(නිමල කොඩිතුවක්කු)

පුල්මුඬේ ඛනිජ වැලි නිධිය කුණු කොල්ලයට විදේශ සමාගමක් වෙත විකිණීමේ අරමුණකින් ආණ්ඩුව සැලසුම් සකස් කරමින් සිටින බව පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂයේ අධ්‍යාපන ලේකම් පුබුදු ජයගොඩ මහතා කොළඹදී පැවැසීය.

ජනාධිපතිවරයා ඇතුළු ඇමතිවරු ඒ සම්බන්ධව නිහඩව සිටින බවත් ඔහු සඳහන් කළේය.

පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂයේ ප‍්‍රධාන කාර්යාලයේ පැවති මාධ්‍ය හමුවකදී පුබුදු ජයගොඩ මහතා මේ බව පැවැසීය.

එහිදී වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂයේ අධ්‍යාපන ලේකම් පුබුදු ජයගොඩ මහතා මෙසේද කීය.

      ‘‘පුල්මුඬේ ඛනිජ වැලි නිධියේ වැලි ජාවාරම්කරුවන් විසින් සොරකම් කිරීම සම්බන්ධව ඛනිජ වැලි සංස්ථාවේ සභාපතිනිය ඇතුලු සේවකයන් මැදිහත්වී කටයුතු කිරීමේදි ප‍්‍රදේශීය දේශපාලකයන් හා මැරයන් පැමිණ එයට අවහිර කිරීම් සිදුකර තිබෙනවා. පොලිසිය කිසිදු ආකාරයකින් මැදිහත්වීමක් කරන්නෙ නෑ. දේශපාලන බලපෑමෙන් ඔවුන් ජාවාරම්කරුවන් වෙනුවෙන් නිහඩව සිටින බව පෙනෙනවා. සමස්ත ඛනිජ වැලි නිධියම විකුණා දැමීමේ උත්සාහයක ආණ්ඩුව ඉන්නවා.

මුලතිව් සිට නිලාවැලි මුහුදු තීරයේ සැතපුම් 40ක පමණ දුරක් තිබෙන මෙම ඛනිජ වැලි නිධිය ලෝකයේ හොඳම ඛනිජ වැලි නිධියක් ලෙස සලකනු ලබනවා. විශේෂයෙන් ඉල්මනයිට්, රූටයිල් සහ සර්කෝන් කියන වටිනා ඛනිජ මේ නිධියෙන් ලබාගන්නවා. ඉල්මනයිට් කියන්නෙ අභ්‍යවකාශ යානා සහ ගුවන්යානා නිෂ්පාදනයට ගන්නා මිල අධික ලෝහයක්.

1958 මේ ඛනිජ නිධිය සම්බන්ධ කැණීම් කටයුතු සඳහා ඛනිජ වැලි සංයුක්ත මණ්ඩලය පිහිටුවා ගත්තට වැලි හාරලා විකුණනවා මිස පසුගිය වසර 60 තුළ ඒ වටිනා ඛනිජ පදනම් කරගෙන කර්මාන්ත ශාලාවක් පිහිටුවන්න අපේ පාලකයන් අසමත් වෙලා තියෙනවා. අවම වශයෙන් ටයිටේනියම් ලෝහය නිස්සාරණය කරලා ගුවන්යානා නිෂ්පාදනය සඳහා අපනයනය කරන්නවත් පාලකයන් අසමත් වෙලා තිබෙනවා.

1992දි ලංකා මිනරල් සයන්ස් ලිමිටඞ් කියලා රජය සතු සමාගමක් බවට ඛනිජ වැලි සංයුක්ත මණ්ඩලය පත්කළා. පහුගිය කාලය පුරාම මේ සමාගම අධික ලාභයක් උපයමින් සිටිනවා.

මෙහි වැදගත්කම තමයි මේ වැලි හාරන්න හාරන්න බෙංගාල මුහුදේ රළ මගින් ඛනිජ වැලි ගෙනත් තැන්පත් කරනවා. ඒ නිසා මේ ඛනිජ නිධිය අවසන් නොවන සම්පතක් ලෙස පවතිනවා. මේ ඛනිජ නිදියෙ වැලි සොරකම්කරගෙන සාමාන්‍ය  වැලි මිලට සමාගම්වලට අලෙවි කිරීමේ ජාවාරමක් සිදුවන බව ප‍්‍රසිද්ධ කාරණයක්.

ඒ වගේම ඒ සඳහා දේශපාලකයන් සම්බන්ධ බවත් පසුගිය දිනවල ඒ ඛනිජ නිධිය වටා ආරක්ෂිත වැටක් ඉදිකරන්න දේශපාලකයන්ගෙ මැරයන් බාධාකිරිමෙන් ඔප්පු වෙනවා.

මේ නිධිය ඉන්දියානු සමාගමකට නොමිලයේ පවරලා ස්විස් චැලෙන්ජ් ක‍්‍රමයට ආණ්ඩුවට යම් මුදලක් ලබාගන්න රිෂාඞ් බද්යුද්දින් ඇමතිවරයා 2017 ජූනි 6 කැබිනට් පත‍්‍රිකාවක් ඉදිරිපත් කළා. එයට විරෝධය මතුවීම නිසා හකුලා ගත්තා. දැන් අපට වාර්තාවන ආකාරයට අරාබි සමාගමකට මෙම වැලි නිධිය පවරන්න යනවා.

එහිදී වැලි කියුබ් එක රු. 27,000කට මිල කරන බව තමයි වාර්තා වෙන්නෙ. ඒ මිලට සාමාන්‍ය  ගොඩනැගිලි ඉදිකිරිමකටවත් වැලි මිලදී ගන්න බෑ. ඒ නිසා මේ ආකාරයට වටිනා ඛනිජ වැලි නිධිය කුණු කොල්ලයට විකුණා දැමීමේ සැලසුමක් ආණ්ඩුව ගෙන යමින් තිබෙනවා.

මේ වනවිට ජාතික සම්පත් ගැන දේශපේ‍්‍රමය ගැන කතාකරන ජනාධිපතිගෙ සහ ඇමතිවරුන්ගෙ කටේ පිට්ටු. සාමාන්‍යයෙන් මේ වැලි නිධිය කැණීම් කරලා වසරක් තුළ ඉවත්කරන ප්‍රමාණය වසරක් තුළ එහි නැවත තැන්පත්වන ප‍්‍රමාණයට සමානයි කියලා නිරීක්ෂනය වෙලා තිබෙනවා.

නමුත් මේ නිධිය වාණිජ සමාගමකට පැවරුවොත් වසර 25ක වගේ කාලයකින් සියල්ල ඉවත්කරන වේගයකින් වැලි නිධිය අවසන් කිරීමේ අනතුරක් තිබෙනවා. ඒ නිසාම මෙහි පාරිසරික විනාශයක් හා ඒ සම්බන්ධ විවිධ ගැටලූ මතුවෙන්නට ඉඩ තිබෙනවා. ඒ නිසාම මේ සම්බන්ධ වහාම කරුණු අනාවරණය කරන ලෙස අපි ආණ්ඩුවට බලකරනවා.

රජය ආදායම් නෑ කියලා ජනතාව මත බදුබර පටවනවා. නමුත් රජයට ආදායම් ඉපදවිය හැකි මෙවැනි වටිනා ඛනිජ සම්පත් කුණුකොල්ලයට විකුණා දමනවා. අපිට වාර්තාවන ආකාරයට 2016 වසරෙත් මෙට්රික් ටොන් 32000ක් මේ නිධියෙන් හාරලා මුදල් උපයාගෙන තිබෙනවා.

ඒ නිසා මේ තත්වය පිලිබඳ අපි අවධානයට ලක් කරමින් මෙම නිධිය විකිනීමේ අදහසක් තිබෙනවා නම් වහාම ඒ පිළිබඳ අනාවරණය කරන ලෙස අපි ආණ්ඩුවට බලකරනවා.

මෙහි වටිනා ඛනිජ සම්පත් කුණු කොල්ලයට විකිණිමේ සැලසුම් වහා හලකුලා ගන්නා ලෙස අපි අවධාරනය කරනවා” යැයිද ඔහු එහිදි පැවැසීය.