

15 November 2023

බාල ආහාර නිපදවීමට ඉඩක් තබනු එපා

බාල තත්ත්වයෙන් තක්කාලි සෝස් නිෂ්පාදනය කිරීම, විකිණීම ඇතුළු චෝදනා 40කට වරද පිළිගත් පෞද්ගලික සමාගමක අධ්‍යක්ෂ දෙදෙනකු ඇතුළු විත්තිකරුවන් පස් දෙනකුට මාලිගාකන්ද අධිකරණයේ දී රුපියල් 80,000ක දඩයක් නියම කළ බව පසුගියදා අපගේ ලංකාදීපයේ ප්‍රධාන සිරස්තලයකින් හෙළිකර තිබිණි.

15 November 2023

රිදී ජුබිලිය සමරන ගොඩගේ සාහිත්‍ය සම්මාන උළෙල හෙට

විසිපස් වැනි ගොඩගේ ජාතික සාහිත්‍ය සම්මානෝත්සවය හෙට (15) වැනිදා බදාදා ප.ව. 2.30 ට කොළඹ 07, නිදහස් මාවතේ ජාතික පුස්තකාල හා ප්‍රලේඛන සේවා මණ්ඩල ශ්‍රවණාගාරයේදී පැවැත්වේ. මේ ලිපිය ඒ නිමිත්තෙනි.

14 November 2023

හොඳ නරක එකට එක්වූ අයවැයක්

වර්ෂ 2024 වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් කළ අයවැයෙහි අන්තර්ගතය බොහෝ අංශවලින් 2023 වසර වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් කළ අයවැය ලේඛනයට සමානය. මෙම අයවැයෙන් සමාජ ආරක්ෂණය, තරගකාරී වෙළෙඳපොළ ආර්ථිකයක් ඇති කිරීම, ආර්ථිකය ඩිජිටල්කරණය, නීල හරිත ආර්ථිකයක් ගොඩනැගීම සහ තරගකාරී ශ්‍රම බළකායක් ඇති කිරීම යනාදී අංශ කෙරෙහි ප්‍රමුඛාවධානයක් යොමු කර තිබේ.

14 November 2023

ජාත්‍යන්තරයෙන් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් තහනම

මෙරට ජාතික ක්‍රීඩාව නොවූව ද ජනප්‍රියම ක්‍රීඩාව ක්‍රිකට්ය. ලෝක සිතියමේ අබැටක් තරම් කුඩා රටක් වුව ද ජාත්‍යන්තරය තුළ අභිමානයෙන් නැගී සිටීමට මේ රටට හැකි වූයේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ ආනුභාවයෙනි.

14 November 2023

අය වැය මූණදෙන අභියෝග

පසුගිය ඔක්තෝබර් 30 වැනි දින පැවැති අමාත්‍ය මණ්ඩල රැස්වීමේ දී 2024 වසරේ ජනවාරි මස පළමු වැනි දින සිට ක්‍රියාත්මක වෙන පරිදි එකතු කළ අගය මත බද්ද හෙවත් වැට් බැද්ද සියයට 15 සිට 18 දක්වා වැඩි කිරීමටත් දැනට බද්දට යටත් නොවෙන සමහර භාණ්ඩ හා සේවා බද්දට යටත් කිරීමටත් නව බදු වර්ග කිහිපයක් හඳුන්වා දීමටත් අනුමතය හිමි විය.

13 November 2023

බදු තොරතුරු පිටවීම වැළැක්විය නොහැකිද?

සීනි කොතරම් පැණි රස වුවද පසුගිය දිනවල සීනි සම්බන්ධයෙන් ඇසුණේ තිත්ත කතාවකි. සත 25කට තිබූ සීනි කිලෝවක බද්ද රුපියල් 50 දක්වා ඉහළ දැමීමත් ඒ බදු වැඩි කිරීමට මුවා වී සීනි ආනයනකරුවන් කිහිප දෙනකු රුපියල් කෝටි ගණනින් අයුතු ලාබයක් ලැබූ බවත් ඒ තිත්ත කතාවට පදනම් වී තිබිණි. මේ ආකාරයේම තිත්ත සීනි කතාවක් මීට පෙරද අනාවරණය විය. ඒ ගනුදෙනුවෙන් බඩ කට පිරෙන්නම අයුතු ධනයක් උපයා ගත් වෙළෙඳුන් පිරිසකගේ නම්ගම්ද මාධ්‍ය ඔස්සේ ප්‍රසිද්ධියට පත්විය.

13 November 2023

අනාගතයට බරක් නැති බදුක්‍රමයක්

ඉදිරියේ දී වැට් බදු වැඩිකිරීමට රජය ගත් තීරණය හේතුවෙන් රට තුළ මේ වනවිට විශාල ආන්දෝලනයක් ඇති වී තිබේ. 2011 වර්ෂයෙන් පසු ලංකාවේ වැට් බදු ප්‍රතිශතය සලකා බැලීමේ දී වැඩිම වැට්බදු ප්‍රතිශතයකින් අය කිරීමට නියමිතව ඇත්තේ 2024 වසරේ සිටය. එම අගය සියයට 18 කි. කෙසේ වෙතත් ලංකාවේ වැට් බදු මෙයට පෙර සියයට 15 මට්ටමක පැවති බව දත්ත මගින් පෙන්නුම් කරයි. එහෙත් 2020/2021 වර්ෂවලදී පමණක් වැට් බදු ප්‍රතිශතය සියයට 8ක් වැනි පහළ මට්ටමකින් අය කර තිබේ.

11 November 2023

ක්ෂුද්‍ර මූල්‍ය ආයතන නියාමනයට අධිකාරියක් රටේ අවශ්‍යතාවක්

ක්ෂුද්‍ර මූල්‍ය ආයතන නියාමනය කිරීම සඳහා නව අධිකාරියක් පිහිටුවීමට කටයුතු කරන බවට මුදල් රාජ්‍ය අමාත්‍ය ආචාර්ය රංජිත් සියඹලාපිටිය මහතා කර ඇති ප්‍රකාශය පාදක කරගෙන ලියැවුණු ප්‍රවෘත්තියක් නොබෝදා අප පුවත්පතේ පළවූයේය. මේ වන විට රට තුළ ක්ෂුද්‍ර මූල්‍ය ආයතන 11000ක් පමණ ක්‍රියාත්මක වුවද ඉන් ලියාපදිංචි කර ඇත්තේ පහක් පමණක් බවත් එබැවින් ඒවා දැඩි නියාමනයකට යටත් කළ යුතු බවත් එම පුවතේ සඳහන් වේ.

11 November 2023

ග්‍රාමීය ආර්ථිකයෙන් රට පෙරට

ලංකාව මේ නින්දෙන් නැගිටිය යුතු ය. ඊට පෙර තමා නින්දකට දමා තිබෙන බව අවබෝධ කරගත යුතු ය. මෙරට අනාගතය ගැන අලු‍ත් පරිකල්පනයකට මෙරට පුරවැසියන් අවදි විය යුතු ය. අප දමා තිබෙන නින්ද අනෙකක් නොව, පවතින තත්ත්වය (status quo) අපගේ අනාගතය ලෙස පිළිගැනීම පිළිබඳ නින්දයි. මෙය උගුලකි.

10 November 2023