එන්රික් මැකායා මාර්කේස් සමග ඡායාරූපයක් ගැනීමට සැවොම කැමැත්තෙන් පසුවන බවක් පෙනේ. ආජන්ටිනාවේ ප්රධාන පුහුණුකරු ලයනල් ස්කලෝනි ද ඔහු දුටුවහොත් නතරවෙයි. ලෝක කුසලාන කණ්ඩායම් අදියරේ ජෝර්දානය සමඟ පැවති තරගයට පෙර පැවති ප්රවෘත්ති සාකච්ඡාවකින් පසු ඔහු මෙම ප්රවීණ විකාශකයා සමඟ ඡායාරූපයකට පෙනී සිටීමට නතර විය.
මැකායා - ඔහු ප්රචලිතව ඇත්තේ ඒ නමිනි - ඔහු සතුව අසමසම ජීවන කතාවක් තිබේ. දශක හතකට ආසන්න වෘත්තීය ජීවිතයක් තුළ, 91 හැවිරිදි ඔහු පෙර නොවූ විරූ ලෙස පිට පිට ලෝක කුසලාන තරගාවලි 18ක් ආවරණය කර ඇත. 1958 වසරේ ස්වීඩනයේදී සිය පළමු ලෝක කුසලානය ආවරණය කළ ඔහු, එකල 17 හැවිරිදි යොවුන් දක්ෂයකු වූ ‘පේලේ‘ගේ නැගී ඒම සියැසින් දුටුවේය.
ආශ්චර්යමත් ගමනක ඇරඹුම
1958 දී බුවනෝස් අයිරිස් හි ‘රේඩියෝ බෙල්ග්රානෝ‘ ඔහුව ස්වීඩනයට යවන විට මැකායාට වයස අවුරුදු 23ක් පමණි. එදා ස්කැන්ඩිනේවියාවට ළඟා වීම ඉතා දුෂ්කර විය. ”එය ඩග්ලස් ඩීසී-7 යානයකින් කළ ගමනක්. එම යානාවලට දිගු දුරක් පියාසර කළ නොහැකි නිසා සෑම තැනකම නතර වීමට සිදු වුණා. මම ඩකාර් හරහා, ඉතාලියට ගොස්, පසුව ඩෙන්මාර්කය සහ දකුණු ස්වීඩනය හරහා මෝල්මෝ වෙත පැමිණියා. එය සම්පූර්ණයෙන්ම නුහුරු, ආශ්චර්යමත් ගමනක්,” ඔහු සිහිපත් කරයි.
එම තරගාවලියේදී ආජන්ටිනාව චෙකොස්ලොවැකියාව හමුවේ 6-1ක් ලෙස පරාජයට පත් වූ ‘ස්වීඩන් ව්යසනය‘ ඔහුගේ මතකයේ තවමත් රැඳී තිබේ. ”අප සතුව චෙකොස්ලොවැකියාව ගැන කිසිදු දත්තයක් හෝ තොරතුරක් තිබුණේ නැහැ, ඔවුන් අපව පුදුමයට පත් කළා,” ඔහු පවසයි.
පෞද්ගලික බැඳීම් සහ විචාර බුද්ධිය
දශක ගණනාවක් පුරා පාපන්දු ක්රීඩාව මුළුමනින්ම වෙනස් වුවද, මැකායාගේ විචාර ශෛලිය නොවෙනස්ව පවතී. ඔහු ඕනෑම ක්රීඩකයෙකු හෝ සිදුවීමක් විවේචනය කිරීමට පෙර ගැඹුරින් තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කරයි. 2018 දී ස්කලෝනි ආජන්ටිනා පුහුණුකරු ලෙස පත් වූ විට, ”මම ඔහුව දැන සිටියේ නැත, ඒ නිසා මට ලොකු බලාපොරොත්තුවක් තිබුණේ නැත,” යැයි ඔහු පවසන්නේ තමා නොදන්නා දෙයක් ගැන ඉක්මන් තීරණයකට නොඑළඹීමේ ඔහුගේ ස්වභාවය නිසාය.
ඔහුගේ පෞද්ගලික මිත්රත්වයන් ද ඔහුගේ මාධ්ය දිවියට එක් කරන්නේ සුවිශේෂී පැතිකඩකි. රියල් මැඩ්රිඩ් තරුව ඇල්ෆ්රෙඩෝ ඩි ස්ටෙෆානෝ මැකායාගේ අසල්වැසියකු වූ අතර, ඔවුහු එකට පාපන්දු ක්රීඩා කළහ. ”ඔහු මට වඩා වැඩිමල්, මගේ පිළිමය වුණා. මට ඔහු ගැන පක්ෂපාතී හැඟීමක් තිබුණත්, මම ඔහුව එකල සිටි හොඳම ක්රීඩකයා ලෙස සැලකුවා,” ඔහු පවසයි.
මෙසී සහ මැරඩෝනා පිළිබඳව අදහස් දක්වමින්, ඔවුන් දෙදෙනා හෝ වෙනත් යුගවල ක්රීඩකයන් අතර සීතල සංසන්දනයක් කිරීම ඉතා අපහසු බව මැකායා අවධාරණය කරයි. ”ප්රතිවාදීන්, අවශ්යතා සහ කණ්ඩායම් සගයන් සෑම විටම වෙනස් වී තිබෙනවා,” යන්න ඔහුගේ ස්ථාවරයයි. මැරඩෝනා සම්බන්ධයෙන් වූ ඔහුගේ දැඩි විවේචන පවා දියෙගෝ විසින්ම 1994 දී පිළිගැනීම ඔහුගේ මාධ්ය දිවියේ සතුටුදායක මතකයකි. ”දියෙගෝ කැමරාවක් ඉදිරියේ මගේ විවේචන සාධාරණ බව පිළිගත්තා. ඔහු වෙන කිසිවකු සඳහා එවැන්නක් කර නැහැ. එය ඇදහිය නොහැකි මොහොතක්,” ඔහු සිනහවකින් පවසයි.
සමුගැනීමක් නොවන සමුගැනීම
මෑත කාලීන සෞඛ්ය ගැටලු තිබියදීත්, ලෝක කුසලානය මගහැරීම ඔහුට විකල්පයක් නොවීය.DirecTV සහDSports සඳහා මෙවරත් සිය දායකත්වය ලබාදෙමින් ඔහු පවසන්නේ, ”මට එය කිරීමට වගකීමක් ඇති බවක් දැනෙනවා. මෙය තව කොපමණ කාලයක් පවතීදැයි මම නොදනිමි, නමුත් මට ඉදිරියෙන් ඇති තරගාවලියෙන් උපරිම ප්රයෝජන ගැනීමට මම උත්සාහ කරනවා,” යනුවෙනි.
”මම කවදා හෝ විශ්රාම ගන්නවා,” ඔහු විහිළුවෙන් පවසයි. වසර 70කට වැඩි කාලයක් ලෝක පාපන්දු ඉතිහාසය ලේඛනගත කළ මේ යුගයේ සැබෑ සාක්ෂිකරු, අදටත් සිය වෘත්තියට අතිශයින් ගෞරවනීය ලෙස කැපවී සිටියි. නමුත් මැකායා මාර්කේස්ගේ සමුගැනීම කිසි විටෙකත් අවසාන එකක් ලෙස නොදැනේ. ඔහු පාපන්දු ක්රීඩාවේ වෙනස්වීම් සහ මූල්යකරණය ගැන විවේචනාත්මකව බලමින්, සිය 18 වැනි තරගාවලිය ද සාර්ථකව අවසන් කිරීමට සූදානම් වේ.
දශක හතකට ආසන්න කාලයකට පසු, පාපන්දු ක්රීඩාව මුළුමනින්ම වෙනස් වී ඇති ආකාරය මැකායා දැක තිබේ. ඔහු පේලේ, දියෙගෝ මැරඩෝනා, ලයනල් මෙසී සහ තවත් අසංඛ්යාත ශේෂ්ඨ ක්රීඩකයන් ගැන වාර්තා කර ඇත. රූපවාහිනිය ඩිජිටල් වී ඇත, සංඛ්යාලේඛන ක්ෂණික වී ඇත, සහ ලෝක කුසලාන ගෝලීය සංදර්ශන දක්වා ව්යාප්ත වී ඇත.
එහෙත් වෙනස් නොවූ එක දෙයක් තිබේ: මැකායා ඉක්මන් තීරණ ගැනීමට අකැමැතිය.
2018 දී ස්කලෝනි අනපේක්ෂිත ලෙස ආජන්ටිනා කළමනාකරු ලෙස පත් කළ විට එම දර්ශනය ඔහුගේ ආකල්පය හැඩගස්වා ගත්තේය. ”මට ලොකු බලාපොරොත්තුවක් තිබුණේ නැහැ,”DSPORTS රේඩියෝවේ විචාරකයෙකු වන මැකායා පවසයි. ”මම ඔහුව දැන සිටියේ නැහැ.”
එතැන් සිට ස්කලෝනි ආජන්ටිනාව කෝපා ඇමරිකා, ෆයිනලිසිමා සහ ලෝක කුසලාන ජයග්රහණ දක්වා මෙහෙයවා ඇති අතර, බොහෝ දෙනා පාපන්දු ක්රීඩාවේ විශාලතම සූදුවක් ලෙස දුටු දෙය විශිෂ්ටතම සාර්ථක කතාවක් බවට පත් කර ඇත. මේවා සිදුවන ආකාරය දෙස බලා සිටීම, තම වෘත්තීය ජීවිතය පුරා තමා විශ්වාස කළ දෙයක් තහවුරු කළ බව මැකායා පවසයි.
”තීරණයක් ගනු ලබන පුද්ගලයා ගැන ගැඹුරු, වඩා සම්පූර්ණ අවබෝධයක් නොමැතිව ඔබට විනිශ්චයන් ලබා දිය නොහැක,” ඔහු පවසයි.
ආජන්ටිනා කණ්ඩායමේ පුහුණුකරු මැකායැ සමග
මෙසී ද නැතහොත් මැරඩෝනා ද?
ආජන්ටිනාව නැවත වරක් ලෝක කුසලාන අවසන් තරගයට පැමිණ ඇති අතර ඉරිදා ස්පාඤ්ඤයට මුහුණ දීමට සූදානම් වේ.
ආජන්ටිනාවට 2022 සාර්ථකත්වය නැවත කිරීමට සෑම අවස්ථාවක්ම ඇති බව මැකායා විශ්වාස කරයි. ”ඇත්ත වශයෙන්ම ඔවුන්ට පුළුවන්,” ඔහු පවසයි. ”අපි කතා කරන්නේ කළ හැකි දේ ගැන, අනාගතය ගැන නම්, ආජන්ටිනාවට දිනාගැනීමට හැකියාවක් ඇතැයි මම විශ්වාස කරනවා.”
ඔහුගේ ප්රියතම ආජන්ටිනා ක්රීඩකයා කවුදැයි විමසූ විට ඔහු දෙන පිළිතුර පුදුමයට කරුණක් නොවේ. ”පැහැදිලිවම, එය මෙසී,” ඔහු පවසයි. නමුත් ඉන්පසු එන නොවැළැක්විය හැකි ප්රශ්නය - ”මෙතෙක් බිහි වූ ශ්රේෂ්ඨතම ක්රීඩකයා කවුද?” - යන විට එම නිශ්චිතභාවය පහව යයි.
”ඒ ප්රශ්නයට සිනහවක් අවශ්යයි,” ඔහු පවසයි. ”ඉතිහාසය පුරා ක්රීඩකයන් මැනීමට ක්රමයක් නැත. කාලය වෙනස් වී ඇත. ප්රතිවාදීන් වෙනස් වී ඇත. සෑම ක්රීඩකයෙකුම අද්විතීයයි. මම පෞද්ගලිකව කැමති කවුදැයි මට කිව හැකියි, නමුත් එයින් අදහස් කරන්නේ ඒ ක්රීඩකයා ඉතිහාසයේ හොඳම ක්රීඩකයා යැයි මම විශ්වාස කරන බව නොවේ.”
මැකායා මෙතරම් කාලයක් ගෞරවයට පාත්ර වීමට හේතුව පැහැදිලි කිරීමට උපකාරී වන පිළිතුර මෙයයි. නිශ්චිත ශ්රේණිගත කිරීම්වලට වඩා, ඔහු සියුම් වෙනස්කම්වලට වැඩි කැමැත්තක් දක්වයි. මෙසී සහ තවත් විශිෂ්ට ආජන්ටිනා අංක 10 ක්රීඩකයෙකු වන දියෙගෝ මැරඩෝනා ගැන සාකච්ඡා කරන විට ද මෙය එසේම වේ.
”සීතල සංසන්දනයක් කිරීම ඉතා අපහසුයි,” ඔහු පවසයි. ”ප්රතිවාදීන් වෙනස් විය. අවශ්යතා වෙනස් විය. කණ්ඩායම් සගයන්ගේ සහය වෙනස් විය. එකිනෙකාට තමන්ගේම ජීවිතයක් සහ තමන්ගේම ඉතිහාසයක් තිබුණා.”
1970 බ්රසීලයේ පේලේ සහ 1986 ආජන්ටිනාවේ මැරඩෝනා සංසන්දනය කරන ලෙස ඉල්ලා සිටින විට ද ඔහු සමාන පිළිතුරක් ලබා දෙයි. ”ඔවුන් සංසන්දනය කිරීමට ක්රමයක් නැත,” ඔහු පවසයි. ”ශෛලිය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස්.”
‘මම කවදා හෝ විශ්රාම ගන්නවා‘
ජයග්රහණවල තේජසින් සතුටු වීමට පහසු වුවද, පරාජයන් ද වැදගත් බව මැකායා පවසයි. ”මතක තබා ගත හැකි තරග බොහෝමයක් තිබෙනවා,” ඔහු පවසයි. ”සෘණාත්මක ප්රතිඵල ද එම මතකයේ කොටසකි.” කෙසේ වෙතත්, ආජන්ටිනා ජාතිකයකු සඳහා, ලෝක කුසලාන ජයග්රහණ ස්වභාවිකවම විශේෂ ස්ථානයක් ගනී.
”ලෝක කුසලානය දිනාගැනීම මගේ ප්රියතම මතකයන් වන අතර, මැරඩෝනාගේ කාරණයේදී, කුසලානය ඔහු මුළු ජීවිත කාලය පුරාම සෙවූ පිළිතුර අවසානයේ ඔහුට ලබා දුන් බව මම සිතමි: ලෝක ශූරයකු වීම,” ඔහු පවසයි.
ඔහුගේම අනාගතය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ලෝකයේ විශාලතම ක්රීඩා ඉසව්ව ආවරණය කරමින් දශක 7කට ආසන්න කාලයකට පසු, විශ්රාම ගැනීම අවසානයේ ක්ෂිතිජයේ පවතී. ”මම කවදා හෝ විශ්රාම ගන්නවා,” ඔහු සිනහවකින් පවසයි. ”මම දැන් විශ්රාම ගන්නවා... ඉතින් මම මේක නවත්තලා වෙනත් වෙලාවකට ඉතිරි කරනවා.”
පාපන්දු ඉතිහාසය ලේඛනගත කරමින් ජීවිත කාලයක් ගත කළ කෙනකුට, කැපී පෙනෙන වෘත්තීය ජීවිතයක් අවසන් කිරීමට මෙය උචිත ක්රමයක් වනු ඇත. නමුත් ඔහුගේ ස්වභාවයට අනුව, මැකායා මාර්කේස්ගේ සමුගැනීම කිසි විටෙකත් අවසාන එකක් ලෙස නොදැනේ.
කේ.ආර්. විතානගේ
COMMENTS
Reply To:
Sisira - cb chds hcdsh cdshcsdchdhd