තරිඳු ජයවර්ධන

කිසිම තැනැත්කු මරණීය දණ්ඩයට භාජනය නොකළ යුතු යැයි   ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මූලිකි අයිතිවාසිකම් හා නිදහස පරිච්ඡේදයට ඇතුළත් කළ යුතු බව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා මෙහෙයුම් කමිටුවේ මූලික අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ අනු කාරක සභාව සිය වාර්තාවෙන් යෝජනා කර තිබේ.

සෑම තැනැත්තකුටම ජීවිතයට, ගරුත්වයට, සමානත්වයට, නිදහසට හා මිනිස් ශරීරයේ ආරක්ෂාවට අයිතිය තිබිය යුතු බව ද එම අනු කාරක සභා වාර්තාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් පරිච්ඡේදයේ     ඇතුළත් කර තිබේ.

ඇමැති මහින්ද සමරසිංහ මහතා මූලික අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ අනු කාරක සභාවේ සභාපතිවරයා ය. අනුරාධ ජයරත්න, පවිත්‍රාදේවි වන්නිආරච්චි, විජිත හේරත්, වාසුදේව නානායක්කාර, අතුරලියේ රතන හිමි, එස් ශ්‍රීදරන්, ඒ අරවින්ද් කුමාර්, ආචාර්ය ජයම්පති වික්‍රමරත්න, වෛද්‍ය තුසිතා විෙජ්මාන්න සහ එම් එච් එම් සල්මාන් මහත්ම මහත්මීහු මූලික අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ අනුකාරක සභාවේ සෙසු සාමාජිකයෝ වෙති.

මෙම යෝජනා සැකසීමේදී 2009 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා කෙටුම්පත මෙන්ම, 2016 මැයි මාසයේ ඉදිරිපත් කරන ලද මහජන අදහස් විමසීමේ කමිටු වාර්තාවේ නිදේශ ද, දේශපාලන පක්ෂ, ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව, ශ්‍රී ලංකා නීතීඥ සංගමය අතු`එ වෘත්තීය සංගම් සහ සිවිල් සමාජ සංවිධාන ඉදිරිපත් කරන ලද  කරුණු කාරනාද සැලකිල්ලට ගෙන ඇති බව කමිටු වාර්තාවේ දැක්වේ.

මෙම අනුකාරක සභාවේ සාමාජිකයන් කිහිප දෙනකු 2016 අගෝස්තු මාසයේ දී දකුණු අප්‍රිකාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය අධ්‍යයනය කිරීමට එහි ගොස් තිබේ.

බලහත්කාරයෙන් අතුරුදන් කිරීමෙන් මිදී සිටීමේ නිදහස යටතේ කිසිදු පුද්ගලයකු බලහත්කාරයෙන් අතුරුදන් කිරීමකට ලක් නොකළ යුත්තේය යන වගන්තිය සහ බලහත්කාරයෙන් කරන අතුරුදන් කරවීමකට සාධාරණ හේතුවක් ලෙස යුද තත්ත්වයක් , යුද තර්ජනයක්, අභ්‍යන්තර දේශපාලන අස්ථාවරභාවයක් හෝ වෙන ඕනෑම පොදු හදිසි තත්ත්වයක්  හෝ  නොදැක්විය යුතු බවට වගන්තියක් ද   ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට අතු`එ කළ යුතු බවට ද එම වාර්තාවෙන් යෝජනා තිබේ.  එම විධි විධානය අනවශ්‍ය බව සැලකූ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී වාසුදේව නානායක්කාර මහතා එය අනුමත නොකළ බව ද කාරක සභා වාර්තාවේ සඳහන් වේ.

තොරතුරු වෙත ප්‍රවේශවීමේ නිදහස  මෙන්ම සූරාකෑමෙන් නිදහස ද මූලික අයිතිවාසිකම් හා නිදහස පරිච්ඡේදයට නිර්දේශ කර තිබේ. කිසිදු තැනැත්තකු පුද්ගල ජාවාරමට, වහල් භාවයට හෝ බලහත්කාර ශ්‍රමයට ලක් නොකළ යුතු බව සූරාකෑමෙන් නිදහස ඡේදය යටතේ අතුළත් කර තිබේ.

අධ්‍යාපනය ලැබීමේ අයිතිය  , සෞඛ්‍යසම්පන්නව සිටීමට ඇති අයිතිය  , පරිසරය හා ස්වභාවික සම්පත් ස`දහා අයිතිය , වද බන්ධනවලට ලක් නොවී සිටීමේ නිදහස, පුද්ගල ආරක්ෂාව, සමානාත්මතාවට සහ වෙන් කොට නොසැළකීමේ නිදහසට ඇති අයිතිය, සිතීමේ හෘද්ය සාක්ෂියේ සහ ආගමික නිදහස, ප්‍රසිද්ධියේ ආගම ඇදහීමේ නිදහස, මත දැරීමට ඇති නිදහස, සංස්කෘතිය භුක්ති වි`දීමට හා ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සහ භාෂාව භාවිත කිරීමට ඇති අයිතිය ද අලූත් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් හා නිදහස පරිච්ඡේදයට ඇතුළු කිරීමට යෝජනා කර තිබේ.

ප්‍රකාශනයේ සහ තොරතුරු දැන ගැනීමේ නිදහස ඇතුළු කථනයේ සහ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමේ නිදහස, තොරතුරු වෙත ප්‍රවේශවීමේ අයිතිය, සාමකාමීව රුස්වීමේ නිදහස, යාම ඊමේ නිදහස, කම්කරු අයිතිවාසිකම්, වෘත්තීය සිමිති අයිතිවාසිකම්, පවුල් අයිතිවාසිකම්, දේපොළ හිමිකම දැරීමේ අයිතිය,  ළමා අයිතිවාසිකම්, ජ්‍යෙෂ්ඨ පුරවැසියන්ගේ අයිතිවාසිකම්, ආබාධිතතාවය හෝ විශේෂ අවශ්‍යතාවයන් සහිත පුරවැසියන්ගේ හිමිකම්, පාරිභෝගික හිමිකම් සහ රාජ්‍ය සේවාවන් සඳහා හිමිකම ඇතුළු කරුණු රුසක් නව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවට ඇතුළු කිරීම සඳහා මූලික අයිතිවාසිකම් පිළිබ`ද අනු කාරක සභාව යෝජනා කර ඇත.