(ඉන්දික අරුණ කුමාර)
ඓතිහාසික නාලන්දා ගෙඩි ගෙයි ප්රතිමා ගෘහයේ ජල කාන්දුවක් හටගෙන තිබේ.
කලක් තිස්සේ පවතින වැසි සහිත කාලගුණය හමුවේ ප්රතිමා ගෘහය ඉදිකර ඇති ගල් කුට්ටි අතරින් මේ දිනවල ජලය අභ්යන්තරයට කාන්දු වෙමින් පවතියි.
පල්ලව රජ සම්ප්රදායට අයත් ලංකාවේ එකම පුරාවිද්යාත්මක ස්ථානය වන නාලන්දා ගෙඩි ගෙය බෝවතැන්න ජලාශය හේතුවෙන් පැවැති ස්ථානයේම යළි ගොඩනගන ලද්දකි. අටවන සියවසේ දී ඉදිකරන ලද නාලන්දා ගෙඩිගෙය 1985 වසරේ එවකට කතානායක ඊ.ඇල්. සේනානායක මහතා විසින් විවෘත කර තිබේ.
ඉතිහාස ගත කරුණු වලට අනුව බෝවතැන්න ජලාශය ඉදිවීමත් සමග නාලන්දා ගෙඩි ගෙය ජලයෙන් යටවීම වැළැක්වීම සඳහා ගෙඩිගෙය පවතින ස්ථානයේම එහි පාදම උස්කර ඒ මත ගෙඩිගෙය යළි ඉදිකර ඇත.
පවත්නා තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් පුරාවිද්යා දෙපාර්තමේන්තුවේ මහනුවර කාර්යාලයේ සහකාර අධ්යක්ෂ ජයතිස්ස බණ්ඩාර දිසානායක මහතාගෙන් කළ විමසීමක දී ඔහු කියා සිටියේ ජල කාන්දුව සම්බන්ධයෙන් සිය දෙපාර්තමේන්තුවේ අවධානය යොමු වී ඇති බවයි.ප්රතිමා ගෘහය ඉදිකිරිමේ දී ගල් සම්බන්ධ කිරීම සදහා යොදාගෙන ඇති බදාම විශේෂයේ දුර්වලතාවක් හේතුවෙන් මෙම ජල කාන්දුව ඇති වී ඇති බවත් පවත්නා වර්ෂා තත්ත්වය හමුවේ අලුත්වැඩියා කටයුතු ප්රමාද වී ඇති බවත් හෙතෙම කියා සිටියේය.
වර්ෂා තත්ත්වය හමුවේ උවද නාලන්දා ගෙඩිගේ අලුත්වැඩියා කටයුතු ක්රමානුකුළව මේ වන විට සිදුකිරීම ආරම්භ කර ඇති බව කියා සිටි දිසානායක මහතා අවධාරණය කර සිටියේ ඉතා කඩිනමින් ජල කාන්දුවට විසදුම් ලබාදෙන බවයි.
