විශේෂාංග

බුදු හාමුදුරුවො අපිත් දකින්නැති

හැත්තෑව අසූව දශකවල සහ ඉන් ඔබ්බෙහි මෙරට ගීත සාහිත්‍යයෙහි සුපෝෂණය සඳහා අතිමහත් මෙහෙයක් ඉටු කළ ප්‍රවීණ ගීත පද රචක රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමි‍යෝ වචනයේ පරිසමාප්ත අර්ථයෙන්ම ගීතය නැමැති කලාංගය සුනිසි මගකට ගෙන ඒමට පුරෝගාමී වූවාහුය. එම අතිමහත් දායකත්වය මෙරට සමාජයේ උසස් රසවින්දනයක් ස්ථාපිත කිරීමට අනල්පව හේතු කාරණ විය. අදාන්ත මිනිස් චෛතසිකයන් දාන්ත කිරීමට, මෘදු කිරීමට සිසිල් පවනක් විය.

13 May 2025

​අසාද් මවුලානා ඉන්දියාව හරහා පලාගියේ ඇයි?

මෙම ලිපිය 2019 අප්‍රේල් 21 වැනිදාට යෙදුණු පාස්කු ඉරිදා දිනයේදී මරාගෙන මැරෙන බෝම්බකරුවන් විසින් සිදු කරන ලද ප්‍රහාර මාලාව පිළිබඳ ත්‍රිත්වයේ තුන්වැනි සහ අවසාන ලිපියයි. ශ්‍රී ලංකාවේ පාස්කුදා බෝම්බ ප්‍රහාර ලෙස හඳුන්වනු ලබන මෙම ප්‍රහාර මාලාව, කතෝලික දේවස්ථාන තුනක් සහ සුඛෝපභෝගී හෝටල් තුනක් ඉලක්ක කර ගනිමින් තරුණයන් පිරිසක් එල්ල කළ මරාගෙන මැරෙන ප්‍රහාරයකි.

13 May 2025

ඡන්ද ක්‍රමයේ වෙනසක අවශ්‍යතාව

වසර 2017 දී හඳුන්වා දෙන ලද පළාත් පාලන ආයතන සංශෝධන පනත යටතේ මෙවර පළාත් පාලන ආයතන ඡන්ද විමසීම පැවැත්විණි. ලංකාවේ මැතිවරණ ක්‍රමය වෙනස් විය යුතුය යන අදහස මුලින්ම ඉදිරිපත් කළේ එවකට අගමැතිව සිටි රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා 2002 දී ය. ඒ අනුව ඒ සම්බන්ධව කටයුතු කිරීමට දිනේෂ් ගුණවර්ධන මහතාගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් පාර්ලිමේන්තු තේරීම් කාරක සභාවක් ද පත් කරන ලදී.

13 May 2025

ජීවිතය බබළවන බුදු සිරිතේ ආදර්ශ

සිද්ධාර්ථ ගෞතම චරිතය ලොවට දායාද වන්නේ ක්‍රිස්තු පූර්ව හය වැනි සියවසේදීය. එම අසිරිමත් උපත තත්කාලීන විවිධ ආගමික මතවාද ප්‍රකාශ කළ ෂඩ් ශාස්තෘවරුන්ට කිසියම් අභියෝගයක් වූවාට සැක නැත. සියලු සැප සම්පත් ඉවතලූ සිදුහත් බෝසතාණෝ බොහෝ ආකර්ෂණීයත්වයකින් පැවැති ශ්‍රමණ සම්ප්‍රදාය තම විමසුම් ක්‍රියා පිළිවෙත සඳහා යොදා ගන්නා ලදහ.

13 May 2025

බුදු දහමේ නියම රසය සොයා යමු

අප ජීවත් වන්නේ නව තාක්ෂණික ලෝකයකය. ඒහි පස්සිකෝ සන්දිට්ඨිකෝ හෙවත් එන්න බලන්න ගුණය අත්විඳින්න යන ගුණාංග ඇති ආගමකට පැවැත්මක් තිබේ. කෙසේ වුවත් ලෝකය කෙතරම් දියුණුවුවද නිර්මාණවාදි ආගම්වලට තවමත් පැවැත්මක් ඇත. විශ්වාසය මත පදනම්ව ගොඩනැගුණු ඇතැම් ආගම්වල ස්වභාවය වන්නේ තමා කෙතරම් දියුණු වුවද විශ්වාසය ප්‍රබල වන බවයි.

13 May 2025

ඇමරිකාවෙන් පත්වුණු නව පාප්තුමෝ

දෙදිනක් තිස්සේ ලෝවැසියන් දෑස් දල්වා සිටියේ නව පාප්තුමා තෝරා ගැනීමේ ඡන්ද විමසුම එසේත් නැතිනම් ‘කොන්ක්ලේව්’ ​කෙසේ සිදුවේවිදැයි යනුවෙනි. කාදිනල්වරුන් 133 දෙනකු සහභාගී වූ එම රහස් ඡන්ද විමසුම පසුගිය 7 වැනිදා සවස ආරම්භ වූයේ වතිකානයේ සිස්ටීන් දෙව්මැදුරේදීය.

10 May 2025

මැතිවරණ ප්‍රතිඵල පුරසාරම්

ඉකුත් 6 වැනිදා පැවැති පළාත් පාලන මැතිවරණවල ප්‍රතිඵල පිළිබඳව මෙරට දේශපාලන පක්ෂ කරන විග්‍රහ අනුව බලන කල මෙම මැතිවරණයෙන් සෑම පක්ෂයක්ම ජයග්‍රහණය කර ඇත.

10 May 2025

පළාත් පාලන ආයතන අනාගතය

පළාත් පාලන ආයතන 339 කට වැඩි ගණනකට සභිකයන් තෝරා පත් කර ගැනීමේ පළාත් පාලන මැතිවරණය පසුගිය මැයි 6 වැනිදා පැවැත්වීමට මැතිවරණ කොමිසම පියවර ගත්තේය. එදින ඡන්දදායකයෝ තම ඡන්ද පත්‍රිකාවේ පක්ෂයක හෝ ස්වාධීන කණ්ඩායමක නම සහ සංකේතය ඉදිරිපිට කතිර ලකුණක් තැබූහ.

09 May 2025

අරගලය ඉතිරි කළ වෙනස

අදට අවුරුදු 03 ට ඉහතින් 2022 මැයි 09 වනදා පාන්දර, අගමැති මහින්ද රාජපක්ෂ සිය පවුලේ සාමාජිකයන් කිහිප දෙනා සමග දැඩි හමුදා රැකවරණ යටතේ අරලියගහ මන්දිරයෙන් පිටත්ව ගියේ ඔහුට එරෙහිව කැකෑරෙමින් තිබූ විරෝධය කොයි මොහොතේ හෝ අරලියගහ මන්දිරයට කඩා වදින්නට ඉඩ තිබුණු හෙයිනි.

09 May 2025

ඡන්දයෙන් විවර වූ ජනමනස

මාලිමා ආණ්ඩුව මෙවර පළාත් පාලන මැතිවරණ ප්‍රචාරක කටයුතු කළේ එය පළාත් පාලන ඡන්දයක් ලෙස ගනිමින් නොව, ජාතික මැතිවරණයක් ලෙස සිතමිනි. ජනාධිපතිවරයා රටපුරා ගොස් රැස්වීම් ඇමතූ අතර, දියත් කර තිබූ ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරය දැවැන්ත එකකි. රැස්වීම් සඳහා කෝටි ගණන් වියදම් කරන්නට ඇති බව පෙනේ.

09 May 2025

පුංචි ඡන්දයේ සංඥාව

දෙදහස් විසිපහේ මැයි මස 06 වැනිදා (පෙරේදා) මෙරට පැවැති පළාත් පාලන මැතිවරණය පළාත් පාලන මැතිවරණ ඉතිහාසයේ වැදගත් සංධිස්ථානයකැයි සැලකිය හැකිය. 2018න් පසුව වසර 07කට ආසන්න කාලයක් ලංකාවේ පළාත් පාලන ආයතන සදහා මැතිවරණයක් පැවැත්වූයේ නැත. ලංකාවේ පවතින පළාත් පාලන ආයතන 339 ක් සදහා නියෝජිතයන් පත්කර ගැනීම මෙම මැතිවරණයේ ප්‍රධාන අපේක්ෂාව විය. මේ අනුව නගර සභා 28ක්, සුළු නගර සභා 36ක් සහ ප්‍රාදේශීය සභා 275ක් මෙම පළාත් පාලන ආයතනවලට ඇතුළත් විය.

08 May 2025

නව ව්‍යවස්ථාව කෙසේ වියයුතුද?

ශ්‍රී ලංකාවේ මෑතකදී තේරී පත් වූ ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ දේශපාලන සන්ධානය වන ජාතික ජන බලවේගය, බහුතර සිංහල ප්‍රජාවෙන් මෙන්ම සුළුතර දෙමළ ප්‍රජාවෙන් ද අතිමහත් සහයෝගයක් දිනා ගත් අතර, 2024 නොවැම්බර් පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් ඓතිහාසික සුපිරි බහුතරයක් ලබා ගත්තේය.

07 May 2025

අනාගත විදුලි බිල කොතැනද?

පළාත් පාලන මැතිවරණය ඊයේ අවසන් විය. දැන් ඉතිරි වී ඇති තවත් එක් ප්‍රශ්නයක් වන්නේ රජය විදුලිබිල ඉහළ දමනු ඇත්තේ කවදා ද යන්න සහ කොපමණ ප්‍රමාණයකින් ද යන්නයි. ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල සමග පැවැති සතරවැනි සමාලෝචනයේදී විස්තීරණ ණය මුදලේ ඊළඟ වාරිකය ගෙවීමට නම් විදුලි බිලේ සංශෝධන ඇතිකළ යුතු බව දන්වා තිබේ.

07 May 2025

ටින් අංකය හිස් ටින් එකක්ද?

1917 අංක 24 දරණ දේශීය ආදායම් පනතේ 102 වැනි වගන්තියට අනුව, 2024 ජනවාරි 1 වැනි දින සිට බලපැවැත්වෙන පරිදි, වයස අවුරුදු 18 හෝ ඊට වැඩි හෝ 2024 ජනවාරි 1 වැනි දින හෝ ඊට පසු වයස අවුරුදු 18 සම්පූර්ණ කරන ඕනෑම පුද්ගලයකු දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවේ ලියාපදිංචි වී “ටින්’ ලෙස ජනප්‍රියව ඇති බදු ගෙවන්නන්ගේ හඳුනාගැනීමේ අංකයක් (Taxpayer Identification Number - TIN) ලබා ගැනීම අනිවාර්ය වේ.

07 May 2025

ප්‍රබන්ධය ඉතිහාසයටත් වඩා සැබෑවක්

ප්‍රවීණ ගීත රචක ලේඛක මහින්ද චන්ද්‍රසේකර මහතා විසින් රචිත ‘වාපී’ නවකතාව අනුරාධපුරයේදී පසුගියදා එළිදැක්වුනි. ආචාර්ය ඩබ්ලියු.ඒ. අබේසිංහ මහතා එම උළෙලේදී කළ දෙසුමක් ඇසුරින් මෙම ලිපිය සැකසුණි.

07 May 2025

ටයිටැනික් මගියාගේ ලියමන පවුම් තුන්ලක්ෂයකට අලෙවි වෙයි

ටයිටැනික් නෞකාව ගිලීගොස් වසර 113 ක් ගත වී ඇති නමුත්, තවමත් ඒ ගැන නොයෙක් නොයෙක් කතා කරළියට පැමිණෙයි. ජීවිත 1500 ක් බිලි ගනිමින්, ටයිටැනික් නැව සීතල උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරයේ ගිලී ගියේ 1912 මාර්තු 15 වැනිදාය. පසුගිය දා එක්සත් රාජධානියේ පැවති වෙන්දේසියකදී, ටයිටැනික් නෞකාව, ගිලී යෑමට දින කිහිපයකට පෙර එහි මගියකු විසින් ලියනු ලැබූ ලියුමක් වාර්තාගත ලෙස පවුම් 300,000 කට (ඇමෙරිකන් ඩොලර් 400,000) අලෙවි විය.

07 May 2025

​කාගේත් තරම උරගාන පුංචි ඡන්දය

ජාතික ජන බලවේගය / ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ රජය සිය පළමු දීපව්‍යාප්ත ජනප්‍රියතා පරීක්ෂණයට මුහුණ දෙන්නේ තම බිම් මට්ටමේ ජනවරම මැන බැලීමේ උත්සාහයක් ලෙසිනි.

05 May 2025

ලොවම බලාසිටින ඉන්දු - පාකිස්තාන අර්බුදය

ඉන්දු-පාකිස්තාන අර්බුදය දේශසීමා ගැටුමක් මෙන්ම රාජ්‍ය දෙක අතර පවත්නා ගැටුමකි. දේශසීමා අර්බුද දිගුකාලීන ගැටුම් ලෙස ජාත්‍යන්තර සබඳතා විෂයයේදී හඳුනා ගැනේ. එය දසක හතකටත් වඩා ඉතිහාසයකට මුල් ඇදෙන ගැටුමකි.

05 May 2025

කී දේ වෙනුවට නොකී දේ වරනැගීම

පළාත් පාලන මැතිවරණය පැවැත්වීමට ඇත්තේ තව දින හතරකි. වසර 03කට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ කල් දමමින් තිබූ ප්‍රාදේශීය සභා, නගර සභා ඡන්දය පවත්වන්නට තීරණය කිරීම ඉතාම හොඳ වැඩක්ය.

02 May 2025

බණ්ඩා - චෙල්වා ගිවිසුම අත්සන් කළේ ඇයි?

ගෞරවනීය දෙමළ දේශපාලන නායකයකු වන සැමුවෙල් ජේම්ස් වේලුපිල්ලේ (එස්.ජේ.වී.) චෙල්වනායගම්ගේ 48 වැනි අනුස්මරණ සංවත්සරය අප්‍රේල් 28 වැනිදාට යෙදී තිබුණි. එස්.ජේ.වී. ලෙසින්ද හඳුන්වන චෙල්වනායගම් එසේත් නැතිනම් චෙල්වා, ඉංග්‍රීසියෙන් ෆෙඩරල් පක්ෂය ලෙස හඳුන්වන ඉලංකෙයි තමිල් අරසුක් කච්චි හි සම-නිර්මාතෘ සහ දිගුකාලීන නායකයා විය.

01 May 2025

ප්‍රේමදාස සංවර්ධන මොඩලය

හිටපු ජනාධිපති රණසිංහ ප්‍රේමදාස මහතාගේ වියෝවින් වසර 32ක් අද වනවිට ගෙවී ගොස් තිබේ. 1993 මැයි මස 01 වැනි දින එතුමන් එල්ල කරමින් සිදුවූ ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය තවමත් බොහෝ අයගේ මතකයේ තිබෙනවා නොඅනුමාන ය. මෙරට සමාජයේ මෑතකාලීන දේශපාලන ප්‍රවණතා අධ්‍යයනය කරන්නකුට මග හැර යා නොහැකි සංවර්ධන සම්ප්‍රදායක් එකතු කළ විශිෂ්ට ගණයේ දේශපාලනඥයෙකු ලෙසින් ඔහු එක් පැත්තකින් අගය කරන බව සැබෑවක්ය.

01 May 2025

නුවර මොකද වුණේ?

වසර 16කට පසුව පැවැති දළදා වන්දනාව මහ ජනතාවට දළදා වහන්සේ වැඳ පුදා ගැනීමට ලැබෙන දුර්ලභ අවස්ථාවකි. අවසන් වරට දළදා ප්‍රදර්ශනයක් පැවතියේ 2009 වසරේදීය. ඒ යුද්ධ සමයේ අවසන් භාගයේ එවකට ජනාධිපතිවරයා වූ මහින්ද රාජපක්ෂ සමයේය.

01 May 2025

කම්කරු පන්තියේ අර්බුදය

මැයි මස පළමුවැනිදා කම්කරු දිනය වශයෙන් වසර ගණනාවක සිට මේ දක්වා සම්මතව පවතී. 1886 දී ඇමෙරිකාවේ චිකාගෝ නුවර දී මැයි අරගලය ආරම්භ වූයේ කම්කරුවන් පැය 8ක වැඩ කිරීමේ සීමා අයිතිය ඉල්ලා කළ හඬ නැගීමක් වශයෙනි. පැය 8ක් වැඩකිරීම පිළිබඳ සංකල්පය මතුවී ආවේ කාල් මාක්ස් සහ එංගල්ස් ඉදිරිපත් කළ අදහස් සමගය. මෙම වකවානුව වන විට යුරෝප‍යත් ඇමෙරිකාවත් කාර්මිකරණය වෙමින් කර්මාන්ත සහ කම්කරුවන් වර්ධනය වෙමින් පැවතිණ. ඒ වනවිටත් එම කම්කරුවෝ පැය 10 සිට 18 දක්වා වැඩ කළහ.

01 May 2025

ඉන්දු - පාකිස්තාන යුද ගැටුම

ඓතිහාසික ආරවුල් සහ කාශ්මීරයේ මෑතකාලීන ඛේදජනක සිදුවීම් හේතුවෙන් ඉන්දියාව සහ පාකිස්තානය අතර වර්ධනය වන ආතතීන් දකුණු ආසියාව පමණක් නොව පුළුල් ගෝලීය පිළිවෙළ පවා අස්ථාවර වීමේ තර්ජනයක් ලෙස මතුව ඇත. උපායමාර්ගිකව වැදගත් ස්ථානයක පිහිටා ඇති දකුණු ආසියානු රටක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව පැමිණ සිටින්නේ කලාපීය ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීම, නැගී එන ආරක්ෂාව සහ ආර්ථික යථාර්ථය සමග රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මධ්‍යස්ථභාවය සමතුලිත කිරීම සඳහා වන තීරණාත්මක සංධිස්ථානයකටය”.

30 April 2025

ඉන්දු - ලංකා ගිවිසුම් රටටත් කියනු

නිල සංචාරයක් සඳහා අප්‍රේල් මස 04 වැනිදා ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණි ඉන්දීය අගමැති නරේන්ද්‍ර මෝදිට ශ්‍රී ලංකා රජය විදේශ පුරවැසියකුට පිරිනමන ඉහළම රාජ්‍ය සම්මානය පිරිනැමුවේය. ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා විසින් “මිත්‍ර විභූෂණ” සම්මානය ඒ ආකාරයට ඉන්දීය අගමැති නරේන්ද්‍ර මෝදිට පිරිනමන ලදී.

30 April 2025

හෙළ සිනමාවේ නිළි රැජින

හෙළ සිනමාමේ වත්මන් නිළි රැජින ලෙසින් සැලකෙන මාලිනී ෆොන්සේකා අද 30 වැනිදා ජීවන ගමන් මගේ 78 වැනි විය සපුරයි. මේ ලිපිය ඒ නිමිත්තෙනි.

30 April 2025

වචන ඇහුවාම දැන් කාලෙ සින්දු එපාවෙනවා

ප්‍රවීණ ගීත රචක සාහිත්‍යවේදී බණ්ඩාර ඇහැළියගොඩගේ නිර්මාණ හා නිර්මාණ දිවිය අළලා ගෝනදෙණියේ විමලජෝති හිමියන් විසින් රචිත ‘නොනිමෙන පහන්සිළ - බණ්ඩාර ඇහැළියගොඩ නිර්මාණාවලෝකනය’ කෘතිය බණ්ඩාර ඇහැළියගොඩ මහතාට හා ඔහුගේ බිරිඳ තිලකා මහානාම මහත්මියට පිළිගැන්වීමේ උත්සවය පසුගිය දා (25) කොළඹ පදනම් ආයතනයේ දී පැවැත්විණි. ඔහු විසින් විරචිත ගීත සමුච්චය ප්‍රවීණ ගේයපද රචක ධම්මික බණ්ඩාරයන් විමර්ශනය කරමින් පැමිණ සිටියවුන් දැහැන්ගත කරවූ මනරම් සැඳෑවක් එහි විය.

29 April 2025

විදුදය බිහිකළ හික්කඩුවේ ශ්‍රී සුමංගල නා හිමියෝ

1827 ජනවාරි 20 වැනිදා ශ්‍රී ලංකාවේ දකුණු පළාතේ ගාල්ල දිස්ත්‍රික්කයේ දකුණු වෙරළබඩ නගරයක් වන හික්කඩුවේදී වලාකුලුගේ දොන් ජහානිස් අබේවීර ගුණවර්ධන මහ ලියනාරච්චි මැතිතුමන්ට හා ගමගේ ක්‍රිස්ටිනා හාමිනේ යන දම්පතීන් දෙපළට දාව දොන් නිකොලොස් ගුණවර්ධන නමින් හික්කඩුවේ සුමංගල නාහිමියෝ උපත ලැබූහ.

29 April 2025