" එහෙනම් ඒ ගෑනු ළමයා මා එක්ක විවාහ වෙන්න කැමති නෑ ? " යි සිරිමන් සිල්වා, කපුරාලගෙන් ඇසී ය. 

" ඔව්, අකමැත්ත ගෑනු ළමයාගේමයි, වෙන වැරැද්දක් නෙවි "

" මම කලිසම්  නාඳින නිසා! එහෙම නෙව? " යි කපුරාල කියන තෙක් නිසොල්මන් නොවූ සිරිමන් සිල්වා කපුරාල ඇදලා පැදලා කියන්ට හැදු කීම සම්පූර්ණ කෙළේ ය. 

" ඔව්, එහෙම තමයි. ඒ ළමයාත් මහත්තයාගේ වෙන වැරැද්දක් කියන්නේ නැහැ. පවුලේ අනිත් ඔක්කොම ළමයි කපාල අඳින මහත්තැන් කසාද බැඳ තියෙන නිසා රෙදි අඳින කෙනෙක් කැපෙන්නේ නැත කියනවා. "

" මම හිතුවා ඒ ගෑනු ළමයා මට අකමැති වෙන එකක් නෑ කියා. ඒකයි තමුසෙට කතා කරන්න කීවේ. මම දැනට කොණ්ඩේ කපාලා රෙදි අඳින නිසා කලිසමක් ඇඳ ගැනීමෙන් ඇඳුම වෙනස් කිරීම පහසුයි. ඒ ළමයා විවාහ කරගන්න මම කොපමණ කැමති වුණත් ඒකනම් කරන්නේ නැහැ. " 

" මහත්තයාගේ විදිය මං දන්නවා-ඒක නිසා තමයි මං කලිසම් අඳින්නය යි යෝජනා නොකරේ " යි සිරිමල් කපුරාල කී ය. 

කපුකම් කරන නමුත් කපටියකු හෝ බොරුකාරයකු හෝ නොවන ඔහු දෙපක්‍ෂයම අසන්තෝෂ නොකරන්නට වෑයම් කරන්නෙකි.  එහෙයින් ඔහු මනමාලයා,  මනමාලියට කෝප වෙතියි යන සැකයෙන් ඇගේ ගුණ කියන්ට වූයේ ය. 

" ඒ ළමයා අසතුටු වුණේ වෙන වරදක් නිසා නෙවි. අනිත් අක්කලා ඔක්කොම කපාල අඳින මහත්තැන් බැඳලා ඉන්න නිසා ඒ ළමයා විතරක් රෙදි අඳින කෙනෙක් බැඳ ගත්තාම ටිකක් හිතට අමාරු වෙනවා නෙවෑ. " 

" ඔව් මට තේරෙනවා. මීට පස්සේ කපාලා අඳින මහත්තැන්ය නොකියා කලිසම් අඳින මහත්තැන්ය කියනවා, එතකොට කාටත් තේරෙනවා"  සිරිමන් සිල්වා කට කොනට සිනාවක් නගමින් කීය. 

" කපාලා අඳින මහත්තැන් ය කියන්නේ ඒ ළමයා නෙවි, අපි" යි සිරිමල් කපුරාල කීය. 

සිරිමන් සිල්වා කොළඹ ගොස්, නිල් රෙදි වලින් නොයෙක් මිනුම්වලට කොට කලිසම් දෙසීයක් මහන්ට සාප්පුකාරයකුට නියම කොට දෙතුන් දවසකින් ගමට පැමිණියේ ය. 

පැමිණි ඔහු, ගමේ සියලු ලොකු කුඩා තරුණයන් ද ලොකු මිනිසුන් සතුටු නම් ඔවුන් ද රැස්කොටගෙන, සතියකට වරක් බැගින් තරග කෙළි පැවැත්වීමටත්, ඒ තරගවලින් දිනූවන්ට තෑගි දීමටත් තීරණය කරගෙන ගමේ තවත් ධනවත් මිනිසුන් හත් අට දෙනකුන්ද ඊට කැමති කරවා ගත්තේ ය. 

තෑගි දීම සඳහා පමණක් නොව අනෙකුත් සියලු දේ සඳහා වියදම් කරන්නේ සිරිමන් සිල්වා ය.

මුද්‍රිත පත්‍රිකා දහස් ගණනක් ගම පුරා විසුරුවා හරින ලදී. පළමු සතියේ තරග කෙළියට ගමේ සිටි  තරුණයෝ ද ළමයි ද ලොකු මිනිසුන් ටික දෙනෙක් ද පැමිණියෝ ය. 

රෙදි හැඳගෙන ක්‍රීඩා කිරීමේ අමාරුව වර්ණනා කළ සිරිමන් සිල්වා 'තරගයට එන සියලූ දෙනාම කොට කලිසම් හැඳගත යුතුය' යි යෝජනා කෙළේ ය. කොට කලිසම් නොහැඳගත් කිසිවෙක් තරගයට නොගන්නා ලදී. 

" අපට මොන කලිසම් ද ?" කියමින් ලොකු මිනිස්සු පසුබෑහ. සබකෝලය වැඩි ඉලංදාරීහු ද පසුබෑහ. 

අනුන්ගේ ඇනුම් පද හෝ සිනා හෝ නොතකන තරුණයෝ ද ළමයිද නොමිලයේ ලැබෙන කොට කලිසම් හැඳගෙන තරග කෙළිසෙල්ලමට සූදානම් වූහ. 

කලිසම් ඇඳීමට ආශාවෙන් සිටි තරුණයෝ ද ළමයි ද අපි 'කැමති' යි කියමින් එක පයින් සිටගත්හ.

එදින ඒ ඒ තරග කෙළියෙන් ජයගත් පළමු වැන්නාට දෙන ලද තෑග්ග රුපියල් විසිපහකි; දෙවැන්නාට රුපියල් පහළොවකි; තුන්වැන්නාට රුපියල් දහයකි.

දෙවැනි සතියෙහි තරග කෙළියට ඉදිරිපත් වූවන්ගේ ගණන ක්‍රමයෙන් වැඩි වී ය. 

ඇනුම් පද හා සිනා නොතකන ඇතැම් මහල්ලෝ කොට කලිසම් හැඳගෙන තරගයට බැසීමට කැමති වූහ. 

මසක් ගෙවෙන්ට පෙර සිරිමන් සිල්වා කොළඹින් දෙවරක්ම කොට කලිසම් ගෙන්වූයේය.

තුන් මසක් ගිය තැන කොට කලිසම් හැඳගෙන තරග කෙළියට බැසීමට අකමැති එකෙකු මහල්ලන් අතරිනිදු සොයාගත නොහැකි වී ය. 

කවුරුනුත් මහත් වූ ආශාවෙන් කොට කලිසම් හඳින්ට වූ බැවින් තරගයට එළඹුණු සියලු දෙනාටම, තම තමන්ගේ කොට කලිසම් ගෙදරට ගෙන ගොස් කැමති නම් එයින් ප්‍රයෝජන ගැනීමට ද ඉඩ හරින ලදී.

පළමු දෙතුන් සතිය තුළ කොට කලිසම් ගෙන ගියේ ටික දෙනෙකි.

දෙමසක් ඉකුත් වූ තැන කවුරුත් කොට කලිසම් ගෙදරට ගෙන යන්ට වූහ.

මුලදී ගෙදර දී කොට කලිසන් හැන්දේ ළමයින් පමණි.

එහෙත් හමසක් ඉකුත් වූ තැන කොට කලිසමින් නොසැරසුණු ඉලන්දාරියකු සොයාගන්නා ලද්දේ අමාරුවෙනි. 

කලිසම් හැදීමේ ලාභයත් පහසුවත් කාටත් ක්‍රමයෙන් වැටහුණි.

ගමේ තරග කෙළි සංගමයෙන් ලැබුණේ එකෙකුට කොට කලිසම බැගිනි. හමසක් ගිය තැන තරුණයන්ටත්, ළමයින්ටත් කොට කලිසම් දෙක තුන බැගින් ලැබිණ.

 කලිසම හොඳ බව, පහසු බව, වැටහුණු සියලු දෙනාම සරම් වෙනුවට කොට කලිසන් මස් වන්ට පටන් ගත්හ.

මුලදී සමිතිය උදෙසා වියදම් කෙළේ සිරිමන් සිල්වා ය. හමස ඉකුත් වූ තැන අන්‍යයන්ගෙන්ද සමිතියට උපකාර ලැබෙන්ට වී ය. 

"දෙයියෝ සාක්කි! දැන් ගබංචියාගේ පුතාත් අඳින්නේ කලිසම් නොවැ" යි සූරියකාන්ත හාමිනේ කීවා ය.

" අනේ අම්මේ! ඒක නෙවෙන්නම්. කලිසමට ගිය කල. ගස් යන පොඩියාගේ පුතාත් දැන් ගෙදරටත් කොට කලිසම් ඇඳගෙනමයි ඉන්නේ. "යි සූරියකාන්ත හාමිනේගේ ලොකු දූ කීවා ය. 

ඈ කපාලා අඳින මහත්මයකු සමග විවාහ වූයේ මීට අවුරුදු දහයකට පමණ පෙර ය.  

" අපේ මහත්මයා දැන් කලිසම් අදින්ටත් ලැජ්ජයි කියනවා. ගිය පෝය දා මහත්තයයි මායි පන්සලට යන්න යනකොට ඉස්සරහටම හම්බ වුණේ කොට කලිසමක් ඇඳගෙන මාළු බාන්න යන අබරංගෙ පුතා! 'කලිසම් අඳින්නත් ලැජ්ජයි.' මහත්තයා කිව්වේ එදා! " යි  සූරියකාන්ත හාමිනේගේ දෙවැනි දූ කීවා ය. 

" මෙන්න මේ දැරිවි තමයි මේක කෙරේ! " යි කියමින් තුන් වැනි දූ තම බාල නගා දෙස යටසින් බලා තක්කඩි සිනාවක් නැගුවා ය. 

තුන් වැනි දුව කපාලා අඳින මහත්තයකු සමග විවාහ වී දෑ අවුරුද්දකට වැඩි නොවී ය. එහෙයින් කලිසමට තිබුණු සැලකිල්ල ද තවම ඇගේ සිතින් තුනී නොවී ය. 

" මේක නෙව පුදුමේ! අබරන්ගේ පුතාටත් කලිසම් ඇන්දෙව්වේ මමය කියන්නේ පිස්සුවෙන් වෙන්න ඇති! " යි කියමින් බාල නංගි තරහයෙන් කතා කළාය. ඈ අක්කාට රවා බලා හුනස්නෙන් නැංගා ය. 

" නංගී නොවෙන්නම් මේ ඔක්කොටම කලිසම් ඇන්දෙව්වේ! " යි ඈ තම නංගීට යළිත් සරදම් කළා ය. 

" නංගී සිරිමන් සිල්වාට අකමැති වුණ හින්දා තමයි මේ ඔක්කොම! " 

" ඔව්" යි ඈ තරහයෙන් කීවා ය. " එතකොට මං විතරෙයි අකමැති වුණේ? අක්කලත් හොඳටම අකමැති වුණා. දැන් හැමෝම කලිසම් අඳින්න ගත්තාම මං වැරදි කාරයා වුණා!" යි කියමින් ඈ හඬන්ට වුවා ය.

"ලිසා දැන් කැමැතිය යි කපුරාල අත සිරිමන්‍ට කියාලා යවනවා!" යි මෑණියෝ සිනාසෙමින් කී හ. ලිසාගේ සහෝදරියෝ ද සිනාසෙන්ට වූහ. 

" වැඩේ හරිගියා මහත්තයා! ඒ ළමයා විතරක් නෙවි අක්කලත් කැමතියි.  නමුත් ගමේ කපාලා අඳින මහත්තැන් නම් හරියට මහත්තයා එක්ක කේන්ති! යි කියමින් සිරිමල් කපුරාල සිනාසුණේ ය  

"මං දන්නවා" යි කියමින් සිරිමන් සිල්වා ද සිනාසුණේ ය.  

"කොහොම ද ? කවුද කිව්වේ?" 

" පුංචි නෝනා අද උදේ මට ලියුමක් එවා තිබුණා, එයා අකැමැති නැත.  අක්කලාය මුලදී අකැමැති වුණේ!  තරහ වෙන්න එපාය!" 

මෙවර කපුරාල සිනාසුණේ කොක්හඬ නඟමිනි.