‘නොක්ස් ගහේ පැටියා’


1658 දී පර්සියාව බලා යාත‍්‍රා කරද්දී නැවේ රුවල කැඞීමෙන් 1659.1.19 වැනිදා බි‍්‍රතාන්‍ය නාවිකයකු වූ සුදු ජාතික රොබට් නොක්ස් සහ ඔහුගේ පුත් ‘ඈන් ’ නැවෙන් ත‍්‍රිකුණාමලයේ මහවැලි ගං මෝයේ කොඞ්ඩියාර් බොක්කට පැමිණ පෞද්ගලික ආරක්ෂාව සඳහා සැඟවී සිටි නොක්ස් සියඹලා මව් ගසෙහි ශාඛාවයි මේ. රොබට් නොක්ස් මූතුර් ප‍්‍රදේශයට ගොඩ බැසීමෙන් අනතුරුව මේ ගස අසල විවේක ගිනිද්දී එවකට රජකළ දෙවැනි රාජසිංහ රජුගේ සේනාව විසින් නොක්ස් ඇතුළු පිරිස අත් අඩංගුවට ගෙන මහනුවර රාජධානිය වෙත රැගෙන ගොස් තිබේ. රොබට් නොක්ස් හා ඔහුගේ පුතා මේ ගස යට සිටි නිසා එය රොබට් නොක්ස් ගස යනුවෙන්ද හැඳින්වේ. රොබට් නොක්ස් ගසෙහි ශාඛාවක් දැනට මූතුර් මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය ඉදිරිපිට දැකගැනීමට හැකියි. මෙහි මුල් ගස බොහෝ කලක සිට ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව විසින් ආරක්‍ෂා කර ඇතත් අඩි 54ක් පමණ වට ප‍්‍රමාණයකින් යුත් එම ගස වයස නිසාම 1957 දෙසැම්බර් 24 වැනි දින පැවති මහා ගංවතුර හා 1964 දෙසැම්බර් 24 වැනි දින පැවති දැඩි සුළි සුළඟින් විනාශයට පත්විය. එදා හෙළදිව නැමැති කෘතිය රචනා කළ රොබට් නොක්ස් සිහිවීම සඳහා වාසනාවකට මෙන් මේ රුක්ෂයෙහි ශාඛාවක් දැනට එම ස්ථානයේ සංරක්ෂණය කර පවත්වාගෙන යෑමට මූතූර් ප‍්‍රාදේශීය සභාව සමත්වී සිටි. මූතූර් මැදි විදුහලේ ඇති සියඹලා ගස.ආරක්ෂක බැම්මෙහි ස්ථාපිත විස්තර පුවරුව.