ඊ‍ශ්‍රායලයේ ටෙල් කබ්රිහි කරන ලද කැණීමකින් අවුරුදු 3700 ක් පමණ පැරණි වයින් ගබඩාවක් හමුවී ඇතැයි ඇමෙරිකා  හා ඊශ්‍රායල්  පුරාවිද්‍යාඥයෝ පරිසක් පවසති. ඔවුන් පවසන්නේ  මේ ගබඩාවේ ලීටර 50 බැගින් පිරවිය හැකි බුලි 40 ක් සොයාගත් බවයි. ඒ බුලි කිහිපයක තවමත් පැරණි වයින් ඉතිරිව ඇත.

බුලිවල ඉතිරිව තිබූ ද්‍රව්‍ය පරීක්ෂා කිරීමේදී පෙනී ගොස් ඇත්තේ වයින් සෑදීමට පැණි, මිංචි (සුවඳතලා) සහ කුරුඳු යොදාගෙන   ඇති බවයි. එම ද්‍රව්‍යවලට අමතරව මිදි හා බෙරි වර්ග යොදාගෙන ඇති බවට ද සාධක හමුවෙයි. වර්තමානයේ පවා වයින් නිපදවීමට යොදා ගන්නා සිට්රික් හා ටාටරික් අම්ල  මේ වයින්වලින් හමුවූ බව ඒ ගැන විශ්ලේෂණය කළ විද්‍යාඥයෝ කියති.

ටෙල් කබ්රි නම් ස්ථානය සති හයක් පුරා දිවා රෑ නොබලා කරන ලද කැණීමක දී මේ වයින් ගබඩාව සොයාගෙන ඇත. මහාචාර්ය එරික් ක්ලීන් පවසන්නේ ඔවුන්ට මුළින්ම අඩි තුනක් දිග බුලියක් හමුවූ බවයි. එතැන කැණීමේ දී වර්ග අඩි 375 ක් වන කාමරයක ගබඩා කැර තිබූ බුලි 50 ක් හමුවූ බවත් ඔහු කියයි.

මහාචාර්ය ක්ලීන් මෙසේ ද කීවේය.

මෙය පුදුමාකාර සොයා ගැනීමක්. අපි දිවා රෑ නොබලා වෙහෙසවී කටයුතු කළා. මේ බුලි සහ වයින් වල වයස අනුව මෙය ඇදහිය නොහැකි සොයා ගැනීමක්. දැනට මේ ප්‍රදේශයේ අක්කර 75 ක පමණ කැණීම් කැර තිබෙනවා. දැනට අපිට හමුවූ වයින් ප්‍රමාණය වර්තමාන වයින් බෝතල් 3000 ක් පිරවීමට ප්‍රමාණවත් වනවා.

මේ වයින් පි‍ළිබඳ පර්යේෂණ කළ ආචාර්ය ඇන්ඩෘ කෝ පවසන්නේ මෙවැනි වයින් අතීත ඊජිප්තුවේ අදින් වසර 2000ට පමණ පෙරාතුව භාවිතා කළ බවයි. කෙසේ වෙතත් ඔහුගේ මතය වී ඇත්තේ මේ වයින් යළි නිපදවීමට හැකි බවයි. මෙම වයින් වැදගත් අමුත්තන්ට පිළිගැන්වීම සඳහා පිළියෙල කැර තබන්නට ඇතැයි ආචාර්ය යූසූර් පවසයි.

වයින් ගබඩාව දොරවල් දෙකකින් සමන්විත වූ බව ද දැනට නටඹුන් වී ඇති පැරණි භෝජනාගාරයක් අසළ මේ ගබඩාව තිබී ඇතැයි ද පුරාවිද්‍යාඥයන් විසින් සොයාගෙන ඇත. භෝජනාගාරයත් වයින් ගබඩාවත් දෙකම එකම ආකාරයෙන් විනා‍ශ වී ඇති බවත් ඊට හේතුව භූමිකම්පාවක් විය හැකි බවත් ඔවුහු කියති.

හීබෘ බයිබලය අනුව මෝසෙස් කුරුඳු වර්ග දෙකක් පාවිච්චි කළැයි ඉතිහාසය කියයි. ක්‍රිස්තු පූර්ව දෙදාහේදී ඊජිප්තුවට කුරුඳු ආනයනය කළ බව අද ලොව කුරුඳු අපනයනය අතින් ශ්‍රී ලංකාව කීර්තිමත් ස්ථානයක් හිමි කරගෙන සිටී.