2027 අයවැය ජනතාවගේ ජීවිත වෙනස් කරන සංවර්ධන වැඩපිළිවෙළක්ද? නැතිනම් දේශපාලන පොරොන්දු සහ සංඛ්‍යා ලේඛන එකතුවක්ද?

2027 වසර සඳහා වන අයවැය ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා නොවැම්බර් 12 වැනිදා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළේය. අයවැය කතාව පුරා විශාල මුදල් ප්‍රමාණයක් සඳහන් විය. විවිධ සහන, දීමනා සහ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති රැසක් යෝජනා කෙරිණි. ජනතාවට යහපත් අනාගතයක් උදා කරන බවටද පොරොන්දු දෙන ලදී.

එහෙත් මේ සියල්ල අතර වැදගත් ප්‍රශ්නයකට පැහැදිලි පිළිතුරක් නොලැබිණි.

අපේ රට ඇත්තටම යන්නේ කොතැනටද?

අයවැයක් යනු ආදායම් සහ වියදම් පිළිබඳ සංඛ්‍යා ලේඛනයක් පමණක් නොවේ. එය රටේ ආර්ථික අනාගතය තීරණය කරන ප්‍රධාන ප්‍රතිපත්ති ලේඛනයකි. රැකියා බිහි කරන්නේ කෙසේද? ජනතාවගේ ආදායම් වැඩි කරන්නේ කෙසේද? ජීවන වියදම පාලනය කරන්නේ කෙසේද? ආයෝජන ගෙන්වා ගන්නේ කෙසේද? රටේ නිෂ්පාදනය සහ අපනයනය වැඩි කරන්නේ කෙසේද? මේ ප්‍රශ්නවලට අයවැයෙන් පැහැදිලි පිළිතුරු ලැබිය යුතුය.

එහෙත් 2027 අයවැය දෙස බලන විට පෙනෙන්නේ සංවර්ධනයට වඩා දේශපාලන ආකර්ෂණයට වැඩි ඉඩක් ලබා දී ඇති බවකි.

ආර්ථික ස්ථාවරත්වය පමණක් ප්‍රමාණවත්ද?

ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු ශ්‍රී ලංකාව යම් ස්ථාවරත්වයක් ලබාගෙන ඇත. රාජ්‍ය ආදායම වැඩිවීම, මූල්‍ය විනය සහ ණය කළමනාකරණය ඒ අතර වැදගත් වේ. මෙම ප්‍රගතිය අගය කළ යුතුය. එහෙත් ආර්ථිකය ස්ථාවර වීම සහ ජනතාවගේ ජීවිත යහපත් වීම එකක් නොවේ.

2027 අයවැයෙන් රජයේ මුළු ආදායම රුපියල් ට්‍රිලියන 6.18ක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇත. අතිරේක වියදම්ද ඇතුළුව මුළු වියදම රුපියල් ට්‍රිලියන 7.93කි. එයින් පෙනෙන්නේ රජය තවමත් විශාල අයවැය හිඟයකට මුහුණ දෙන බවයි. ණය පොලී ගෙවීමට පමණක් රුපියල් ට්‍රිලියන 2.64ක් වෙන් කර තිබේ.

මෙවැනි තත්වයක රටේ සංවර්ධනය සඳහා ඉතිරි වන්නේ සීමිත සම්පත් ප්‍රමාණයකි. රජය ඉදිරි වසරවල ඉහළ ආර්ථික වර්ධනයක් අපේක්ෂා කරයි. එහෙත් එම වර්ධනය ලබාගන්නා ආකාරය පැහැදිලි නැත.

ආර්ථිකය ස්ථාවර කිරීම ජයග්‍රහණයකි. එහෙත් එය සංවර්ධනයේ අවසාන ඉලක්කය නොවේ.

ජනතාවගේ ජීවන වියදමට සැබෑ විසඳුමක් තිබේද?

අයවැයෙන් විවිධ බදු සහන සහ සුබසාධන දීමනා යෝජනා කර ඇත. ආදායම් බද්දෙන් නිදහස් මාසික ආදායම් සීමාව රුපියල් 162,500 දක්වා වැඩි කිරීම ඉන් එකකි. එවැනි සහන වැදගත්ය. එහෙත් ආදායම් බදු නොගෙවන අඩු ආදායම්ලාභී ජනතාවට එයින් ලැබෙන සෘජු ප්‍රතිලාභය ඉතා අඩුය. සාමාන්‍ය පවුලක ප්‍රධාන ගැටලු‍ව තවමත් ජීවන වියදමයි. ආහාර මිල ඉහළය. විදුලි බිල, ප්‍රවාහන වියදම් සහ දරුවන්ගේ අධ්‍යාපන වියදම් පවුල්වලට විශාල බරකි. 2026 ඔක්තෝබර් මාසයේ කොළඹ පාරිභෝගික මිල දර්ශකයට අනුව උද්ධමනය සියයට 8.3ක් විය.

මෙහිදී වැදගත් කරුණක් තිබේ.

උද්ධමනය අඩුවීම යනු භාණ්ඩ මිල අඩුවීම නොවේ. එයින් අදහස් වන්නේ මිල ඉහළ යන වේගය අඩුවීම පමණි. ඒ නිසා සංඛ්‍යා ලේඛනවලින් පෙන්වන සහනය ජනතාවගේ මුළුතැන්ගෙයට දැනෙන්නේ නැත. ජනතාවට අවශ්‍ය වන්නේ තාවකාලික සහන පමණක් නොවේ. තම ආදායමෙන් ගෞරවනීය ජීවිතයක් ගත කළ හැකි ආර්ථිකයකි.

තරුණ පරපුරට අනාගතයක් තිබේද?

අපේ රට මුහුණ දෙන බරපතළම ගැටලු‍වක් වන්නේ තරුණ විරැකියාවයි. 2026 දෙවන කාර්තුවේ සමස්ත විරැකියා අනුපාතය සියයට 4ක් විය. එහෙත් වයස අවුරුදු 15ත් 24ත් අතර තරුණයන්ගේ විරැකියාව සියයට 17.8කි. තරුණ කාන්තාවන් අතර එය තවත් ඉහළය. රජය පුහුණු වැඩසටහන්, ඩිජිටල් තාක්ෂණ ව්‍යාපෘති සහ රාජ්‍ය සේවයට බඳවා ගැනීම් යෝජනා කර ඇත. එහෙත් මේවා පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ. සෑම තරුණයකුටම රාජ්‍ය සේවයේ රැකියාවක් ලබාදිය නොහැක. රටට අවශ්‍ය වන්නේ පෞද්ගලික අංශය තුළ හොඳ වැටුප් සහිත රැකියා බිහි කිරීමයි. කර්මාන්ත, තොරතුරු තාක්ෂණය, අපනයන, සංචාරක සේවා සහ නව ව්‍යාපාර ඒ සඳහා දියුණු කළ යුතුය.

2027 අයවැයෙන් එවැනි රැකියා කොපමණ බිහිවේද? ඒවා ඇතිවන්නේ කුමන ප්‍රදේශවලද? ඒ සඳහා නිශ්චිත කාලසටහනක් තිබේද? මේ ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු අවශ්‍යය.

තරුණයන්ට තම රට තුළ අනාගතයක් නොපෙනේ නම් ඔවුන් විදේශගත වීම පුදුමයක් නොවේ. එයින් රටට අහිමි වන්නේ ශ්‍රමය පමණක් නොවේ. දැනුම, හැකියාව සහ අනාගත නායකත්වයද අහිමි වේ.

ආර්ථික වර්ධනයේ ප්‍රතිලාභ කාටද?

රටේ ආර්ථිකය වර්ධනය වූ පමණින් සියලු‍ ජනතාවගේ ජීවන තත්වය ඉහළ යන්නේ නැත. වර්ධනයේ ප්‍රතිලාභ බෙදී යන ආකාරයද වැදගත්ය. ලෝක බැංකු ඇස්තමේන්තුව අනුව 2025දී ශ්‍රී ලංකාවේ දරිද්‍රතාව සියයට 16.9ක් විය. ග්‍රාමීය ජනතාව, වතුකරයේ පවුල් සහ අඩු ආදායම්ලාභී කණ්ඩායම් තවමත් දැඩි ආර්ථික පීඩනයකට මුහුණ දෙති. ආදායම් සහ අවස්ථා බෙදී යාමේ විෂමතාව අඩු කිරීම සඳහා පැහැදිලි වැඩපිළිවෙළක් අවශ්‍යය. අස්වැසුම වැනි සහනාධාර වැඩසටහන් දිළිඳු ජනතාවට වැදගත්ය.

එහෙත් ජනතාව දිගින් දිගටම සහනාධාර මත රඳවා තැබීම සංවර්ධනය නොවේ. ඔවුන්ට ආදායම් උපයාගත හැකි අවස්ථා ලබාදිය යුතුය. සැබෑ සංවර්ධනය යනු දුප්පතුන්ට සහනාධාර දීම පමණක් නොව, දුප්පත්කමින් මිදීමට අවස්ථා නිර්මාණය කිරීමයි.

 අපි ගොඩනගන්නේ කුමන ආර්ථිකයක්ද?

 මෙය 2027 අයවැයෙන් මතුවන වැදගත්ම ප්‍රශ්නයයි.

අපේ අනාගතය නිෂ්පාදන ආර්ථිකයක් මතද? සේවා ආර්ථිකයක් මතද? නැතිනම් දෙකම එකට වර්ධනය කරන වැඩපිළිවෙළක් මතද?

අයවැයෙන් දුම්රිය සංවර්ධනය, ආයෝජන දිරිගැන්වීම්, සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර සහ අපනයන සඳහා යෝජනා ඉදිරිපත් කර ඇත. ඒවා යහපත් පියවරය. එහෙත් එම යෝජනා එකිනෙකට සම්බන්ධ වූ ජාතික සංවර්ධන සැලැස්මක කොටස් බව පැහැදිලි නොවේ.

අපේ කෘෂිකර්මාන්තය නවීකරණය කරන්නේ කෙසේද? කර්මාන්තවල තරගකාරීත්වය වැඩි කරන්නේ කෙසේද? අපනයන සඳහා නව වෙළෙඳපොළ සොයාගන්නේ කෙසේද?

ආයෝජකයන්ට අවශ්‍ය වන්නේ බදු සහන පමණක් නොවේ. ඔවුන්ට ස්ථාවර ප්‍රතිපත්ති, පහසු අනුමැති ක්‍රම, විශ්වාසනීය රාජ්‍ය සේවයක් සහ ව්‍යාපාර කිරීමට සුදුසු පරිසරයක් අවශ්‍යය. ආයෝජක විශ්වාසය ගොඩනගන්නේ ප්‍රකාශවලින් නොව ක්‍රියාවලිනි.

රටේ අනාගතය සංචාරක ආදායම සහ විදේශගත ශ්‍රමිකයන්ගේ ප්‍රේෂණ මත පමණක් ගොඩනැගිය නොහැක. අප නිෂ්පාදනය කරන, අපනයනය කරන සහ ලෝකය සමග තරග කරන ආර්ථිකයක් ගොඩනැගිය යුතුය.

මුදල් වෙන් කිරීම සංවර්ධනය නොවේ

2027 සඳහා රුපියල් ට්‍රිලියන 2ක පමණ රාජ්‍ය ආයෝජන වෙන් කිරීමක් ඉදිරිපත් කර ඇත. එය විශාල මුදලකි. එහෙත් පසුගිය අත්දැකීම් වැදගත්ය. 2026 මුල් මාස හය තුළ වැය කර තිබුණේ වාර්ෂික ප්‍රාග්ධන වියදම් ප්‍රතිපාදනයෙන් සියයට 16.3ක් පමණි. එසේ නම් 2027දී වෙන් කරන මුදල් නිසි වේලාවට ඵලදායී ලෙස යොදවන්නේ කෙසේද?

ව්‍යාපෘති අවසන් කරන්නේ කවදාද? ඒවායින් ලැබෙන ආර්ථික ප්‍රතිලාභ මොනවාද? නව රැකියා කොපමණ බිහිවේද? අයවැය යෝජනාවක වටිනාකම තීරණය වන්නේ වෙන් කරන මුදලින් නොවේ. එම මුදලින් ජනතාවට ලැබෙන ප්‍රතිඵලයෙනි. මුදල් වෙන් කිරීම පහසුය. ඒවායින් රටට ප්‍රතිඵල ලබාදීම අපහසුය.

 දේශපාලන පොරොන්දු සහ සංවර්ධන ඉලක්ක අතර පරතරය

වත්මන් රජය බලයට පැමිණියේ ජනතාවට වඩා යහපත් ජීවිතයක් ලබාදෙන බවට පොරොන්දු වෙමිනි. ඒ සඳහා රාජ්‍ය පාලනය වෙනස් කිරීම, දූෂණය අඩු කිරීම, නිෂ්පාදනය වැඩි කිරීම සහ සාධාරණ ආර්ථිකයක් ගොඩනැගීම පිළිබඳ බලාපොරොත්තු ඇති කළේය. එහෙත් 2027 අයවැයෙන් එම පොරොන්දු ක්‍රියාවට නංවන පැහැදිලි මාර්ග සිතියමක් දැකීම අපහසුය.

සහන ලබාදීම වැරදි නැත. ජනතාවට සහන අවශ්‍යය. එහෙත් සහන බෙදාදීමම රටක් සංවර්ධනය කිරීම නොවේ.

ජනතාවට තම ජීවිත යහපත් වන බව දැනෙන්නේ නැතිනම් අසතුට සහ කලකිරීම දිගටම පවතිනු ඇත. අයවැයේ දේශපාලන ආකර්ෂණය වැඩි වුවද සංවර්ධන ප්‍රතිඵල දුර්වල නම් ජනතා විශ්වාසය තවදුරටත් අඩුවිය හැකිය.

අපට නැවතත් IMF සහාය අවශ්‍ය වේවිද?

මෙවර අයවැයේ විශේෂයෙන් අවධානය යොමු කළ යුතු කරුණක් තිබේ. දැනට ක්‍රියාත්මක ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ වැඩසටහන 2027 මාර්තු මාසයේදී අවසන් වීමට නියමිත බව ජනාධිපතිවරයා සඳහන් කළේය. ඉන්පසු තවත් වැඩසටහනකට යොමුවීමේ හැකියාව සොයා බැලීමට කමිටුවක් පත් කර ඇති බවද ප්‍රකාශ විය. මෙය සුළු කරුණක් නොවේ.

තවත් IMF වැඩසටහනකට යාම අනිවාර්යයෙන්ම අසාර්ථකත්වයක් නොවේ. එවැනි වැඩසටහනක් බාහිර ආර්ථික අවදානම් අඩු කිරීමට උපකාරී විය හැකිය. එහෙත් අපනයන, ආයෝජන සහ විදේශ විනිමය ඉපැයීම් ප්‍රමාණවත් ලෙස වර්ධනය නොවීම නිසා නැවත නැවත IMF සහාය අවශ්‍ය වන්නේ නම් එය බරපතළ ගැටලු‍වකි. අපේ ඉලක්කය විය යුත්තේ එක් IMF වැඩසටහනක් අවසන් කර තවත් වැඩසටහනකට යාම නොවේ. අපේ දෙපයින් නැගී සිටිය හැකි ආර්ථිකයක් ගොඩනැගීමයි.

අවසානයේ අප යා යුත්තේ කොතැනටද?

2027 අයවැයේ යහපත් යෝජනා නැතිවා නොවේ. එහෙත් ඒවා එකතු කළ පමණින් සාර්ථක සංවර්ධන වැඩපිළිවෙළක් නිර්මාණය වන්නේ නැත. අපට අවශ්‍ය වන්නේ රැකියා බිහි කරන, ආදායම් වැඩි කරන, දුප්පත්කම අඩු කරන සහ ආයෝජක විශ්වාසය ගොඩනගන පැහැදිලි ආර්ථික ගමන් මගකි.

ඒ සඳහා කාලසටහනක්, මැනිය හැකි ඉලක්ක සහ වගකීම භාරගන්නා ආයතන අවශ්‍යය. අයවැයක සාර්ථකත්වය තීරණය වන්නේ ඉදිරිපත් කරන සංඛ්‍යා ලේඛනවල විශාලත්වයෙන් නොවේ. එය තීරණය වන්නේ සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ජීවිතවල ඇතිවන සැබෑ වෙනසෙනි. සංඛ්‍යා ලේඛනවලින් අයවැයක් ලස්සන කළ හැකිය. එහෙත් ඒවායින් පමණක් ජනතාවගේ ජීවිත ලස්සන කළ නොහැකිය. 2027 අයවැය අවසානයේ අප හමුවේ ඉතිරි කරන්නේ එක් මූලික ප්‍රශ්නයකි.

අපි තවමත් සංඛ්‍යා ගණන් කරමින් සිටිනවාද? නැතිනම් රටේ අනාගතය ගොඩනගමින් සිටිනවාද?