|
|
.d,a,
.d,a, f,dal Wreu k.rhls' j¾.
ie;mqï yhyudrl muK N+ñ Nd.hla mqrd me;sÍ
we;s .d,a, mqrdKfha isg m%isoaO jQfha fjf<| k.rhla f,isks'
bkaÈhd id.rfha jrdh w;r úfYaI msysàula
we;s .d¨ jrdh fmrÈ. oshqKq fjf<| uOHia:dkhla
úh' we;eï úoaj;=ka úYajdi lrkqfha
nhsn,fha merKs .súiqfï i|yka jk g¾IsIa
k.rh .d,a, jsh yels njhs' gd¾IsIa hkq fmrÈ.
meje;s uyd fj<| uOHia:dkhla úh'
jxY l:d idOl wkqj .d,a, uq,ajrg
i|yka jkafka uyd merl=ïnd rcq iq.,d foaúhg úreoaOj
l< igka j,§ jqjo .euqKq l=udrhd hqoaOhg hoa§
.d,af,a ;reKhka /ila ud.ug f.dia yuqodjg tl;=jQ nj o lshefjhs'
j<.ïnd rcqf.a wjosfha rdc l=udrhl= .d,af,a wlaóuK
m%foaYfha jdih ler we;'
.ïfmd< hq.fha§
,shejqKq ;sir uhqr ixfoaYhkays .d,a, .ek j¾Kkd ler
we;' tfy;a .d,af,a uE; b;sydih wdrïN jkafka iq<s l=Kdgqjlg
yiqj 1505 § wyïfnka .d,a,g meñKs f,dfrkafida
o w,afïod iu.sks'
ls%ia;= j¾I 1587 §
m;=.SiSka isxy, rcqf.ka .d,a, w,a,d.;a' jrdh wdrlaId ler .ekSu
i|yd Tjqyq wÜgd," uqrlfmd,a iys;j ;ks mjqrlska hq;=
n<fldgqjla ks¾udKh l<y' mD;=.SiSka jsiska idok
,o n<fldgqj wo ye¢kafjkafka l¿ fldgqj kñks'
1640 § ú,afyï
cdfldíia fldaig¾ f.a uQ,sl;ajfhka fin¿k
2000 lska hq;= keõ 12 la fhdojd oreKq igkla fldg ,kafoaiSyq
.d,a, fldgqj w;am;a lr.;ay ' Èk y;rla meje;s fuu igk
,kafoaiSka chf.k we;af;a 1640 ud¾;= 03 odh'
mD;=.SiSka iEoQ ;snQ fldgqj
úYd, lr idok ,oafoa ,kafoaiSka úisks' ld,;=jlal=
iúlr ;snQ úYd, wÜgd, fyj;a neiaáhka
16 la tlsfkl hd lrñka ,kafoaiSyq iqúi,a n<fldgqj
o wx.iïmQ¾K k.rhla o bÈl<y'
Èh w.,la u; jQ Wia my;a
l< yels md,ulska tf.dvù we;=¿ùug ;snQ
m%Odk fodrgqj wog o fldgq mjqf¾ oelsh yelhs' tl<
Ndú;d l< fodr mshka fol wo;a Ndú;fha mj;S'
tu fodrgqfõ we;=¿ me;af;a ´,kao fmrÈ.
bkaÈhd fj<| iud.fï ,dxPkh igyka ler we;s w;r
fodrgqj bÈßmi ì%;dkH rdclSh ,dxPkh fldg
we;'
ì%;dkHhka fuu n<fldgqj
w;am;a lrf.k we;af;a 1795 § .súiqula u.sks' bkamiq
Tjqyq fldgqjg we;=¿ùu i|yd ;j;a kj fodrgqjla
iEoQy'
.d¨ fldgqfjys ksjdi 473
la mj;sk nj mqrdúoHd fomd¾;fïka;=fõ
ixLHdf,aLk lshhs' ' tu f.dvke.s,s j,ska ishhg 50 la muK ì%;dkH
iuhg fmr bÈler we;' ksjdi 104 la f.dvk.d we;af;a 1850
j¾Ihg fmr§h'
mD;=.Sis yd ,kafoais hq.hkays
YS% ,xldfõ m%Odk;u md,k uOHia:dkh jQ .d,a, fldgqj k.rhl
;sìh hq;= ish¿ ,laIKhkaf.ka iukaú; jQ
nj úoaj;=kaf.a u;hhs'
fldgqfõ we;s úYd,;u
f.dvke.s,a, ,kafoais nvq .nvdjhs' uy,a follska hq;= fuys Wvq
uyf<a tla fldgil ,kafoais iufha lkHdrduhla ;sî we;'
ta bÈßmsg 1701 § bÈlrk ,o >KaVd
l=¿kla fjhs'
fldgqfõ we;s Wiu f.dvke.s,a,
jkafka wudka .d,a, keue;s fydag,hhs' uE;la jk;=reu ksõ
Tßhkag,a fydag,h kñka ye¢kajQ th bÈlrk
,oafoa 1684 § oejuh uy,a 12 lska hq;=jh' .rd jefgñka
mj;sk ´,kao mßmd,l f.dvke.s,a,;a ta wdikakfhau
we;s wdishdfõ merKs;u mqia;ld,h f,i ie<flk fldgqj
mqia;ld,h;a ;j;a iqúfYaIS ia:dkfhfah'
1752 § .eiamria ä
fcdka.a keue;s ,kafoais wKfok ks,Odßhd úiska
bÈlrk ,o merKs ´,kao m,a,sh;a" 1871 §
ì%;dkHhka úiska idok ,o wex.a,slka foajia:dkh;a
uqia,sï m,a,shla yd fn!oAO úydria:dkhlao fjhs'
merKs ´,kao frday, ;snqKq
f.dvke.s,af,a oekg uOHu ixialD;sl wruqof,a ld¾hd,hh
yd .d¨ Wreuh moku mj;ajdf.k hhs' th ixrlaIKh i|yd kshñ;h'
1683 § bÈlr we;s laùkaia yjqia keue;s f.dvke.s,a,
,kafoais yd ì%;dkH wdKavqldrjrekaf.a ksjiak úh'
YS% ,xldfõ bÈlrk ,o m%:u m%§md.drh bx.S%iSka
úiska ia:dms; lr we;af;a 1886 § .d,a, n,fldgqfõh'
f,dayfhka ;kd ;snQ th 1936 § .skaklska úkdY ù
.sfhah' fjk;a ia:dkhl kej; m%§md.drh bÈlr we;af;a
1937 § jk w;r merKs m%§md.drh wi<ska ;snQ ud¾.h
wogo m%§md.dr ùÈh f,i Ndú;d lrhs'
.d¨ fldgqjg w,xldrhla jQ
Trf,daiq lKqj bÈlr we;af;a m%lg iudc fiajlhl= fukau
.d,a, k.r iNdfõ m%:u iNslhd jQ mSg¾ veksfh,a
wkaf;daksia uy;d isysùu msKsi 1983 oS uyck wdOdrfhks'
w;S;fha mgka YS% ,xldfõ
m%Odk;u jrdh f,i ie<el=Kq .d,a, jrdh yd ta wjg m%foaY iuqø
mqrdúoHd;aul ia:dkhla f,i ie<fla' jrdh yd fldgqj
wdikak uqyqfoa mqrdúoHd;aul jákdlula we;s ia:dk
26 la y÷kdf.k we;s w;r tajd w;r wefjdkaâiag¾"
yrlHq,sia jeks .s,S .sh ´,kao keõ lsysmhla o
mqrdúoHd .fõIKhkaf.ka yuqù we;'
fldgqfõ mdi,a ;=kla msysgd we;' ijq;a,kaâia nd,sld
úoHd,h" ish¿ idka;=jrhkaf.a mdi, yd wrdì
úoHd,hhs' rcfha ld¾hd, fndfyduhla uE;la jk;=reu
fldgqfõ f.dvke.s,s j, msysgqjd ;snQ w;r fldgqj ixrlaIK
jHdmD;sh iu. tu ld¾hd, fldgqfjka bj;g f.k f.dia we;'
.d¨ fldgqfõ ixrlaIK lghq; uOHu ixialD;sl wruqof,a
fufyheùu u; fï Èkj, isÿfjñka
mj;S'
w;S;fha jrdhg meñfKk
NdKav f.k wd .e,a .d,a lr ;snQ ia:dkh .d," .d,a ù
miqj .d,a, ùhehs we;efula lsh;s' ;j;a msßilf.a
u;h ù we;af;a m¾j; nyq,j ;snQ m%foaYhla neúka
.,a .d,a, jQ njhs'
mD;=.SiSka .d,a,g meñfKoa§
l=l=f<l= y`v,kq wid .df,da .df,da lS nj;a ta wkqj .df,da
miqj .d,a, ù hehs o u;hla mj;S' tfy;a ngysr cd;Ska
,xldjg meñKSug fmr mgka .d,a,g .d,a, hk kduh jHjydr
jQ nj wmf.a ixfoaY ldjH wkqj meyeÈ,s fõ' flfia
fj;;a .d,a, hkq f,dj mqrd ckms%hjQ w;S; fj<| k.rhls'
PdhdrEm
 |
|
mD;=.SiSka
úiska idok ,o l¿ fldgqj
|
 |
|
.d,a,
fldgq mjqr
|
 |
|
.d¨
fldgq mjqf¾ bmerKs Ñ;%hla
|
 |
|
wex.a,slka
m,a,sh
|
 |
|
m,a,sh
ùÈfha merKs Ñ;%hla
|
 |
|
m,a,sh
ùÈh wo Èiajk wdldrh
|
 |
|
.d,a,
fldgqj
|
 |
|
merKs
´,kao m,a,sh
|
 |
|
fldgq
mjqr
|
 |
|
merKs
´,kao nvq .nvdj
fuh fldgqfõ úYd,;u f.dvke.s,a,hs
|
 |
|
.d,a,
fldgqj
|
 |
|
Trf,daiq
lKqj
|
 |
|
1950
oYlfha§ .d,a, ÈiajQ whqre
|
 |
|
merKs
>KVd l=¿K
|
 |
|
j;auka
m%§md.drh'
|
 |
|
16 YS%
,xldfõ m%:u m%§md.drh 1889 § wÈk
,o is;=juls
|
 |
|
ì%;dkH
iufha jrdh ÈiajQ wdldrh
|
 |
|
ì%;dkH
md,k iufha .d,a,
|
 |
|
1900
§ .d,a, fldgqj u; isg neÆ úg .d,a,
k.rh ÈiajQ wdldrh
|
 |
|
.d,a,
fldgqj
|
icSj jsfÊjSr
|