සංචින්තා

ලාංකේය පිරිමියාගේ ස්ත්‍රී ෆැන්ටසිය මාලනී ද? ස්වර්ණා ද?

මාලිනීට පෙම් නොකළ පිරිමියෙක් ඒ කාලේ ලංකාවේ හිටියේ නැහැ. පිරිමි දකින්න විඳින්න ආශා කළ’ස්ත්‍රීත්වය’ වෙන කිසිම නිළියකට වඩා තිබුණේ මාලිනී ළඟ යි. ඊට ප්‍රතිපක්ෂව ස්වර්ණා මල්ලවාරච්චි මැවුවේ පුරුෂ සිහිනය පුපුරා හරින, ප්‍රචණ්ඩ ප්‍රතික්‍රියා දක්වන ස්ත්‍රීත්වය ක්.

06 May 2025

සාහිත්‍යයේ ස්ත්‍රී සමලිංගිකත්වය

’’ පුංචි පැල්පතක් තුළට ඔබ මා සමඟ එනවානම් ඇ‌ලන් මම ඔබට මරණය තෙක් ආ‌දරය කරමි. දිවියතුරා අප දෙදෙනාගේ සන්තෝ‌ෂයට වෙනකිසිවකු අවශ්‍යය නැහැ ඇ‌ලන් ’’ - මේ වර්ෂ 1836 දි චාර්ලොට් බොන්ටෙි( Charlotte Brontë )නම් ගත්කකුවරිය ඇ‌ය සිපගත් ඇ‌ලන් නමැති තරුණියකට ලියු ලිපියක කො‌ටසකි.

29 April 2025

වදනිසුරු ගම්ලත්හු

මහාචාර්ය සුචරිත ගම්ලත් වනාහි මෑත කාලයේ සිංහලයෙහි පහළ වූ ලේඛකයන් අතර විස්‌මයජනක භාෂා නෛපුණ්‍යයක්‌ හා නිර්මාණ කාර්යශූරභාවයක්‌ ප්‍රකට කළ විද්වතෙකි.

15 April 2025

පාදඩ ගැමියාට වෙඩි තැබූ අමරසේකර

ලෙනාඩ් වුල්ෆ් (Leonard Woolf) හම්බන්තො‌ට ගම්දනව් තුළ කැරකෙද්දි ගුණදාස අමරසේකර ගාල්ලේ ඒ‌ වනවිට උපතලබා නැත. එනමුත් ඒ‌ අවුරැදු 20 තුළ එකල කිසිදු වෙනසක් සිදුවුයේ නැත. ලෙනාඩ් වුල්ෆ් මෙන්ම ගුණදාස අමරසේකර දකින්නේද එකම එකම රූස්ස ගසයි.

08 April 2025

ගණනාථ ඔබෙිසේකර දුටු දුටුගැමුණුගේ හෘද සාක්ෂිය - 1

මහාචාර්ය ගණනාථ ඔබෙිසේකරගේ කාබනික සිරුර දැන් අප අතර නැත. එහෙත් ගණනාථ ඔබේසේකර යනු ලංකාව බිහි කළ විශිෂ්ටත ම මානව විද්‍යාඥයාය. ඔහු උපත ලැබුවේ මතුගම දර්ගා නගරයේ මීගමය.

01 April 2025

හඳගමගේ “රාණි“ චරිත ඝාතනය කළ මනස්ගාතයක්

මේ වසරේ ජනවාරි 25 සිට මහජන ප්‍රදර්ශනය සදහා නිකුත් කෙරුණු රාණි සිනමාපටය ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසයේ දරුණුතම භීෂණ සමයේ මවුවරුන්ගේ ජීවිතය ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමට දැරූ අසාර්ථක චරිතාපදානයකි.

11 March 2025

සුභාවිත ගීතයේ භාෂානන්දය අජන්තා රණසිංහ

ප්‍රවීණ ගීත රචක අභාවප්‍රාප්ත ආචාර්ය අජන්තා රණසිංහයන්ගේ සත්වැනි ගුණ සමරුව නිමිත්තෙන් පළවන ලිපියකි. සුකීර්තිමත් සුගේය පද රචක ආචාර්ය අජන්තා රණසිංහයෝ සත් වසරකට පෙර අප අතරින් වියෝ වූහ. ඔහුගේ කාබනික සිරුර දැන් අප අසල නැත. එහෙත් අජන්තා සැමරුම් පටුවතේ සොඳුරු මතක සිහිවටන බොහෝය.

04 March 2025

හඳගම කෙලෙසූ රාණි

මට දෑස් වසාගත් වහා, මනෝරාණිගේ රුව මනසෙහි ඇඳගත හැකිය. තම කෙස් කලඹෙහි පිච්ච මල් පලඳින්නියක වූ ඇය, සෑම විටම ශ්‍රී ලාංකික සාරියකින් සැරසුණාය.

25 February 2025

’’රාණි ’’ දුර්වල සිනමා සිත්තමක්

රාණි බැලුවා. ඊයේ. One Galle Face එකේ. ශාලාව පිරෙන්න සෙනඟ. චිත්‍රපටිය ආරම්භ වෙන්නේ සත්‍ය සිදුවීම් පාදක කරගත් ප්‍රබන්ධයකි Fiction based on true events කියලා මාතෘකාවක් සහිත රූප රාමුවකින්.

18 February 2025

අයාලේ යන සාහිත්‍ය විචාරය

නූතන සාහිත්‍ය විචාරය සම්බන්ධයෙන් න්‍යායික මැදිහත්වීමක් ලෙසින් අපට මුලින්ම හඳුනාගන්නට ලැබෙන්නේ, ‘සාහිත්‍යය හා සමාජය’ මැයෙන් කොටහේනේ පඤ්ඤාකිත්ති හිමියන් 1940 දී රචනා කොට පළ කළ, පසුව තව දුරටත් සංස්කරණය කළ කෘතියයි.

28 January 2025

නූතන ලෝක සාහිත්‍යයේ ලාංකේය මුද්‍රාව

ලෝක සාහිත්‍යයේ විශිෂ්ට කෘති සිංහලයට නැඟීම දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ සිදු වන්නකි. සිංහලයට නැඟුණ කෘතිවල ආභාසය ලැබීමෙන් සිංහල සාහිත්‍යය පෝෂණය වූ බව අමුතුවෙන් විස්තර කළ යුතු නැත.

21 January 2025

නොමියෙන සේකර

සුකීර්තිමත් කිවිසුරු,ගේයපද රචක මහගම සේකරයන් නොකල්හි මියගොස් අදට වසර පනහකි.සේකරයන්ගේ කාව්‍ය කෘතිවල අග්‍රඵල ලෙස ගිණිය හැකි නොමියෙමි සහ ප්‍රබුද්ධ ඇසුරින් මෙි වියමන ලංකාදීප මතුමහල වෙනුවෙන් සැකසිණි.

14 January 2025

කවිය සහ උපමා

කවිය වු කලි මානව ශිෂ්ටාචාරය සතු උත්තම කලා මාධ්‍යයකි. එය පිළිබඳව නිර්වචන ඉදිරිපත් කිරිමට පුරාතන යුගවලදී පටන්ම පෙර - අපර දෙදිග සාහිත්‍යය විචාරකයෝ වෑයම් කළහ.

07 January 2025

නූතන විප්ලවීය කවියා මහැදුරු සිරි ගුණසිංහ

අග්‍රගණ්‍ය කවියකු , නවකතාකරුවකු, කලා ඉතිහාසඥයකු ,කලා විචාරකයකු ආදී නේකවිධ කලා ක්ෂේත්‍රවල මාහැඟි සමාර්ථතාවක් සුවිශද කළ සිරි ගුණසිංහයෝ 1925 පෙබරවාරි 18 වැනි දින උපත ලැබූවෝය.

24 December 2024

2024 රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මාන උලෙළට පසු විපරමක්

2023 වසරේ මුද්‍රණද්වාරයෙන් නිකුත් වූ, විවිධ විෂය නියෝජනය කළ කෘති වෙනුවෙන් පිදෙන රාජ්‍ය සාහිත්‍ය සම්මාන උලෙළ පසුගිය නොවැම්බර් 27වැනි දින අරලියගහ මන්දිරයේ දී පැවැත්විණි.

03 December 2024

මහාචාර්ය ලුඩොවයික්‌ සමයේ ඉංග්‍රීසි නාට්‍ය පුනරුදය

ලංකා විශ්වවිද්‍යාල කොලීජියේ (Ceylon University College) ඉංග්‍රීසි නාට්‍ය සංගමය (Dramsoc) බිහිවීමත්, එමගින් 1933 දී ක්‌වීන්ටරෝ සහෝදරයන්ගේ ’’Where Women Rule’’ නිෂ්පාදනයත් සමඟ ඇරැඹි මහාචාර්ය ලුඩොවයික්‌ගේ සම්භාව්‍ය ඉංග්‍රීසි නාට්‍ය මාලාව හා නාට්‍ය පුනරුදයට මේ වසරට අසූපස්‌ වසරක්‌ සපිරේ. මේ ලිපිය පළ වන්නේ ඒ නිමිත්තෙනි.

26 November 2024

මහගම සේකර තීර්ථයාත්‍රිකයා

ඒ අපූර්වතම අනභිභවනීය වූ කවියා නම් මහගම සේකරයන්ම ය .

22 October 2024

අරුන්දතී රෝස මල් සිප ගැනීමෙි පුරුද්ද නවතා ගත්තේ කෙසේද?

Acoustic image නැමැති සංකල්පය ධරණීය සංකල්පයක්. 19 වැනි ශතවර්ෂයේදි බටහිර යුරෝ‌පිය රටවල් තුළ වු සහ වෙනම තනිවම ඇ‌මෙරිකාව තුළ වු සංස්කෘතින් තුළ ජිවත්වු මිනිසුන් විසින් සිදුකළ සො‌යාගැනිමක් acoustic image නැමැති සංකල්පය.

08 October 2024

සාහිත්‍ය ආහ්ලාදය සැප්තැම්බරයෙන් ඉවරද?

සාහිත්‍ය මාසයත් රඹුටන් සහ අන්නාසි වාරය මෙනි. අවුරුද්දේ අනෙක් කාලවල ඒවා දුර්ලභ ය. එහෙත් වාරයේ දී ඒවා සුලබ ය. ලාබ ය. අපේ සාහිත්‍යයත් එසේ ය. සැප්තැම්බරයේ දී පොතපත සුලබ ය.

01 October 2024

නොරිකො සං සරච්චන්ද්‍රගේ සැබෑ පෙම්වතිය ද?

කිසියම් නවකතාවක් කියවන කල්හි ඒ නවකතාවේ එන චරිත සමාජයේ විසූ හෝ තවමත් වෙසෙන සත්‍ය පුද්ගලයන් ද යන ප්‍රශ්නය පාඨක සිත්හි පැනනැඟීම ස්වභාවිකය.

10 September 2024

සොඳුරු ආඥාදායකයකුගේ චින්තන විප්ලවය

සුගත් ගැන බොහෝ දෙනා බොහෝ දේ ලියා කියා ඇත. එහෙත් මේ සකල කලා වල්ලභයා ගේ කලා නිමැවුම් පිළිබඳ තව ම ප්‍රාමාණික ශාස්ත්‍රීය විචාරයක් ලිය වී ඇතැයි මම නො සිතමි, ඔහු පිළිබඳ මාගේ මතකය ඈතට දිව යයි.

03 September 2024

බොබ් මාලේ සින්දු බලේ

.ජැමෙයිකා ගායක බොබ්මාලේ ගයන මෙි ජනප්‍රිය ගීතය අපි වැඩි හරියක් දෙනා අහල තියෙන ගීතයක්. ගීතය තමයි ‘Get Up Stand Up…Stand up for your rights…..’

27 August 2024

හෙළ කවි කෙතෙන් නික්ම ගිය නූතන ගජමන් කිවිලිය

අද්‍යතන සිංහල සාහිත්‍යයෙහි ප්‍රබන්ධ කතාව සහ නාට්‍ය ආදී වූ කලාංග ශීඝ්‍රයෙන් උසස් තලයකට අවතීර්ණ වී තිබුණ ද කාව්‍ය කලාව එබඳු තලයකට පිවිසියේ ඉතා මන්දගාමී ස්වරූපයෙනි.

20 August 2024

සිංහල කෙටිකතාවේ ප්‍රභවය විකාසනය හා නව ප්‍රවණතා

සිංහල කෙටිකතාව 19 වැනි සියවසෙහි අවසාන භාගයෙහි මෙරට පැවති ශාස්ත්‍ර පුනර්ජීවනයත් බටහිර ප්‍රචලිතව පැවැති කෙටිකතා සාහිත්‍යයේ ආභාසයත් හේතු කොටගෙන බිහි වූ කලා මාධ්‍යයකි.

13 August 2024

ගුවන්විදුලියේ ජනකාන්ත ජේත්තුකාරයා

ඔහු ගුවන් විදුලිය ජනකාන්ත කළේ ය. තෙමේ ද ජනකාන්ත විය. සිංහල ගීතය ජනකාන්ත කළේ ය. තෙමේ ද ජනකාන්ත විය. සිංහල නිවේදන කලාව ජනකාන්ත කළේ ය. තෙමේ ද ජනකාන්ත විය. සිංහල ක්‍රිකට් ජනකාන්ත කළේ ය. තෙමේ ද ජනකාන්ත විය. දැන්වීම් ප්‍රචාරණය ජනකාන්ත කළේ ය. තෙමේ ද ජනකාන්ත විය.

06 August 2024

ලෝක සිනමාවේ අපරාජිතයා සත්‍යජිත් රායි

සිනමාව ( Cinema ) වූකලී ගෙවීගිය විසිවැනි සියවසේ දී ලොවට බිහිවූ ඉතා ප්‍රබල කලා මාධ්‍යයකි . එය සංගීතය, නාට්‍ය,චිත්‍රය හා සාහිත්‍යය යනාදි කලාවන් සංකලන කොට ගනිමින් අවසානයේ දී තාක්ෂණය සමගින් මෙකී සියලුම කලාවන්ගෙන් වෙනස්ව නැගී සිටි ස්වතන්ත්‍ර අතිප්‍රබල කලාවකි.

30 July 2024

පාවුලෝ කොයියෝ හෙවත් පිස්සෙකුගේ කතාව

පිස්සකුට පොත් ලියන්න පුළුවන්ද? පොඩ්ඩක් ඉන්න, සටහන ආරම්භයෙ ම පිහියකින් ඇන්න වගේ එහෙම ප‍්‍රශ්නයක් ඇහුව ම මට දැනෙනවා නිකං මොකද්දෝ නොගැළපෙන ගතියක්. මං හිතන්නෙ මට තිබුණ වෙන විදියකට මේක පටන් ගන්න. හරියට මේ වගේ.

23 July 2024

ලාංකේය කලා විචාරයේ මාධ්‍ය චින්තකයා අජිත් සමරනායක

එකල ලේක්හවුසියේ සේවය කළ සමයේ මා වඩාත් සමීපව ඇසුරු කළ ඉංග්‍රීසි මාධ්‍යවේදීහු ⁣කිහිපදෙනෙක් සිටියහ.ඔවුන් අතරින් තවමත් මගේ හදවතේ ගැඹුරුම පතුලේ රැඳුණු ගෞරවණීය මාධ්‍යවේදියෙක් සිටියි.

16 April 2024